کتایون

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کتایون
اطلاعات کلی
نام کتایون
نام‌های دیگر ناهید
منصب شهبانو
نژاد رومی
ملیت روم
خانواده
نام پدر قیصر روم
همسر گشتاسپ
پسران اسفندیار، پشوتن
دختران به‌آفرید، همای

کتایون بنا بر شاهنامه فردوسی و مجمل التواریخ و القصص همسر گشتاسپ، از پادشاهان نامدار کیانی و مادر اسفندیار بوده‌است که نام دیگرش را ناهید گفته‌اند، کتایون دختر قیصر روم بوده است:

چو بشنید قیصر بر آن برنهاد که دخت گرامی به گشتاسپ داد

کتایون در شاهنامه[ویرایش]

وقتی که کتایون به سن بلوغ رسید پدرش قیصر جماعتی از بزرگان و پهلوانان را از اطراف و اکناف در کاخ خویش جمع کرد تا شوهری شایسته برای دخترش برگزیند. کتایون یک به یک از پهلوانان سان دید امّا قبلا خواب مردی بلند اختر که موجب مباهات کشور روم خواهد شد، دیده بود و اینک از میان حضار در جستجوی همان مرد بود. مردان انجمن نظر کتایون را جلب نکرد روز به پایان رسید امّا قیصر اعلان نمود همه مردان شایسته به قصر او بیایند تا کتایون یکی را شوی خود برگزیند. مرد دهقانی میزبان گشتاسپ در روم بود چون خبر قیصر را شنید، گشتاسپ را تشویق نمود تا در مجلس قیصر حضور یابد بلکه تاج و تخت مهی را کسب نماید.

چو بشنید گشتاسپ با او برفت به ایوان قیصر خرامید تفت
به بیغوله‌یی شد فرود از مهان پر از درد بنشست خسته نهان
برفتند بیدار دل بندگان کتایون و گل‌رخ پرستندگان
همی گشت بر گرد ایوان خویش پسش بخردان و پرستار پیش
چو از دور گشتاسپ را دید گفت که آن خواب سر بر کشید از نهفت [۱]

ریشه نام[ویرایش]

کتایون به معنی جهان بانو است. همسر پادشاه بزرگ را گویند یا بانویی که همسر شاهنشاه بزرگ باشد، فرهنگ آنندراج. کَتایون از نام‌های فارسی زنانه است.

پانویس[ویرایش]

  1. شاهنامه. جلد ششم. پادشاهی لهراسپ، ص ۳۵۰
  • ^  بهمن‌نامه چاپ مول (شاهنامه فردوسی LXVIII، ۱)
  • ^ (یوستی: نامنامه ایرانی ص ۱۵۹)
  • ^  بهمن‌نامه چاپ مول (شاهنامه فردوسی LXVIII، ۱)
  • ^ (یوستی: Ahadina ص ۱۵۹)


منابع[ویرایش]


پیوند به بیرون[ویرایش]