بیدرفش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
بیدرفش
اطلاعات کلی
نامبیدرفش
منصبسالار
نژادترکان چین
آئیندیویسنا
ملیتتوران
سایر اطلاعات
سپهسالار ایرانگشتاسپ
سپهسالار تورانارجاسپ
جنگ‌هاایران و توران
هماوردزریر
نتیجه نبردهلاکت زریر
هماورد دوماسفندیار
نتیجه نبردهلاکت بیدرفش

بیدِرَفش[۱] از پهلوان لشکر ارجاسب شاه خلخ در دوران شاهی گشتاسپ است. او در جنگ دینی ایرانیان با تورانیان زریر برادر گشتاسپ را کشت و خود نیز در آن جنگ به دست اسفندیار کشته شد. وصف شاهنامه از بیدرفش:

جدا کرد از خلّخی سی‌هزارجهان آزموده، نبرده سوار
فرستادشان سوی آن بیدرفش که کوس مهین داشت و رنگین درفش

بیدرفش در شاهنامه[ویرایش]

پس از پادشاهی کیخسرو نوبت حکمرانی سلالهٔ گشت لهراسپ رسید و اغلب جنگ‌های این خاندان با اقوام و قبایل صحراگردی بود که از شمال و از دو سوی دریای خزر به سرحدات ایران هجوم آوردنده بودند.[۲] لهراسپ پیر و مراد، برای مقابله این مهاجمان ترک چگل سپاهی به فرماندهی گشتاسپ به مرزها روانه کرد. گشتاسپ وزیری بنام جاماسپ دارد که هم پیشگو و هم ستاره‌شناس است و نتیجه او از نبرد پیش‌رو کشته شدن برادر و پسر گشتاسپ و همچنین پسر خویش است اما فرجام جنگ را پیروزی ایرانیان پیش‌بینی نمود.

نبرد تا پایان هفته دوّم بی‌نتیجه ادامه داشت هر دو سپهسالار بیمناک از فرجام کار، میدان نبرد سراسر مملو از اجساد کشتگان و زمین نبرد رنگ خون گشته بود. آثار پیشگویی به واقعیت پیوسته پسر گشتاسپ و جاماسپ هلاک شدند و اینک نوبت زریر برادر گشتاسپ است که داخل میدان نبرد گشته شصت تن از ترکان را بر زمین افکنده و شاه ترکان ارجاسپ در قبال چنگ یازیدن با زریر پاداشی تعیین نمود ولی از ترکان کسی داوطلب نبرد با زریر نگشت. ارجاسپ وعده ازدواج با دختر خویش و تخت و کلاه داد و بیدرفش از میان سپاه بیرون جست:

سه بار این سخن را بریشان براندچو پاسخ نیامدش خامش بماند
بیامد پس آن بیدرفش سترگپلید و بد جادوی و پیر گرگ
به ارجاسپ گفت ای بلند آفتاببه زور و به تن همچو افراسیاب
به پیش تو آوردم این جان خویشسپر کردم این جان شیرنت پیش
شوم پیش آن پیل آشفته مستگر ایدونک یابم بر آن پیل دست[۳]

بیدرفش به معنی بی‌تابش و بی‌نور است.

پانویس[ویرایش]

  1. «BĪDERAFŠ». ENCYCLOPÆDIA IRANICA. دریافت‌شده در ۵ مارس ۲۰۱۶.
  2. قبایل مشهور اسکیت‌ها، اسکیت‌های اشکودا، اشکناز
  3. شاهنامه. پادشاهی گشتاسپ. جلدششم، ص ۳۶۹

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]