الکوس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
الکوس
برگی از شاهنامه متعلق به ۱۴۵۰ میلادی مقارن با سلطنت دهلی
در نقاشی این برگ از کتاب، رستم با نیزه خویش در حال کشتن الکوس پهلوان تورانی است.
اطلاعات کلی
نام الکوس
منصب سالار
آئین دیویسنا
ملیت تــوران
سایر اطلاعات
شناخته شده امید افراسیاب برای نابودی رستم
جنگ‌ها ایران و توران
آخرین نبرد جنگ هفت‌گردان
هماورد زواره
نتیجه نبرد غلبه الکوس
هماورد دوم رستم
نتیجه نبرد هلاکت الکوس

اَلکوس(به انگلیسی: Alkus)، در شاهنامه نام یک دلاور تورانی است که به فرمان افراسیاب، همراه بیش از هزار مرد جنگی، برای کشتن رستم رهسپار گردید. وی به جای رستم، به اشتباه با زواره درآویخت و چون برای بریدن سر زواره از اسب پیاده گشت، رستم به یاری برادر شتافت و با نیزه، الکوس را از پای درآورد حکیم فردوسی در بیتی از شاهنامه، چنین نام الکوس را آورده‌است:

بپرسید کالکوس جنگی، کجاستکه چندان همی جنگ شیران بخواست [۱]

الکوس در شاهنامه[ویرایش]

الکوس در آغاز جهانگشایی کیکاووس در سپاه توران حضور دارد و افرسیاب برای شکست دادن رستم به او امیدوار است. در جنگ هفت‌گردان که جنگ میان افراسیاب و کیکاووس بود تلفات تورانیان بیشمار گشت. افراسیاب ناظر میدان نبرد بود و زمانی از پیران پرسید آیا به دشت نبرد رو آورده‌ایم یا جایگاه خواب؟ اغلب جنگجویان را همچون روباه متواری می‌بینم! ز مردان توران برگزیده و جنگجو تویی اگر در جنگ پیروز باشی ایران سراسر مال توست.

پیران پس از وعده‌های افراسیاب دوباره وارد میدان کارزار شد تا با رستم هماورد گردد ولی نتوانست حریف رستم شود. آنگاه افراسیاب الکوس را خواست و او با هزار مرد جنگی به میدان آمد زواره را به جای رستم اشتباه گرفت با او در آویخت و او را از اسب انداخت چون خواست سر از تن زواره جدا نماید رستم به نجات برادر شتافت سر الکوس را با نیزه‌ای هدف قرار داد و کشت:

چو رستم برادر بر آنگونه دیدبه کردار آتش سوی او دوید
به الکوس بر زد یکی بانگ تندکجا دست شد سست و شمشیر کند
چو الکوس آوای رستم شنیددلش گفتی از پوست آمد پدید
بدو گفت رستم که چنگال شیرنپیموده‌ای زان شدستی دلیر [۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. پارسی نگاشتهٔ شاهنامهٔ فردوسی، صفحه: ۶۲۶
  2. شاهنامه. جلد دوم. سهراب، ص ۹۸

منابع[ویرایش]

  • حسین، الهی قمشه‌ای. شاهنامه فردوسی. ترجمهٔ ناهید فرشادمهر. تهران: نشر محمد، ۱۳۸۶. شابک ‎۹۶۴-۵۵۶۶-۳۵-۵. 
  • پارسی نگاشتهٔ شاهنامه، نگارش: فرانک دوانلو، انتشارات آهنگ قلم، چاپ سوم، ۱۳۸۷ (با اندکی تغییر)