اشکبوس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
اشکبوس
Ashkabus (The Shahnama of Shah Tahmasp).png
نگاره اشکبوس در شاهنامه تهماسبی
از پهلوانان شاهنامه
ناماشک‌بوس
نام کاملاشک‌بوس‌کشانی

اَشکبوس نام یکی از پهلوانان شاهنامه فردوسی است. او مبارزی کشانی است که به افراسیاب در جنگ با ایرانیان کمک کرد.[۱] در داستان کاموس‌کشانی (جنگ کاموس) افراسیاب او را به کمک پیران ویسه فرستاد. رستم پیاده با او رزم کرد و به تیری او را کشت. «رزم رستم و اشکبوس» بیشتر از هر چیزی نماد پایان دورهٔ اشکانیان و آغاز دورهٔ ساسانیان است.

خاستگاه نامگذاری[ویرایش]

وجه تسمیه اشکبوس به صورت زیر است :

اشک می تواند دو معنی داشته باشد :

1- اَشک : اَشک یا ارشک به معنای پهلوان

2- اَشک : مایعی که از غدد اشکی در چشم ترشح می‌شود .

بوس نیز می تواند به سه صورت معنی داشته باشد :

1- بُس : یا همان پُس به معنای پسر یا فرزند پسر

2- کَبوس : کبوس یا کبوث یا کبوت یا همان کبود که در این جا به سکون کاف است .

3- بوس : یا همان ماچ و موچ

حال با تلفیق های مختلف هر یک از معانی های بالا با تعبیر های مختلف می توان اشکبوس را به صورت های مختلف معنا کرد . به عنوان مثال میر جلال‌الدین کزازی در کتاب نامه باستان (جلد اول چاپ انتشارات سمت) اشکبوس را به صورت فرزند پهلوان معنا کرده است .[۲]


خاور زنگی( https://www.facebook.com/mortaza.khavari.9) در این باره چنین می افزاید:

اشک در ساحه زبانی افغانستان کنونی و در مرکز آن جایی به نام هزارستان که بخشی از توران کهن بوده است، این معنا را دارد که تقدیم تان می‌کنم.

اشک همان عشق است. در واقع، عشق عربی شده‌ی اشک است که پارسیان به کار می برده اند و معنای آن دوستی، مهربانی و ... بوده است. امروزه در انگلیسی آن را اسک (Ask) به معنای خواستن می گویند. عشق در واقع خواستن و میل داشتن است. پادشاهان اشکانی که ترک نژاده بوده اند، خود را به اشک (عشق) ربط می دادند و بدین کردار اشک (عشق) اول، اشک (عشق) دوم و تا آخر. چون آنها اشک (عشق) را بنمایه‌ی برکت هستی می دانسته اند، از این برای شان ارزشمند بوده است و دوست داشتند با آن خوانده شوند.

اشک بوس (Ask-bus) می تواند به معنای کسی باشد که عشق را می بوسد. عشق‌بوس. چرا که بوسه، یکی از درجه‌های ابراز عشق است و با مهربانی و ملایمت همراه. و عشق نیز خود برکت هستی است؛ پس این نام ترکیبی یکی از زیباترین نامهای تاریخی تاریخ پارسیان (ایرانی و تورانی) بوده است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. Dj. Khaleghi-Motlagh. «ĀŠKBŌS». ایرانیکا. دریافت‌شده در ۵ مارس ۲۰۱۶.
  2. لغتنامه دهخدا، اشکبوس

منابع[ویرایش]