کولیوند

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

کلیوند (کلیوند،کولیوند،کالیوند،کالوند،قلیوند) نام یکی از طایفه های قوم لر از شعب ایل سلسله لرستان می باشد و اکثریت در لرستان ساکن هستند.[۱][۲] عمده این ایل در استان‌های لرستان و خوزستان و همدان ساکن هستند. کولیوندهای لرستان عمدتاً در شهرستان سلسله همراه ایلات یوسفوند، ترکاشوند و حسنوند سکنی گزیده‌اند.

تقسیمات ایلی[ویرایش]

طوایف ایل کولیوند (منسوب به شخصی به نام قلی فرزند سلسله) با توجه به دست نوشته‌های جناب ملامنوچهر خان کولیوند عبارتند از: فرخشاهی، کرمشاهی، اصلانشاهی، بمارشاهی، ایمارشاهی، ایرانشاهی، عبدالشاهی، کرمعلی، مالمیر و فلک الدین. طوایف کولیوند طبق نظر پژوهشگر ایل کولیوند، آقای مسعود یوسفی در کتاب ایل کولیوند عبارتند از: کرمعلی، فلک الدین و کولیوند دوم که طایفه کولیوند دوم شامل طوایف: کرم‌شاه، فرخ‌شاه، بمارشاه، اصلان‌شاه، عبدالشاه، ایرانشاه و ایمارشاه می‌باشد. در قدیم در بیشتر مناطق حرف ق را ک تلفظ می‌کردند فرض مثال خلق را خلک یا قتل را کوتل یا قائد را کائد و اکنون نیز در بعضی مناطق کاربرد دارد و در نتیجه قلی را کلی تلفظ کرده‌اند و در بیشتر ایلات اسم قلی وجود داشته که فرزندانش را اولاد قلی یا کولی و کولیوند نامیده‌اند در نتیجه نمی‌توان اثبات کرد قلی وندها یا کلی وندهای ایلات دیگر با هم نسبت دارند و یکی هستند.

سکونتگاه[ویرایش]

مردم ایل کولیوند از اقوام کوچ نشین ساکن غرب کشور می‌باشند که در استان‌های لرستان و خوزستان و همدان و ایلام و کرمانشاه تخته قاپو شدند. جمعیت کثیری از ایل کولیوند نیز ساکن شهرستان‌های دره شهر و آبدانان در استان ایلام هستند که عموماً از طایفه کرمشاهی می‌باشند.حدود ده روستا در دینور شهرستان صحنه کرمانشاه از کولیوند های تبعیدی هستند با نام خانوادگی کولیوند و کرمعلی و کرمی و....

منابع[ویرایش]

  1. عبدالله شهبازی، مقدمه‌ای بر شناخت ایلات و عشایر، تهران:1369، ص134.
  2. رستم رحیمی. بومیان دره مهرگان. کرمانشاه:۱۳۷۸ ص. ۱۴۶.
  • واژه کولیوند در لغتنامه دهخدا
  • تُرکاشْوَند در دائرةالمعارف بزرگ اسلامی
  • فرهنگ جغرافیایی شهرستان‌های کشور، شهرستان همدان، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، تهران، ۱۳۸۰ش؛
  • فیروزان، ت. «دربارهٔ ترکیب و سازمان ایلات و عشایر ایران»، ایلات و عشایر، تهران، ۱۳۶۲ش؛
  • افشار سیستانی، ایرج، نگاهی به ایلام، تهران: نشر هنر، بهار ۱۳۶۶
  • کتاب ایل کولیوند پدیدآورندگان: نویسنده: مسعود یوسفی

موضوع: کولیوند، ایلات و عشایر - ایران - لرستان ناشر: افلاک، بهار ۱۳۸۲

پیوند به بیرون[ویرایش]

قیاسوندنام یک ایل لک زبان می باشد.قیاس ،حسن،یوسف،قلی و ترکاش فرزندان سلسل می باشند .ایل قیاسوند به اتفاق ایل های حسنوند،یوسفوند،کولیوند وترکاشوند به ایلات سلسله مشهورند.شهرستان سلسله به مرکزیت الشتر در استان لرستان خاستگاه اولیه این ایل بوده ، ولی بعدا در روستا های استان ایلام از جمله شیخ مکان سکونت یافته و به استان های دیگر ازجمله خوزستان وکرمانشاه وهمدان پراکنده واستقرار یافته اند وهمچنین بخش اعظمی از ایل قیاسوند به استان قزوین و شهرستان های شمالی کشور مهاجرت وکوچانده شده اند

پانویس[ویرایش]