|
صفحهای از شاهنامه بایسنقری (
۸۰۹ خورشیدی)
نَریمان نیای بزرگ رستم قهرمان اسطورهای شاهنامه است.او از پشت گرشاسب است. نام نریمان از صفت «نئیرمنو» [۱]، یعنى نیرومند پیدا شده كه بعدها او را به صورت پهلوانى درآوردند. و این صفت را در اوستا به گرشاسب دادند، و همین نام نریمان است كه در شاهنامه گاهى به صورت نیرم دیده مىشود. از نریمان به عنوان پهلوان معروف خاندان سام در شاهنامه سخن رفته و این پهلوان در دژ سپند كشته شد، و رستم انتقام او را بگرفت. نیرم. در اوستا صفت جهان پهلوان است و نیز نریمان پدر سام جد رستم بوده است.
تبار نریمان [ویرایش]
قوم نریمان در سرزمین زابل باستانی سکونت داشت و وی یکی از پهلونان مقدم است. منوچهر هنگام مرگ نصایحی به فرزندش نوذر نمود که در مواقع خطر و تهدید کشور فقط از سام فرزند نریمان کمک بخواهد. شاهنامه سوای کشور زابل از نیران هم در جوار ایران یاد میکند و از این یادآوری معلوم میشود که دو کشور ایران و نیران مجاور هم بودند. به هر حال «سامنریمان» بسیار مورد اعتماد منوچهر بود:
| که تا شاه مژگان به هم برنهاد |
|
ز سامنریمان بسی کرد یاد |
| چو نامه بر سامنیرم رسید |
|
یکی باد سرد از جگر بر کشید |
نریمان در زمان فریدون در صحنهٔ وقایع ایران پدیدار شد، زال جریان مرگ نریمان را هنگامیکه رستم برای اوّلین بار به جنگ دشمنانش میرفت برای او بازگو و به ایشان چنین گفت: در جنگی بزرگ نریمان همراه فریدون بود در این نبرد ایرنیان به محاصرهٔ قلعهای سرگرم بودند که ناگهان سنگی از بالای دیوار قلعه بر سر نریمان فرود آمد و را به کشت[۲].
نصیحت زال رستم را [ویرایش]
| به خون نریمان میان را به بند |
|
برو تازیان تا به کوه سپند |
| یکی کوه بینی سر اندر سحاب |
|
که بر وی نپرّید پرّان عقاب |
| چهارست فرسنگ بالای کوه |
|
پُر از سبزه و آب و دور از گروه |
| ... |
|
... |
| نریمان که گوی از دلیران ببرد |
|
به فرمان شاه آفریدون گرد |
| بسوی حصار اندر آورد پای |
|
در آن راه ازو گشت پردخته جای |
| شب و روز بودی به رزم اندرون |
|
همیدون گهی چاره گاهی فسون |
| سرانجام سنگی بینداختند |
|
جهان را ز پهلو بپرداختند |
- ↑ Nairemanu
- ↑ نکتهٔ قابل تأمل در این داستان تقارن ورود آریاییها در تاریخ و حضور قوم نریمان در شاهنامه به ایران است.
جستارهای وابسته [ویرایش]
پیوند به بیرون [ویرایش]
|
اساطیر ایران |
|
| کلیات |
|
|
|
| خدایگان |
|
|
| آفریدگان مینوی |
|
|
| آفریدگان دنیوی |
|
|
| پادشاهان |
|
|
| پهلوانان |
|
|
| جایها |
|
|
| نسکها |
|
|
|
شخصیتهای شاهنامه |
|
| دودمانهای پادشاهی |
|
|
| پهلوانان |
|
|
| زنان |
|
|
| دیوان |
|
|
| همه شخصیتها |
|
|
