قو
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
| قو | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 قوهای گنگ (Mute Swans)
|
||||||||||||||||
| طبقهبندی علمی | ||||||||||||||||
|
||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
Cygninae |
قو بزرگ ترین پرنده آبزی وشاید زیباترین وبا وقار ترین پرنده جهان باشد . گردن بسیار دراز وظریفی دارد ومثل سایر پرندگان آبزی جثه ای نسبتاً بزرگ دارد . پاهایش کوتاه وپنجه اش پرده دار است . نر وماده به قدری هم شکلند که تشخیص آن ها از یکدیگر دشوار است . قوها معمولاً سفیدند اما دو گونه قوی سیاه هم هست ، یکی قوی سیاه استرالیایی که پر وبالش جز نوک شاهپرهایش سیاه است ودیگری قوی گردن سیاه آمریکای جنوبی که رنگ پرهای گردن آن سیاه است پس همان طور که دیدیم قوی نیمکره شمالی پرهای سفید وقوی نیمکره جنوبی پرهای سیاه وسفید یا سیاه دارند .در زبان انگلیسی به قو Swan می گویند البته هر کدام از قوی نر وماده نام های متفاوتی دارند برای مثال به قوی نر cob وبه قوی ماده Pen وبه جوجه قو cygnets می گویند . در زبان عربی به قو طائر التم وگاهی نیز بجع می گویند . نام علمی این پرنده Cygnus است . قو پاهای کوتاهش را مثل دو پارو به کار می گیرد وروی آب به نرمی وبا شکوه سر می خورد وپیش می رود . اما روی زمین زشت وکند راه می رود .از روی آب نیز به دشواری به هوا می پرد ، باید مدتی روی آب بدود تا بتواند پرواز کند ولی وقتی در هوا به پرواز درآمد باز شکوه ووقارش را بازمی یابد وبا سرعت وقدرت پرواز می کند . قوها ، مثل غازها با آرایشی شبیه شکل 8 پرواز می کنند .
فهرست مندرجات |
[ویرایش] توليد مثل قو
قوها در دو سالگی زوج انتخاب می کنند ودر افسانه ها آمده است که آن ها تا پایان عمر به یکدیگر وفادار می مانند ، اما مشاهده شده است که قوهای بیوه برای خود زوج جدیدی انتخاب می کنند . طول عمر قوها حدود سی سال است . قوها پس از انتخاب همسر در مناطق باتلاقی قلمرویی برای اشیانه خود تعیین می کنند ، وهر گاه لازم باشد پرنده نر به دفاع از آن می پردازد . ماده 4 تا 6 تخم سفید رنگ می گذارد وبه تنهایی روی آن می خوابد تا جوجه ها به دنیا بیایند . آن گاه هم او وهم نر از آشیانه پاسداری می کنند وبه جوجه ها غذا می دهند وبزرگ شان می کنند .
[ویرایش] نژادهاي قو
نژادهای قو شامل گونههای زیر است:
- قوی سیاه Black swan با نام علمی Cygnus atratus
- قوی ترومپت زن Trumpeter swan با نام علمی Cygnus buccinator
- قوی سوت زن یا توندرا Whistler or tundra Swan با نام علمی Cygnus columbianus
- قوی فریاد کش Whooper swan با نام علمی Cygnus Cygnus
- قوی گردن سیاه Black necked swan با نام علمی Cygnus melanocorypha
- قوی گنگ mute swan با نام علمی Cygnus olor
- قوی کوچک Swan Bewick s با نام علمی Cygnus Bewicki
[ویرایش] قوی گنگ (Mute Swan)
نام علمی آن Cygnus olor است. طول این پرنده ۱۵۳ سانتی متر است ورنگ تمام بدنش سفید است. جثه اش به اندازه «قوی فریاد کش »، ولی بزرگ تر از «قوی کوچک» است ونشانه تشخیص آن از هردوی آنها، منقار نارنجی با قاعده برآمده وسیاه میباشد. منقار پرنده نر اندکی بزرگ تر از منقار پرنده مادهاست. پرندهای با شکوهاست که هنگام حرکت در آب گردنش را به شکل زیبایی خم میکند ومنقارش را رو به پایین میگیرد. هنگام شنا، اغلب شاهپرهای بال را بلند میکند. پاهای این قو سیاه است وبه ندرت ممکن است خاکستری باشد. دم برجسته قوی گنگ آشکارا برجسته وبرتر از انواع دیگر است. پروازش پرتوان ومستقیم است که در این حالت گردنش کشیده، در امتداد بدن قرار میگیرد. پرنده نابالغ به رنگ قهوهای چرکی است وتا سال دوم، به تدریج، پر وبالش سفید میشود. این پرنده از گیاهان آبزی وغلات تغذیه میکند. صدای این پرنده در فصل تولید مثل، خشن ونعره مانند است اما در بقیه فصول آرام است. جز در فصل زاد وولد همیشه به طور دسته جمعی زندگی میکند وگاهی به صورت گلههای خیلی بزرگ دیده میشود.
[ویرایش] قوی ترومپت زن (Trumpeter swan)
نام علمی آن Cygnus buccinator است. این نوع قو، بزرگ ترین ونادر ترین نوع قو در جهان میباشد وبرخی براین باورند که نسل این نوع قو در معرض خطر انقراض بوده وباید برای حفظ نسل آن اقدامات جدی در سراسر جهان معمول گردد. قوی ترومپت زن در مناطق شمالی، چمنزارها وپارکهای طبیعی سرتاسر کانادا وایالات متحده آمریکا از جیز بای تا سلسله جبال راکی ودر جنوب از میسوری تا وایومینگ پراکندهاند در کانادا این پرنده در مناطق مرکزی آلبرتا، ساکسچوان، مانیتوبا ودر طول سواحل جیمزبای اونتاریو تا ایالت کبک زندگی میکند. تعداد کل آنان مشخص نیست. در آغاز سال ۱۹۰۰ میلادی تعداد قوهای ترومپت زن تقریباً روبه انقراض بود چرا که تعداد زیادی از این پرندگان به منظور استفاده از پر وگوشت شان شکار میشدند. کاهش فزاینده تعداد آنان باعث شد که مناطق لانه گزینی آنان مخصوصاً در مناطق جنوبی به شدت رو به کاهش گذارد، به طوری که در سال ۱۹۳۰ تنها منطقه شناخته شده لانه سازی آنان پارک ملی وایومینگ بود ومحتملاً چند گله پراکنده از این پرنده نیز در آلبرتا، آلاسکا ومونتانا وجود داشتند.
[ویرایش] قوی فریاد کش (Whooper Swan)
نام علمی آن Cygnus Cygnus است. این پرنده ۱۵۳ سانتی متر طول دارد وبه اندازه قوی گنگ، اما شبیه قوی کوچک است، با این تفاوت که گردن ومنقارش بزرگ تر وزردی روی منقارش بیشتر است. منقار این پرنده، از قاعده تا نوک زرد ونوک منقار وابتدای آن سیاه است. این نوع قو به علت نداشتن برآمدگی روی پیشانی، به راحتی از گونههای دیگر قابل تمییزاست. گردن را راست نگه میدارد ودر پایین گردن خمیدگی بخصوصی دارد. بدن آنها حالتی مربع شکل دارد. پروازش آرام وبی صداست، اما شبیه قوی گنگ بال زدن محکمی دارد. پرنده نابالغ وجوان، شبیه نابالغ قوی کوچک است با این تفاوت که سر وگردنش بزرگ تر است. در اولین زمستان، اغلب پرندگان جوان، همراه پرندگان بالغ اند. صدای این پرنده شبیه قوی کوچک است. قوی فریاد کش، بزرگ تر از همه انواع قوهاست وممکن است بیش از ۱۵ کیلوگرم وزن داشته باشد.این نوع قو در کشورهای ایسلند، نروژ، سوئد، فنلاند، روسیه، سیبری، کانادا، آلاسکا وحتی تا جزایر ژاپن وبرخی از نواحی آسیای مرکزی زندگی میکند. این پرندگان در زمستان به سوی مناطق جنوبی کوچ کرده وعازم مناطق غرب ومرکز اروپا واطراف دریای سیاه، سلسله جبال اورال، دریای خزر، انگلیس، شمال هند، چین و ژاپن میشوند. قوهائی که در زمستان به اسکاتلند کوچ میکنند در حوالی ماه اکتبر بدین منطقه میرسند ودر طی ماه آوریل دوباره به ایسلند باز میگردند.
[ویرایش] قوی کوچک (Bewick Swan)
نام علمی آن Cygnus Bewicki است.این پرنده ۱۲۲ سانتی متر طول دارد. از قوهای دیگر کوچک تر است وگردن ومنقاری کوتاه تر دارد ولکههای قسمت زرد منقار رقیق تر بوده وگسترش کمتری دارد. پرنده بالغ شبیه قوی فریاد کش است، با این تفاوت که زردی منقارش در قاعده، کمتر از قوی فریاد کش است واز قوی گنگ، به واسطه رنگ منقار وکوچکی جثه اش متمایز است. گردنش را راست نگه میدارد وصدایش بسیار آرام است. پرنده نابالغ، شبیه قوی فریادکش است ومنقارش صورتی مایل به بنفش است، بدون قاعده سیاه رنگ. بال زدنش از قوی گنگ سریع تر است وبیشتر شبیه غازها پرواز میکند. صدای این پرنده شبیه قوی فریاد کش است وهنگام پرواز وحرکت روی آب، با آهنگی دلنشین، به گوش میرسد وگاهی از فاصله دور، شبیه پارس کردن سگ، شنیده میشود. این پرنده بومی مناطق شمالی روسیه از دلتای کانین Kanin تا دلتای لینا Lena بوده وزمستانها را در شمال ژاپن، جزایر انگلستان، شمال اروپا، دانمارک وایرلند میگذرانند ولانههای خود را معمولاً در جزایر کوچک در مصب رودخانهها ودریاچهها ونزدیک آبگیرهای توندرا میسازد. به صورت مهاجر زمستانی، در شمال ایران وترکیه، به طور اتفاقی وسرگردان، در عراق وشمال غربی عربستان سعودی وعمان مشاهده میشود. این پرنده معمولاً ۳ تا ۷ تخم میگذارد وقوی ماده به تنهایی وبرای ۲۹ تا ۳۰ روز بر روی آنها میخوابد.
[ویرایش] قوی توندرا یا سوت زن(Tundra or Whistler Swan)
نام علمی آن Cygnus columbianus است. نامهای دیگر آن قوی توندرا Tundraوقوی سوت زن Whistler Swan است.گونه دیگری از قو است که شباهت بسیاری به قوی فریادکش دارد. علت تسمیه این قو به سوت زن اینست که این قو در هنگام مهاجرت با به هم زدن بال نیرومند خود صدایی شبیه سوت از خود میدهد وهرکسی که در اطراف وجود داشته باشد میتواند این صدا را به وضوح بشنود. قوی توندرا پرندهای بزرگ است که اندازه بدن آن متفاوت است اما معمولاً طول بدن پرنده بین ۳ تا ۴ پا است وطول بالهای آن در حدود ۷ پا میباشد.قوی توندرا از نظر اندازه بدن کوچک تر از قوی فریادکش است واین یکی از تفاوتهای آن با این گونهاست. این پرنده منقاری کوتاه وشبیه منقار اردک دارد که به رنگ مشکی بوده ولکهای زرد در قاعده آن دیده میشود. سیاهی منقار تا نزدیک چشم ادامه مییابد اما دورتا دور چشم را فرا نمیگیرد. این پرنده ساقها وپنجههای سیاهی دارد وتمامی پرهای بدن آن سفید است.
[ویرایش] قوی سیاه (Black Swan)
نام علمی آن Cygnus atratus است ودر استرالیا وتاسمانی یافت میشود وبعدها به نیوزلند وقاره اروپا وارد شد. قوی سیاه بیشتر در تالابهای جنوب استرالیا زندگی میکند وتمایلی به زندگی در مناطق شمالی ندارد. این نوع قو در گسترهای از جنوب شرقی تا جنوب غربی استرالیا وجنوب شرقی تاسمانی دیده میشود. این پرنده در آغاز به عنوان حیوان خانگی وارد اروپا شد ولی اکنون میتوان آن را به صروت وحشی نیز در این قاره مشاهده کرد. تعداد این نوع قو در نیوساوت ولز استرالیا به چندین هزار تا ده هزار عدد تخمین زده میشود. قوی سیاه در دریاچهها، رودخانهها وباتلاقهای آب شور ویا آب لب شور زندگی میکند وترجیح میدهد که در محلهایی که گیاهان آبزی به وفور دیده میشوند، زندگی نماید ودر مواقع قحطی وخشکسالی نیز ناچاراً به مراتع موجود در زمینهای خشک روی میآورد.
[ویرایش] قوی گردن سیاه(Black neck Swan)
نام علمی آن Cygnus melanocorypha است وبلندی این پرنده ۱۱۳ تا ۱۳۷ سانتی متر ووزن آن بین ۴ تا ۷ کیلوگرم است ودر آمریکای جنوبی زندگی میکند. قوی گردن سیاه کوچک ترین نوع قو در جهان است وهمچنین این قو تنها قوئی است که رنگ بدن آن کاملاً سفید است وتنها رنگ گردن آن مشکی است وخطوط سفیدی در اطراف چشم دارد. قوی گردن سیاه منقاری خاکستری رنگ دارد که در نزدیکی قاعده آن زائدهای سرخ رنگ قرار گرفتهاست. قوی نر معمولاً به مقدار یک سوم برگ تر از قوی مادهاست. قوهای جوان به رنگ خاکستری روشن با منقار وپاهای مشکی میباشند ودر سال بعد رنگ بدن آنها به رنگ سفید درمی آید.
[ویرایش] منابع
- مقدس. احسان (۱۳۸۶) :پرورش، نگهداری وبیماریهای پرندگان آبزی، انتشارات کتاب محمدی، تهران ۱۳۸۶
