البرز
مختصات: ۴۶″ ۴۷′ ۵۱°شرقی ۳۳″ ۴′ ۳۶°شمالی / ۵۱٫۷۹۶۱۱غرب ۳۶٫۰۷۵۸۳جنوب
| — رشتهکوه — | |
| البرز | |
| کوههای البرز در زیر ابرها، نمایی از سوی تهران | |
| کوه دماوند در زمستان | |
| — موقعیت سیاسی — | |
| کشور | |
|---|---|
| منطقه | فلات ایران |
| بخشی از | - |
| — موقعیت جغرافیایی — | |
| بلندترین نقطه | دماوند |
| ارتفاع | ۵۶۷۱ متر |
البرز رشته کوهی در بخش شمالی ایران است.
این رشته کوه از سوی غرب از تالش جمهوری آذربایجان آغاز میشود و در سوی شرق تا درون ترکمنستان و افغانستان ادامه مییابد. بخش بزرگی از البرز در راستای کنارهٔ جنوبی دریای مازندران کشیده شدهاست. در این بخش، جبههٔ شمالی البرز سرسبز و جبههٔ جنوبی آن خشک است. دلیل این تفاوت این است که رشته کوه البرز همچون سدی طبیعی از گذر رطوبتِ برخاسته از دریای خزر به سوی جنوب جلوگیری میکند و بیشتر این رطوبت در جبههٔ شمالی البرز میبارد.
بلندترین کوه البرز، کوه دماوند (۵۶۷۱ متر) است که در نزدیکیتهران و در شهرستان آمل قرار دارد. دامنهها و درههای البرز از تفرجگاههای مهم مردم استانهای تهران، البرز، قزوین و سمنان است. از مهمترین رودهای دامنهٔ شمالی البرز سفیدرود و دامنههای جنوبی کرج و جاجرود را میتوان نام برد.
رشته کوه البرز و قلهٔ دماوند و به خصوص قارن کوه (قاف) در ناحیهٔ شمال سمنان نقش برجستهای در متون تاریخی طبرستان و افسانههای ایرانی دارند.
از جمله قلل کوهنوردی آن دماوند، علمکوه، خلنو، آزادکوه، شاهالبرز، سیالان، وروشت، دوبرار، توچال و پهنهحصار میباشند.
محتویات |
[ویرایش] ریشه لغوی
در اوستا «هره بره زئیتی» Harā Bərəzaitī پهلوی «هره برز» یا «هربورس» مرکب از دو جزء: هر، به معنی کوه و برز به معنی بالا و بلند و بزرگ یعنی کوه بلند و مرتفع. در ادبیات پارسی «برزکوه» هم به معنی البرز آمده و ترجمهٔ تحت اللفظی آن است.[۱]
[ویرایش] قلهها
[ویرایش] البرز مرکزی
- دماوند، ۵۶۷۱ متر
- آزاد کوه، ۴۳۹۵ متر
- خلنو، ۴۳۷۵ متر
- ناظر بزرگ (شکر لقاس)، ۴۳۵۰ متر
- پالان گردن، ۴۲۵۰ متر
- کلون بستک، ۴۲۰۰ متر
- سرکچال، ۴۱۵۰ متر
- وروشت، ۴۱۰۰ متر
- خرسنگ، ۴۱۰۰ متر
- توچال، ۳۹۶۰ متر
- مهرچال، ۳۹۲۰ متر
- آتشکوه، ۳۸۵۰ متر
- شاهنشین، ۳۸۵۰ متر
[ویرایش] البرز غربی
[ویرایش] منطقه تخت سلیمان
- علم کوه، ۴۸۵۰ متر
- خرسان شمالی، ۴۶۸۰ متر
- خرسان جنوبی، ۴۶۵۹ متر
- تخت سلیمان، ۴۶۵۹ متر
- سیاهسنگ، ۴۶۰۹ متر
- هفت خوان، ۴۵۳۷ متر
- چالون، ۴۵۱۶ متر
- سیاه گوک جنوبی، ۴۵۰۰ متر
- سیاه گوک شمالی، ۴۴۴۵ متر
- سیاه کمان، ۴۴۷۲ متر
- شانه کوه، ۴۴۶۵ متر
- کالاهو، ۴۴۱۲ متر
- گردونکوه، ۴۴۰۲ متر
- میان سه چال، ۴۳۴۸ متر
- لشگرک، ۴۲۵۶ متر
- زرین کوه، ۴۲۰۰ متر
- آلانه سر، ۴۰۵۰ متر
- کرما کوه، ۴۰۲۰ متر
- پسند کوه، ۴۰۰۰ متر
- سیاه لیز، ۳۹۷۵ متر
| نقشهٔ البرز مرکزی | قلهها: | ۱ علمکوه |
|---|---|---|
| ۲ آزادکوه | ۳ دماوند | |
| ۴ دوبرار | ۵ دوخواهران | |
| ۶ قلعهگردن | ۷ گرگ | |
| ۸ خلنو | ۹ مهرچال | |
| ۱۰ میشینهمرگ | ۱۱ ناز | |
| ۱۲ شاه البرز | ۱۳ سیالان | |
| ۱۴ توچال | ۱۵ وروشت | |
| ۱۶ پهنهحصار | ||
| رودها: | ۰ | |
| ۱ الموت | ۲ چالوس | |
| ۳ دوهزار | ۴ هَراز | |
| ۵ جاجرود | ۶ کرج | |
| ۷ کجور | ۸ لار | |
| ۹ نور | ۱۰ سرداب | |
| ۱۱ سههزار | ۱۲ شاهرود | |
| شهرها: | ۱ آمل | |
| ۲ چالوس | ۳ کرج | |
| سایر: | D دیزین | |
| E امامزاده هاشم | K تونل کندوان | |
| * سد لتیان | ** سد لار |
[ویرایش] منبع
[ویرایش] پیوند به بیرون
- دید ماهوارهای از البرز خاوری، البرز باختری
|
||||||||||||||||||||