آستارا
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
- برای دیگر کاربردها آستارا (ابهامزدایی) را ببینید.
| آستارا |
||
|---|---|---|
 |
||
| اطلاعات کلی | ||
| نام رسمی: | آستارا | |
| کشور: | ایران  |
|
| استان: | گیلان | |
| شهرستان: | آستارا |
|
| بخش: | مرکزی |
|
| نامهای قدیمی: | آهستهرو، دهنهکنار |
|
|
||
| مردم |
||
| زبانهای گفتاری: | ترکی آذری-تالشی-گیلکی |
|
| جغرافیای طبیعی |
||
| ارتفاع از سطح دریا: | ۲۷- |
|
| اطلاعات شهری |
||
| شهردار: | علی کوهی |
|
| پیششماره تلفنی: | ۰۱۸۲ |
|
| وبگاه: | وبگاه آستارا |
|
| جملهٔ خوشآمد به شهر | ||
| به آستارا بندر مرزی گیلان خوش آمدید | ||
آستارا شهری در ساحل غربی دریای خزر و در شمالیترین نقطهٔ استان گیلان و آخرین نقطهٔ مرزی ایران و جمهوری آذربایجان است. آستارا از شرق به دریای خزر، از شمال به آستارای جمهوری آذربایجان، از غرب به استان اردبیل و از جنوب به منطقهٔ تالشنشین گرکان محدود شدهاست. رود آستارا که از کنار راه شوسه آستارا-اردبیل میگذرد، آستارای ایران را از آستارای جمهوری آذربایجان جدا میسازد. در منطقه آستارا زبانهای ترکی آذربایجانی و تالشی رایج هستند.[۱]
در محل کنونی شهر آستارا در قدیم روستایی به نام دهنهکنار وجود داشته که از زمان قاجار گسترش یافته و دیگرگون شدهاست.[۲]
فهرست مندرجات |
[ویرایش] تقسیمات کشوری
آستارا بهموجب قانون تقسیمات کشوری سال ۱۳۱۶ خورشیدی، یکی از شهرهای شهرستان اردبیل در شرق استان آذربایجان شرقی به مرکزیت تبریز بود که از خرداد سال ۱۳۳۹ خورشیدی، به استان گیلان ملحق گردید. جمعیت آن بر اساس سرشماری سال ۱۳۵۵ خورشیدی، ۳۵٬۹۴۵ نفر بوده و طبق بر آورد سال ۱۳۶۳ خورشیدی، به ۴۳٬۸۶۴ نفر رسیده و و بر اساس سرشماری ۱۳۸۵ جمعیت شهرستان ۸۱۲۳۴نفر میباشد.[۳]
[ویرایش] جغرافیا
این شهرستان شامل دشت و کوهستان است و هوای دشت در تابستان گرم و مرطوب و در زمستان ملایم و هوای کوهستان در تابستان معتدل و در زمستان سرد است. محصولات آن غلات، حبوبات، برنج و صیفی جات است.
از اماکن تاریخی شهرستان آستارا میتوان به بقعه شیخ تاج الدین محمود خیوی در لمیر محله (مابین عنبران محله و ویرمونی)، قلعه شیندان (همان صخره بزرگ واقع در خاک جمهوری آذربایجان، بالای روستای ونه بین و مشرف به تونل اردبیل آستارا)، قبرستان قدیمی ونه بین که در بالای دهکده توریستی حیران بر سر راه فرعی نمین واقع است، قبرستان قدیمی دهکده گنج کشی از آبادیهای نزدیک حیران، بقعه پیر قطب الدین نزدیک دهکده باغچه سرا، بقعه سیدابراهیم و سیدقاسم که گفته میشود پسران امام موسی کاظم در د هکده کان رود اشاره کرد.
[ویرایش] نقاط دیدنی
از محلهای دیدنی در سطح شهرستان آستارا میتوان از آبشار لاتون که به فاصله سه و نیم ساعت پیاده روی از روستای کوته کومه در شهرک لوندیل آستارا واقع شدهاست، گردنه حیران، دریاچه استیل، روستای میاکومی، آب گرم علی داشی، آب گرم کوته کومه نام برد. همین طور ساحل زیبای شهر استارا از دیدنی ترین نقاط شهر است
[ویرایش] وجه تسمیه
در مورد وجه تسمیه آستارا اختلاف نظر بسیاری وجود دارد و هر کدام از این نظریهها طرفداران خود را دارد. یکی از رایج ترین گفتهها مبین رهیافت نام شهر از زبان تالشی آستهرو، هوسته روو به معنی آهستهرو است.
دربارهٔ نام این شهر گفته شده که در آغاز نیز آهستهرو بوده زیرا کاروانان و مسافران زمانیکه به این منطقه مردابی ساحلی میرسیدند ناچار به حرکت آهستهتر میشدند. همان نام آستهرو یا هَستهرو تالشی به مرور تبدیل به آستارا شدهاست در عنبران محله مردم هنوز هم به این شهر اوستورو میگویند.[۴] نظریه دیگری که در این مورد وجود دارد اشاره دارد به کسب نام شهر از ماهی خاویاری آسترا که در قدیم در این منطقه بوفور صید میشد. این نظریه به دلیل وجود شهری با نام آستاراخان در روسیه قوت میگیرد.
[ویرایش] ویژگیهای خاص
[ویرایش] بامهای سفالین
به دلیل استفاده زیاد سفال به شهر بامهای سفالین معروف است.
این نام هم اکنون زیاد مناسب بنظر نمیرسد چرا که ساخت و سازهای سالهای اخیر که بامهای ان از ایرانت است چهره شهر را عوض کرده .
[ویرایش] دبیرستان حکیم نظامی
در این دبیرستان، اساتیدی مانند نیما یوشیج تدریس نمودهاند که در سال ۱۳۸۷ خورشیدی، جشن صد سالگی آن برپا خواهد شد.
[ویرایش] بالاترین نرخ باسوادی در ایران
با داشتن بیش از ۸/۹۸٪ باسواد نخستین شهر باسواد ایران میباشد.[۵][منبع معرفی شده کافی نیست]
[ویرایش] منظره
به دلیل واقع شدن دریا در شرق و کوه در غرب، میتوان طلوع و غروب خورشید را در اوج زیبایی به دیدهٔ تماشا نگریست.
[ویرایش] اقوام
[ویرایش] گمرک
تاریخ تاسیس گمرک در آستارا، به صورت دقیق نمیباشد. ولی شواهد تاریخی چنان عنوان میکند که: در سال ۱۲۰۵ه.ش وقتی عباس میرزا میخواست برای قشون یورت تهیه کند از فتحعلی شاه در خواست کمک مالی میکند، شاه در جواب میگوید از پول عوارض گمرکی آستارا فراهم کنید. ژان اوبن در کتاب «ایران امروز» به توصیف آستارا پرداخته و مینویسد «آستارا بندری است در جوار اردبیل – این شهر گمرکی دارد که از سوی متصدیان بلژیکی اداره میشود»
امروزه گمرک آستارا به عنوان یک ادارهٔ کل در امور واردات و صادرات قطعی، ورود و خروج موقت، تعاونی مرز نشینان، ترانزیت داخلی و خارجی، کارنه تیر بین المللی، مبدا و مقصد کارنه تیر، کاپوتاژ، امور مسافری، مرجوعی، امانتهای پستی و قضایی به فعالیت مشغول میباشد.
این گمرک در رتبه اول تجارت چمدانی در میان مرزهای زمینی و رتبه نخست در میان مرزهای شمال کشور از لحاظ صادرات را به دست آوردهاست.
[ویرایش] شیلات
 |
برای این بخش از این مقاله منابع لازم نیامدهاست. لازم است بر طبق اصول اثباتپذیری و شیوهنامهٔ ارجاع به منابع منبعی برای آن ذکر شود. مطالب بیمنبع احتمالاً در آینده حذف خواهند شد. |
قبل از سال ۱۲۵۱ه.ش صید از لنکران تا انزلی در اجارهٔ میر ابراهیم خان تالش بوده که میر محمد خان آستارایی، صید گاهی در کولیور انزلی ایجاد نمود و ادارهٔ آن را بر عهدهٔ پسرش میر محمد باقر گذاشته که ایشان در انزلی به جوانمردی شهرت داشتند وی در کولیور وفات یافته.[نیازمند منبع]
بعد از سال ۱۲۵۱ه.ش امتیاز دریای خزر از طرف دولت ایران به یکی از اتباع روس واگذار گردید. در آن موقع آستارا ناحیهٔ یک شیلات و بزرگترین بازار فروش انواع ماهی بود که به آستارا خان صادر میشده. در سال ۱۳۲۰خ.ش این امتیاز به انزلی واگذار، تا در بهمن ۱۳۳۱ه.ش دورهٔ زمامداری دکتر مصدق، شیلات، ملی اعلام شد و پس از احداث مراکز صید دوباره رونق از دست رفته را به دست آورد. بندر آستارا هم اکنون با مساحتی حدود ۳۳۴ کیلومتر مربع در مجاورت سواحل غربی دریای خزر میباشد. با توجه به موقعیت جغرافیایی و ارتفاع از سطح دریا و نزدیکی به درهٔ حیران و اقلیم کوهستان، آب و هوای مرطوب ومعتدل، اندکی خنک تر از مناطق پست جلگهای دیگر استان میباشد. محصولات آن غلات، حبوبات، برنج و فر آورد ههای دامی میباشد. دمای این شهر در زمستان بین(۱۵ تا ۲-)سانتی گراد و در تابستان بین (۱۵تا۲۵) درجه در نواسان است. میزان متوسط بارندگی در سال ۱۲۶۵ میلیمتر میباشد که کم باران ترین وقت خرداد ماه و پرباران ترین وقت آبان ماه گزارش شدهاست.
تداوم مهاجرتهای روستایی به شهرها، که بهنظر روند طبیعی فرایند گذار اقتصادی میباشد و تبدیل برخی نقاط روستایی به شهر، همچنان از عوامل اصلی افزایش جمعیت شهر نشین و بروز معضلات شهری میباشد.
[ویرایش] مشاهیر
[ویرایش] نویسندگان
[۶] *مرحوم بهروز نعمت الهی٬زاده ی٬۱۳۱۵ نویسندهٔ کتاب تاریخ جامع آستارا و حکام نمین
- اشرف حریری زادهٔ ۱۳۰۴
- دکتر حسین فریور زادهٔ ۱۲۹۸
- اسداله عبدالهیان زادهٔ ۱۳۰۳
- سید میر فتاح پاکنژاد زادهٔ ۱۳۲۲
- مقصود عبدالهی زادهٔ ۱۳۱۷
- حجت السلام دکتر رضا برنجکار زادهٔ ۱۳۴۶
- دکتر بهزاد بهزادی زادهٔ ۱۳۰۶
- ابراهیم نبوی٬ فعال سیاسی٬ روزنامه نگار و طنزنویس
[ویرایش] شاعران
- میرزا محمد رحیم طایر آستارایی(ضیاء)
- مرحوم استاد منصور بنی مجیدی
- اکبر اکسیر
- یوسف کلانتری
- اورنگ ضیا
- صفا شفیقی
- دکتر احسان شفیقی
- هوشنگ مجرب
- سیمین شکور نقاش
- رستم شهرامپور
- آرش نصرت الهی
[ویرایش] هنرمندان
- بهنام سیفاللهی زادهٔ ۱۳۱۶ - پیکر تراش، معمار و طراح دکوراسیون موزهها
- مقصود عبداللهی زادهٔ ۱۳۱۷ - نقاش، نویسنده
- هوشنگ نوروزی زادهٔ ۱۳۱۹ - خوشنویس
- رسول آهنی زاده ۱۳۲۷- شاعر، نقاش و فعال سیاسی با گرایشات اسلامی در دوران حکومت پهلوی
- دکتر ناصر وثوقی زادهٔ ۱۳۲۰ - پیکرتراش، نقاش
- کی خسرو فیروزی زادهٔ ۱۳۲۱ - نقاش
- بهمن شریف زادهٔ ۱۳۳۸ - مجسمه ساز
- جهانبخش محمدپور زادهٔ ۱۳۴۵ - معرق کار چوب
- ترانه هاشمنیا زادهٔ ۱۳۴۵ - نقاش، تصویر ساز، کاریکاتوریست
- فرزین حریری زادهٔ ۱۳۴۸ - خوشنویس، طراح، گرافیست
- رامین باغچهسرایی زادهٔ ۱۳۵۱ - خوشنویس، طراح، گرافیست
- رامین پیری زادهٔ ۱۳۵۲ - خوشنویس، تذهیب، مینیاتور
- فرشاد روحی زادهٔ ۱۳۵۳ - نقاش
- مرحوم فرهاد احدی مقدم زادهٔ ۱۳۳۰ - نوازنده تار آذری و گارمون و آهنگساز
- مهدی سیروس زادهٔ ۱۳۶۰ - نوازنده گارمون، دف و کمانچه ایرانی
- سعید کرامت زاده ۱۳۴۵ - نقاش، خطاط و طراح
[ویرایش] جستارهای مفید
- الگوی کاربران آستارا
- سازمان نظام پزشکی آستارا
- کانون تبلیغاتی آرمین گرافیک
- وبگاه آستارا
- موسسه آموزش عالي شهريار آستارا
[ویرایش] منابع
- ↑ وبگاه آستارا. دربارهٔ آستارا.
- ↑ افشار سیستانی، ایرج، نام دریای پارس و دریای مازندران و بندرها و جزیرههای ایرانی، تهران: کشتیرانی والفجر ۸، ۱۳۷۶ خ.، ص۲۸۰.
- ↑ سالنامه آماری استان گیلان ۱۳۸۵
- ↑ افشار سیستانی، ایرج، نام دریای پارس و دریای مازندران و بندرها و جزیرههای ایرانی، تهران: کشتیرانی والفجر ۸، ۱۳۷۶ خ.، ص۲۷۹.
- ↑ تاریخ جامع آستارا و حکام نمین نوشتهٔ بهروز نعمت اللهی، ۱۳۸۰، ص۵۰۷
- ↑ فهرست نویسندگان آستارا
- ↑ فهرست شاعران آستارا
- ↑ فهرست هنرمندان آستارا
