آستارا

برای دیگر کاربردها، آستارا (ابهام‌زدایی) را ببینید.

بندر آستارا
بندر آستارا °۴۸٫۸۷۶۱شرقی °۳۸٫۴۱۲۲شمالی / ۴۸٫۸۷۶۱;۳۸٫۴۱۲۲ بافت قدیمی آستارا با خانه‌های سفالی
اطلاعات کلی
کشور	ایران
استان	گیلان
شهرستان	آستارا
بخش	مرکزی
نام(های) قدیمی	آهسته‌رو، دهنه‌کنار؛ اوستورو
مردم
جمعیت	۷۹٬۸۷۴
زبان‌ گفتاری	ترکی آذربایجانی-تالشی
مذهب	شیعه و سنی
جغرافیای طبیعی
مساحت	۳۳۴ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا	۲۷-
اطلاعات شهری
شهردار	علی کوهی
پیش‌شماره تلفنی	۰۱۸۲

آستارا شهری بندری در ساحل غربی دریای خزر و در شمالی‌ترین نقطهٔ استان گیلان و آخرین نقطهٔ مرزی ایران و جمهوری آذربایجان و از نظر جغرافیایی در مرکز تالش بزرگ (شامل تالش جنوبی در خاک ایران و تالش شمالی در خاک جمهوری آذربایجان) قرار دارد. آستارا از شرق به دریای خزر، از شمال به آستارای جمهوری آذربایجان، از غرب به استان اردبیل و از جنوب به شهرستان تالش در استان گیلان محدود شده‌است. رود آستاراچای آستارای ایران را از آستارای جمهوری آذربایجان جدا می‌سازد. بخش اصلی راه شوسه آستارا-اردبیل تقریباً به موازات این رود و خط مرزی کشیده شده‌است. در منطقهٔ آستارا علاوه بر زبان ترکی آذربایجانی، زبان تالشی نیز رایج است ولی در اثر مهاجرت‌های زیاد از اهمیت آن کاسته شده‌است.

در محل کنونی شهر آستارا در قدیم روستایی به نام دهنه‌کنار وجود داشته که از زمان قاجار گسترش یافته و دیگرگون شده‌است.

تقسیمات کشوری

منطقهٔ آستارا از نظر جغرافیائی به دره‌ای اطلاق می‌گردد که حدوداً در مرکز سرزمین تالش و در فاصلهٔ بین سلسله کوه‌های شمالی-جنوبی تالش و دریای مازندران و در شرق دشت اردبیل واقع است. پس از بسته شدن عهدنامهٔ ترکمنچای میان دو دولت ایران و روسیه، بخش شمالیِ سرزمین تالش به دولت روسیه واگذار شده و رود آستاراچای به عنوان مرز تعیین گردید که از مرکز آبادی قدیمی آستارا می‌گذشت. بخش جنوبی در ترکیب ایران باقی ماند. پس از تاسیس گمرگات و مرزبانی، اهمیت سیاسی و بازرگانی آن افزایش یافت. در آن دوران منطقهٔ آستارا در ترکیب ایالت آذربایجان تحت حکومت شاهزاده عباس میرزا نایب السلطنه، قرار داشته و بخشی از ولایت اردبیل بود. این شرایط کمابیش تادوران معاصر در قانون تقسیمات کشوری سال ۱۳۱۶ خورشیدی که به موجب آن به یکی از بخش‌های شهرستان اردبیل در شرق استان آذربایجان شرقی تبدیل گشت، حفظ شد. در سال ۱۳۳۶ آستارا با تأسیس فرمانداری به یکی از شهرستان‌های استان آذربایجان شرقی مبدل شد تا این که بعدها به برخی دلایل و از جمله تشابه‌های اقلیمی از خرداد سال ۱۳۳۹ خورشیدی، به استان گیلان ملحق گردید. جمعیت آن بر اساس سرشماری سال ۱۳۵۵ خورشیدی، ۳۵٬۹۴۵ نفر بوده و طبق بر آورد سال ۱۳۶۳ خورشیدی، به ۴۳٬۸۶۴ نفر رسیده و و بر اساس سرشماری ۱۳۸۵ جمعیت شهرستان ۸۱۲۳۴ نفر است.اکنون بر اساس منابع موثق میزان جمعیت آن از یکصد هزار نفر فراتر رفته‌است.

چشم‌اندازی از طبيعت حومهٔ آستارا

اماکن تاریخی و طبیعی

• قلعه شیندان
• آبشار لاتون
• گردنه حیران
• کوته کومه

• امامزاده ابراهیم و قاسم سیبلی • آرامگاه بابا حسن از عرفای منطقه • آرامگاه محمد دوست در قره سو • آرامگاه بابا علی در روستای باباعلی • مجتمع ساحلی و گردشگری 17 هکتار صدف سیبلی • ساحل زیبای و توریستی سیبلی • روستای باستانی سیبلی (شهر سلطانیه دوره ساسانیان) روستای سیبلی در 10 کلیومتری آستارا و چسپیده به شهر لوندویل از روستاهای باستانی است که آثار بسیاری از جمله توربه (تلفظ محلی و تغییر شکل یافته واژه تازی تُربَة، تُربَت، بمعنای خاک، گور یا آرامگاه) سیبلی، امارات سیلمان خان و خزانه ساسانی (که در دهه اول انقلاب تخریب شد) را در خود جای داده است. این روستا از جنوب به شهر لوندویل و از شمال به امامزاده آستارا وصل است. • آبشاری زیبا با نام آبشارلاتون در میان جنگل‌های لاتون با ارتفاع در حدود ۱۰۳ متر • آبشار میه کومی • آب گرم روستای کوته کومه • مناطقی سرسبز و ییلاقی لاتون، باباعلی، اسبینه و... • سواحل ۱۰ کیلومتری کناره‌ای دریای خزر • طرح سالم‌سازی شهر لوندویل

نامگذاری

دربارهٔ نام‌گذاری شهر آستارا و ریشهٔ آن دیدگاه‌های گوناگونی وجود داد. از جمله در بین اهالی معروف است که نام شهر از واژهٔ «آسته‌رو»، «هُسته‌رُو» به معنی «آهسته‌رو» است. بر پایهٔ این دیدگاه نام این سرزمین در آغاز آهسته‌رو بوده زیرا کاروانان و مسافران زمانی‌که به این منطقهٔ مردابی ساحلی می‌رسیدند ناچار به حرکت آهسته‌تر می‌شدند. برخی ایران شناسان و پژوهشگران نام آستارا را برگرفته از ریشه واژه ایرانی و باستانی اَستَردن یا سِتَردن (بمعنای گرفتن، اخذ کردن، احتمالا بدلیل گرفتن حق عبور در این محل در دوران باستان)، دانسته‌اند.

ویژگی‌های خاص

یک خانهٔ روستایی با سقف سفال در آستارا

مشاعیر و چهرهای ماندگار آستارا

شاعران 1- اکبر اکسیر 2- داریوش ملک زاده 3- صمد جامی 3-شهرام پوررستم 3-رویا زاهد نیا 4یاسر فرازی مقدم نویسندگان: 1-اسماعیل اسدی دارستانی: بازنشسته ارتش، روزنامه نگار و محقق و وبلاگ نویس بین المللی و فعال حقوق بشرو موسس خبر گزاری حقوق بشر و محیط زیست جهانی کتابهای چاپ شده : 1-خدمت و مدیریت نظامی و وظیفه کلی ارتش از دیدگاه اسلام 2- تا زند ه‌ام بسیجی ام 3- داستانهای آسمانی ایران و تاریخ دولتهای شیعه در ایرا ن 4- سر گذشت تالشان 5 – بررسی تاریخ حقوق بشر و محیط زیست چاپ 1390 و آثار در حال مراحل انتشار : چهره‌های ماندگار 2- تاریخ دولتهای ایران و حکام و فدارلیسم در ایران و جهان 3- حکایت ومثالها 4- اسماعیل بابا مجموع اشعار 5- و چند اثر دیگر 2- مهندس عدالت پناه.1-.لوندویل شهر شکوفه‌های بنفشه 2- لوندویل 3-اشرف آقا حریری 1- آستارا در گذر گاه تاریخ 2- تاریخ آموزش و پرورش آستارا

نشریات فعال در آستارا :

هفته نامه پیام آستارا :مدیر فرامرز دریابیان هفته نامه تارک خزر مدیر : رسول علی نژاد دو هفته نامه آوای آستارا: مدیر حسین محبوب مقدم

دو هفته نمه خط آخر: مهندس رنجکش  

ماهنانه طریقت: استادمحمد صادق برنچ جی ماهنامه کشکول: مدیر پروین ساسانیان

آستارا نیوز : 

خبر گزاری حقوق بشر و محیط زیست جهانی : مدیر اسماعیل اسدی دارستانی

دبیرستان حکیم نظامی

در این دبیرستان، اساتیدی مانند نیما یوشیج تدریس نموده‌اند که در سال ۱۳۸۷ خورشیدی، جشن صد سالگی آن برپا شد. مدرسه سنایی سیبلی در سال 1387 همانند حکیم نظامی صد ساله شد. در آستارا دو مدرسه تاریخی و مدرن ساخته شد حکیم نظامی و مدرسه سنایی سیبلی (رجوع به کتاب داستانهای آسمانی و سر گذشت تالشان -چهر ه ماندگار ایران استاد محقق و نویسنده اسماعیل اسدی دارستانی)

بالاترین نرخ باسوادی در ایران

آستارا برای سالیان مدید و از سال‌های پیش از وقوع انقلاب اسلامی رکورددارِ میزان جمعیت باسواد در کشور است. مطابق آخرین آمار آستارا با داشتن بیش از ۹۸٫۸٪ باسواد نخستین شهر باسواد ایران است.

اقوام

• تالشی‌ها
• گیل‌ها
• خلیج‌ها : کردهای مهاجر زمان نادر شاه سیبلی.خلج محله لوندویل

مغانی‌ها و تبریزی‌های مهاجر معرف به ترک‌ها یا همان آذریها