دریاچه ارومیه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish
دریاچه ارومیه
Lake urmia 1984.jpg
تصویر مربوط به ۱۹۸۴ میلادی
موقعیتایران، آذربایجان غربی
آذربایجان شرقی
مختصات۳۷°۴۲′ شمالی ۴۵°۱۹′ شرقی / ۳۷٫۷۰۰°شمالی ۴۵٫۳۱۷°شرقی / 37.700; 45.317
درون‌شارش‌های کلان۲۱ رودخانه دائمی و فصلی از جمله آجی چای، زرینه رود، سیمینه رود، و شهر چای به همراه ۴۹ رودخانه مقطعی
برون‌شارش‌های کلانتبخیر
حوضهٔ آبریز۵۱٬۸۷۶ کیلومتر مربع
کشورهای حوضهایران
بیشترین طول۱۴۰ کیلومتر
بیشترین عرض۵۵ کیلومتر
مساحتِ رو۵۲۰۰ کیلومتر مربع
بیشترین عمق۱۶ متر (۵۲ فوت)
ارتفاع سطح۱۲۶۷ متر[۱]
جزیره‌ها۱۰۲
دریاچه ارومیه در سال ۲۰۱۶
دریاچه ارومیه
دریاچه ارومیه در ایران قرار گرفته‌است
دریاچه ارومیه
مرتفع‌ترین نقطه
ارتفاع۱٬۲۷۰ متر (۴٬۱۷۰ فوت)
مختصات۳۷°۴۲′ شمالی ۴۵°۱۹′ شرقی / ۳۷٫۷۰۰°شمالی ۴۵٫۳۱۷°شرقی / 37.700; 45.317مختصات: ۳۷°۴۲′ شمالی ۴۵°۱۹′ شرقی / ۳۷٫۷۰۰°شمالی ۴۵٫۳۱۷°شرقی / 37.700; 45.317
نقشه دریاچه ارومیه (در نقشه با نام اورمیه) در استان آذربایجان در دوره خلفای عباسی
نقشه دریاچه ارومیه در نقشه ایران در دوره افشاریه.
نام دریاچه در نقشه، دریاچه شاهی ذکر شده‌است.

دریاچه اُرومیه نام دریاچه‌ای در شمال غربی کشور ایران است که طبق تقسیمات کشوری ایران، این دریاچه میان دو استان آذربایجان غربی و استان آذربایجان شرقی قرار گرفته‌است. بررسی نوسانات سطح آب دریاچه‌ها به لحاظ اهمیت، ماهیت و موقعیت این مجموعه‌های آبی در سال‌های اخیر اهمیت ویژه ای پیدا کرده‌است. دریاچه ارومیه بزرگترین دریاچه داخلی ایران می‌باشد .[۲] مساحت این دریاچه در سال ۱۳۷۷ در حدود شش هزار کیلومتر مربع بود که در ردیف بیست و پنجمین دریاچه بزرگ دنیا از نظر مساحت قرار می‌گیرد. دریاچهٔ ارومیه، بزرگ‌ترین دریاچهٔ داخلی ایران، بزرگ‌ترین دریاچهٔ آب شور در خاور میانه، و ششمین دریاچهٔ بزرگ آب شور دنیا است.[۳] آب این دریاچه بسیار شور بوده و بیشتر از رودخانه‌های زرینه‌رود، سیمینه‌رود، تلخه رود، گادر، باراندوز، شهرچای، نازلو و زولا تغذیه می‌شود.

نام دریاچه[ویرایش]

نام این دریاچه امروزه دریاچه ارومیه است که از نام شهر ارومیه، مرکز استان آذربایجان‌غربی گرفته شده‌است. در دهه ۱۹۳۰ میلادی به هنگام سلطنت رضاشاه این دریاچه به افتخار وی دریاچه رضائیه نامگذاری شد. پس از انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷ نام دریاچه به نام پیشین خود، دریاچه ارومیه بازگردانده‌شد. در زبان ترکی اورمو گولو گفته می‌شود. در زبان پارسی کهن، این دریاچه چیچست به معنای درخشنده نامیده شده‌است.[۴] در دوران میانه این دریاچه «کبودا» (کبودان) نیز نامیده‌شده[۵] که از لغت آزور "azure" در فارسی یا կապույտ یا "Kapuyt/Gabuyd" در زبان ارمنی عاریه گفته شده‌است. در لاتین این دریاچه لاکوس ماتینوس Lacus Matianus نامیده شده‌است. در زبان ارمنی کپوتان (Կապուտան ծով) نام این دریاچه است.[نیازمند منبع]

پیشینه[ویرایش]

یکی از نخستین اشارات به دریاچه ارومیه در کتیبه سده نهم پیش از میلاد مسیح در شلمنسر سوم (سلطنت بین ۸۵۸–۸۲۴ قبل از میلاد) به دو نام در محل دریاچه ارومیه اشاره شده: پرسواه (به معنی ایرانیان یا پارسیان) و ماتای (یا میتانی‌ها). هنوز دقیقاً روشن نیست که این نام‌ها به منطقه یا قبیله یا پیوندی که بین گروهی از نام‌های مردم با شاهان وجود داشته اشاره می‌کند.

دریاچه مرکز پادشاهی منائیان بود. محل زندگی احتمالی منائیان در تپه حسنلو در جنوب دریاچه بوده‌است. منائیان به توسط گروهی که متیان نام داشتند غلبه شدند، مردمان ایرانی مختلفی که سکاها، سرمتی‌ها، یا کیمری شناخته می‌شدند. به درستی معلوم نیست که مردمان نامشان را از دریاچه گرفته‌اند یا دریاچه نامش را از مردمان اطراف آن گرفته‌است؛ ولی کشور باستانی متیان نامیده می‌شد که نام لاتین دریاچه از آن گرفته شده‌است.

در پانصد سال اخیر نواحی اطراف دریاچه محل سکونت مردمان ایرانی شامل آذربایجانی‌ها و مردم کرد بوده‌است.

تنوع زیستی[ویرایش]

بر اساس لیست تنوع زیستی پارک ملی دریاچه ارومیه که در سال ۲۰۱۴ و ۲۰۱۶ ارائه شده‌است پارک ملی دریاچه ارومیه مسکن ۶۲ گونه باکتری و آرکئوباکتر، ۴۲ گونه قارچ‌های میکروسکوپی، ۲۰ گونه جلبک، ۳۱۱ گونه گیاه، ۵ گونه نرم‌تنان دو کفه‌ای (رودخانه‌های جزایر)، ۲۲۶ گونه از پرندگان، ۲۷ گونه خزنده و دوزیست و ۲۴ گونه از پستانداران می‌باشد. همچنین دست کم فسیل ۴۷ گونه یافته شده‌است[۶][۷] این زیست‌بوم به صورت بین‌المللی توسط یونسکو به عنوان منطقه تحت حفاظت به ثبت رسیده‌است.[۸] سازمان محیط زیست ایران اکثر نقاط این دریاچه را به عنوان پارک ملی شناسایی نموده‌است.[۹]

این دریاچه با داشتن بیش از یک‌صد جزیره کوچک صخره‌ای محل توقف پرندگان مهاجر از جمله فلامینگو، پلیکان، کفچه‌نوک، اکراس، لک‌لک، اردک پیسه، نوک‌خنجری٬ چوب‌پا، و مرغ نوروزی می‌باشد.

به خاطر شوری بیش از حد دریاچه هیچ نوع ماهی در این دریاچه زندگی نمی‌کند. با این‌حال دریاچه ارومیه یکی از زیست‌گاه‌های مهم سخت‌پوست آرتمیا شناخته‌می‌شود. این سخت پوست یکی از منابع اصلی تغذیه پرندگان مهاجر از جمله فلامینگو به‌شمار می‌آید. در اوایل سال ۲۰۱۳ از رئیس وقت مرکز مطالعات آرتمیای ارومیه نقل شد که آرتمیا در این دریاچه منقرض شده‌است. این نظر توسط برخی کارشناسان دیگر رد شده‌است.[۱۰]

در بهمن ۱۳۹۴ رئیس مرکز تحقیقات آرتمیای کشور عنوان داشت که بر پایه بررسی‌ها آرتمیای زنده در دریاچه ارومیه وجود ندارد. یوسفعلی اسدپور افزود: در سه ماه اول سال جاری به علت وجود آب و ورود کافی آن به دریاچه ارومیه در مصب رودخانه‌های آن آرتمیا شروع به زندگی کرد که متأسفانه با خشکسالی تابستانه این موجودات نابود شدند.[۱۱]

پارک ملی دریاچه ارومیه[ویرایش]

دریاچه ارومیه در سال ۱۳۵۲ در فهرست پارک‌های ملی ایران به ثبت رسید.[۱۲] پارک ملی دریاچه ارومیه، از زیستگاه‌های طبیعی جانوران در ایران می‌باشد. این پارک ملی با وسعت ۴۶۲۶۰۰ هکتار همچنین یکی از ۹ ذخیره‌گاه زیست‌کره در ایران است.[۱۳]

شیمی[ویرایش]

یونهای اصلی موجود در آب دریاچه ارومیه شامل است بر Na+، K+، Ca2+، Li+، و Mg2+ می‌باشد که Cl، SO42−، و HCO3 آنیون‌های اصلی می‌باشند. غلظت Na+ و Cl به‌طور تقریبی چهار برابر آب دریاهای آزاد می‌باشد. غلظت سدیم در بخش جنوبی دریاچه اندکی بیشتر از غلظت آن در بخش شمالی دریاچه است (بود).

حوضهٔ آبریز[ویرایش]

دریاچه ارومیه بزرگ‌ترین آبگیر دایمی در آسیای غربی در شمال غرب فلات ایران قرار گرفته‌است. حوضهٔ آبریز دریاچه ارومیه، ۵۱٬۸۷۶ کیلومتر مربع است[۱۴] معادل بیش از ۳٪ مساحت کل کشور ایران می‌باشد. این حوضچه توسط مجموع ۶۰ رودخانه سیرآب می‌شود که ۲۱ رودخانه دایمی یا فصلی هستند و ۳۹تای آن‌ها دوره‌ای می‌باشند. از این میان زرینه رود، سیمینه رود و آجی چای (تلخه‌رود) ورودی‌های اصلی به دریاچه ارومیه می‌باشند.[۱۵]

این حوضه با داشتن دشت‌هایی مانند دشت ارومیه، تبریز، آذرشهر، بوکان، بناب، میاندوآب، مهاباد، نقده، سلماس، پیرانشهر و اشنویه، یکی از کانون‌های ارزشمند فعالیت کشاورزی و دامداری در ایران به‌شمار می‌رود. سد بزرگ مخزنی بوکان نقش مهمی در حفظ این دریاچه تاکنون داشته‌است.

خشک شدن دریاچه[ویرایش]

تایم لپس دریاچهٔ ارومیه از ۱۹۸۴ تا ۲۰۱۸
سطح دریاچه ارومیه پیش و پس از خشکیدن

دلایل خشک شدن[ویرایش]

این دریاچه از اواسط دهه ۸۰ شروع به خشک شدن کرد و امروزه در خطر خشک شدن کامل قرار دارد. بررسی تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد که در سال ۲۰۱۵ دریاچه ۸۸ درصد مساحت خود را از دست داده (گزارش‌های قبلی تنها به از دست رفتن ۲۵ تا ۵۰ درصد مساحت دریاچه اشاره کرده بودند). دلایل بسیاری برای خشک شدن دریاچه ذکر شده‌است از جمله خشکسالی، احداث بزرگراه بر روی دریاچه، و استفاده بی‌رویه از منابع آب حوزه آبریز دریاچه و همچنین بارش کم برف و باران در سال‌های اخیر می‌باشد. تحقیق جدیدی توسط چند تن از محققان در آمریکای شمالی نشان می‌دهد که خشک‌سالی تنها باعث کاهش ۵ درصدی بارش در حوزه آبریز دریاچه شده و عوامل انسانی شامل پروژه‌های جاه‌طلبانه توسعه اقتصادی-آبی به همراه ساخت بزرگراه ۱۵ کیلومتری بر روی دریاچه با دریچه کوچک ۱/۲ کیلومتری وضعیت دریاچه را به بحران کشانیده‌است که برای ساخت آن از کوه مجاورت دریاچه استفاده کردند.[۱۶] تا سال ۲۰۱۲ بیش از دویست سد بر روی رودخانه‌های حوزه آبریز این دریاچه در مرحله آماده بهره‌برداری، یا پایان مراحل طراحی بودند.

در اولین هفته از آبان ۱۳۹۴ خورشیدی، تراز آب دریاچه ارومیه ۱۲۷۰٫۰۴ متر اعلام شد که نسبت به آبان سال ۱۳۹۳ خورشیدی، ۴۰ سانتیمتر کاهش نشان می‌داد.[۱۷]

روزنامه اقتصاد پویا در سرمقاله‌ای مقصر خشکیدن دریاچه ارومیه را مردم و نمایندگانی معرفی کرد که برای تأمین نیازهای کشاورزی و خانگی آذربایجان، بارها خواستار انتقال آب رودخانه‌هایی که به دریاچه ارومیه می‌ریزند به نقاط دیگر شده‌اند و از مقامات حکومتی درخواست داشتند تا آب این رودخانه‌ها برای تأمین نیاز باغ‌های مراغه و دیگر شهرهای استان استفاده شود یا با فشار بسیار بر مسئولین، طرح پل میان‌گذر دریاچه ارومیه را اجرایی کردند. البته قابل ذکر است که بیش از ۷۰ درصد مردم ارومیه از طریق کشاورزی هزینه‌های زندگی خود را تأمین می‌کنند و باید فکری اساسی شود تا هیچ طرف متضرر نشود. برخی کارشناسان معتقدند: برای نجات دریاچه ارومیه به جای خشکاندن ارس و از بین بردن زمین‌های بارور نقاط دیگر، باید از مصرف آب کاسته شود و به وزارت نیرو اجازه داده شود تا آب رودخانه‌هایی را که به‌طور طبیعی به دریاچه ارومیه می‌ریخته‌اند دوباره به دریاچه ارومیه بریزند.[۱۸]

مخاطرات خشک شدن دریاچه[ویرایش]

برخی کارشناسان محیط زیست پیش‌بینی می‌کنند در صورت خشک شدن این دریاچه هوای معتدل منطقه تبدیل به هوای گرمسیری با بادهای نمکی خواهد شد و زیست‌محیط منطقه تغییر خواهد کرد.[۱۹][۲۰] علاوه بر نمک بسیاری از آلودگی‌های شامل فلزات سمی سنگین مورد استفاده در صنعت و مواد سمی مورد استفاده در کشاورزی به آب‌های سطحی و زیر سطحی مرتبط با دریاچه نفوذ کرده‌اند و در صورت خشک شدن دریاچه بسیاری از از مواد سمی هوازی شده و خطرات بیماری‌های تنفسی برای زیست‌بوم و مردم منطقه به وجود خواهد آورد.[۲۱] با این حال هنوز اقدام جدی برای نجات دریاچه صورت نگرفته[۲۲] کارشناسان و فعالان محیط زیست اعتقاد دارند خطر خشک شدن دریاچه ارومیه تا شعاع ۵۰۰ کیلومتری این دریاچه را تهدید می‌کند.[۲۳] پیش‌بینی شده در صورت خشک شدن احتمالی این دریاچه، شاهد بارش باران نمک در بسیاری از استان‌های همجوار باشیم که این امر به به آواره شدن ۱۳ میلیون نفر منجر خواهد شد.[۲۴]

در اعتراض به خشک شدن دریاچه در فروردین سال ۱۳۹۰ اعتراض‌های متعددی در شهرهای تبریز و ارومیه صورت گرفت.[۲۲] البته این دریاچه در سال ۱۳۹۸ به علت باران‌های متوالی و خوب دوباره احیا و بیش از ۹۰ سانتی‌متر بر ارتفاع آن افزوده شده‌است.[نیازمند منبع]

طرح‌های نجات دریاچه[ویرایش]

یکی از طرح‌هایی که برای نجات دریاچه ارومیه مطرح شده انتقال آب از حوضه‌های آبریز دیگر از جمله رود ارس بود که انتقال آن می‌توانست به پر شدن دریاچه ارومیه کمک شایانی کند. به گفتهٔ نادر قاضی‌پور، تنها راه نجات دریاچه ارومیه، استفاده از آب‌های رود ارس و شهرستان پیرانشهر است. اما این نظریه با مخالفت‌هایی روبروست. در مرداد ۱۳۹۰ خورشیدی مجلس شورای اسلامی با دو فوریّت طرح انتقال آب به دریاچه ارومیه موافقت نکرد.[۲۵]


برنامه نجات دریاچه ارومیه در دولت یازدهم[ویرایش]

با انتخاب (حسن روحانی) به سمت ریاست‌جمهور و شکل‌گیری دولت یازدهم، برنامه نجات دریاچه ارومیه مورد تأکید قرار گرفت و کارگروه ملی نجات دریاچه ارومیه به مدیریت معاون اول رئیس‌جمهور تشکیل شد. موضوعاتی همچون مقابله با ریزگردها، وضعیت کشاورزی و الگوی کشت در منطقه[۲۶] و تعداد زیاد چاه‌های آب مورد بررسی قرار گرفت.[۲۷]

برخی کارشناسان اعتقاد دارند فعالیت‌های ترمیمی انجام شده در این دوره در کنار حمایت‌های مردمی،[۲۸] موجب کاهش روند تخریب دریاچه ارومیه و در برخی بخش‌ها باعث بهبود شرایط شده‌است.[۲۹]

به رغم برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته، وضعیت دریاچه ارومیه وخیم‌تر شد. در ۲۹ مهر ۱۳۹۶ خورشیدی، تراز سطح آب این دریاچه ۱۲۷۰٫۲۵ متر اعلام شد. این تراز نسبت به روز مشابه در سال ۱۳۹۵ خورشیدی، ۲۳ سانتی‌متر و نسبت به میانگین دراز مدت ۴٫۵ متر کاهش نشان می‌داد. مساحت این دریاچه نیز در ۲۹ مهر ۱۳۹۶ خورشیدی، ۱۶۹۸٫۶۴ کیلومتر مربع اعلام شد که نسبت به روز مشابه در سال ۱۳۹۵ خورشیدی، ۲۷۸٫۷۴ کیلومتر مربع و نسبت به میانگین دراز مدت، ۲۸۲۸٫۰۹ کیلومتر مربع کاهش یافته‌بود. حجم آب موجود در این دریاچه نیز در ۲۹ مهر ۱۳۹۶ خورشیدی، ۱٫۰۱ میلیارد متر مکعب اعلام شد که نسبت به روز مشابه در سال ۱۳۹۵ خورشیدی، ۰٫۴۳ میلیارد متر مکعب کاهش را نشان می‌داد.[۳۰] در نیمه اول آبان ۱۳۹۶ خورشیدی نیز اعلام شد که سطح تراز آب دریاچه ارومیه به ۱۲۷۰٫۱۹ متر رسیده‌است. همچنین اعلام شد که وسعت این دریاچه به ۱۵۹۴ کیلومتر مربع رسیده‌است.[۳۱] با توجه به بارندگی‌های بهار۹۸ این دریاچه نیز از آب‌های سر ریز سدها و سیلاب‌ها تغذیه شده‌است به طوری که طبق گفته مدیر ستاد احیای دریاچه (فرهاد سرخوش) میزان تراز دریاچه بیش از ۱۱۸ سانتی‌متر افزایش داشته و به ۱۲۷۱/۱۹ رسیده‌است. [نیازمند منبع]

نگارخانه[ویرایش]

پیش از آغاز روند خشکیدن دریاچه
پس از آغاز روند خشکیدن دریاچه
سُرخ‌شدن بخشی از دریاچه ارومیه[۳۲]

پانویس[ویرایش]

  1. «آبی از ارمنستان و گرجستان به دریاچه ارومیه منتقل نخواهد شد»، دویچه وله فارسی
  2. "پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی". مدل سازی تاثیرات پسروی دریاچه ارومیه بر روستاهای ساحل شرقی دریاچه ارومیه با پردازش شیءگرای تصاویر ماهواره ای.
  3. شماره ۹۲۰ روزنامهٔ شرق؛ صفحهٔ ۲۲
  4. نفیسی، سعید (۱۳۸۳). تاریخ تمدن ایران ساسانی. تهران: اساطیر، مرکز بین‌المللی گفتگوی تمدن‌ها. صص. ۱۵۱.
  5. رجوع کنید به شاهنامه
  6. Asem A. , Eimanifar A. , Djamal M. , De los Rios P. and Wink M. (2014) Biodiversity of the Hypersaline Urmia Lake National Park (NW Iran), Diversity, 6: 102-132. [۱]
  7. Asem A. , Eimanifar A. and Wink M. (2016) Update of "Biodiversity of the Hypersaline Urmia Lake National Park (NW Iran)". Diversity, 8: 6, doi:10.3390/d8010006 [۲]
  8. Ramsar Sites Information Service
  9. ProtectedPlanet - Urumieh lake
  10. «Critical condition of Artemia Urmiana and possibility of extinction». بایگانی‌شده از اصلی در ۱ فوریه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۵ اوت ۲۰۱۵.
  11. توقف زیست آرتمیا در دریاچه ارومیه . [خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) http://www.irna.ir]
  12. هفتصد کیلومتر مربع از بستر جنوب دریاچه ارومیه «دوباره زیر آب رفت»، بی‌بی‌سی فارسی
  13. ذخیره گاه زیست کره چیست؟ سایت تورهای طبیعت گردی البرز
  14. شماره ۹۲۰ روزنامه شرق/صفحهٔ ۲۲
  15. http://link.springer.com/article/10.1007/BF02442134
  16. http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0380133014002688
  17. «کاهش 40 سانتیمتری سطح آب دریاچه ارومیه». خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا). ۴ آبان ۱۳۹۴.
  18. Iran: Political row over drying of Lake Oroumiyeh Radio Zamaneh
  19. کاهش آب دریاچه ارومیه
  20. روزنامه جام جم، چهارشنبه ۳۰ تیر ۱۳۸۹ صفحهٔ ۱۵
  21. http://link.springer.com/article/10.1007/s11269-011-9909-8
  22. ۲۲٫۰ ۲۲٫۱ رادیو فردا
  23. تهدید خطر خشکی دریاچه ارومیه تاشعاع500کیلومتری . [خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) http://www.irna.ir]
  24. همشهری آنلاین
  25. همشهری آنلاین
  26. احیای دریاچه ارومیه از نگاه کارشناسان در مناظره بایگانی‌شده در ۱۹ مه ۲۰۱۵ توسط Wayback Machine.[خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) http://www.irna.ir]
  27. 44 هزار چاه غیرمجاز در حوضه آبریز دریاچه ارومیه.[خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) http://www.irna.ir]
  28. 53 هزار کشاورز حوضه ارومیه به دریاچه تشنه آب اهدا کردند
  29. سطح تراز آبی دریاچه ارومیه به 1270.62 متر رسید
  30. ««تراز سطح آب»، «وسعت» و «حجم آب موجود» در دریاچه ارومیه کاهش یافته‌است». وبگاه دیده‌بان محیط‌زیست و حیات وحش ایران. ۳۰ مهر ۱۳۹۶.
  31. «دریاچه ارومیه در آستانه بحرانی‌ترین وضعیت در یک قرن اخیر». وبگاه شبکه اطلاع‌رسانی راه دانا. ۱۰ آبان ۱۳۹۶.
  32. آب دریاچه ارومیه سرخ شد، بی‌بی‌سی فارسی

منابع[ویرایش]

  • فرهنگ جغرافیایی شهرستان‌های کشور (شهرستان ارومیه)، سال ۱۳۷۹

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

Lake Urmia
Lake urmia 1984.jpg
Lake Urmia from space in 1984
Coordinates37°42′N 45°19′E / 37.700°N 45.317°E / 37.700; 45.317Coordinates: 37°42′N 45°19′E / 37.700°N 45.317°E / 37.700; 45.317
Typesalt (hypersaline) lake
Primary inflowsZarriné-Rūd, Simineh-Rūd, Mahabad River, Gadar River, Barandouz River, Shahar River, Nazlou River, Zola River, Qatur River, Kaftar Ali Chay, Aji Chay, Boyuk Chay, Rudkhaneh-ye Qal'eh Chay, Qobi Chay, Rudkhaneh-ye Mordaq, Leylan River
Primary outflowsnone: all water entering the lake is lost through evaporation
Basin countriesIran
Max. length140 km (87 mi)
Max. width55 km (34 mi)
Surface area5,200 km2 (2,000 sq mi)
Max. depth16 m (52 ft)
Salinity217–235 g L−1 Na–(Mg)–Cl–(SO4) brine[1]
8–11% in spring, 26-28% in late autumn[2]
Islands102 (see list)
Official nameLake Urmia [or Orumiyeh]
Designated23 June 1975
Reference no.38[3]
Diminishing of surface of Lake Urmia
Lake Urmia, NW Iran, September 2015
Lake urmia at night
Lake Urmia at night,West-Azerbaijan, Iran
LakeUrmia SolmazDaryani.jpg

Lake Urmia (Persian: دریاچه ارومیه‎, Daryâche-ye Orumiye) is an endorheic salt lake in Iran.[4][5] The lake is located between the provinces of East Azerbaijan and West Azerbaijan in Iran, and west of the southern portion of the Caspian Sea. At its greatest extent, it was the largest lake in the Middle East and the sixth-largest saltwater lake on Earth, with a surface area of approximately 5,200 km2 (2,000 sq mi), a length of 140 km (87 mi), a width of 55 km (34 mi), and a maximum depth of 16 m (52 ft).[6] By late 2017, the lake had shrunk to 10% of its former size (and 1/60th of water volume in 1998) due to persistent general drought in Iran, but also the damming of the local rivers that flow into it, and the pumping of groundwater from the surrounding area.[7] This dry spell was broken in 2019 and the lake is now filling up once again.

Lake Urmia, along with its approximately 102 islands, is protected as a national park by the Iranian Department of Environment.

Names and etymologies

Richard Nelson Frye suggested Urartian origin for the name[8] while T. Burrow connected the origin of the name Urmia to Indo-Iranian urmi- "wave" and urmya- "undulating, wavy".[9] A more likely etymology would be from Neo-Aramaic Assyrian-Chaldean spoken by the shrinking number of the ancient Christian population of the nearby city of Urmai, consisting of "ur" meaning city, and "mia" meaning water. Together, the "water city", what Urmia city is: a city on the waters of the eponymous lake.

Locally, the lake is referred to in Persian as Daryāche-ye Orūmiye (دریاچه ارومیه), in Azerbaijani as Urmu gölü, and in Kurdish as Zerivar-i Wermi. The traditional Armenian name is Kaputan tsov (Կապուտան ծով), literally "blue sea". Residents of Shahi Island refer to the lake in Azerbaijani as Daryā meaning Sea.[10][11][12]

Its Old Persian name was Chichast, meaning "glittering", a reference to the glittering mineral particles suspended in the water of the lake and found along its shores. In medieval times it came to be known as Lake Kabuda (Kabodan),[13] from the word for "azure" in Persian, or kapuyt ('կապույտ') in Armenian. Its Latin name was Lacus Matianus, thus it is referred to in some texts as Lake Matianus or Lake Matiene, after the ancient Mitanni people who lived in the area

Archaeology and history

The Lake Urmia region has a wealth of archaeological sites going back to the Neolithic period. Archaeological excavations of the settlements in the area have found artifacts that date from about 7,000 BCE and later.

Excavations at Teppe Hasanlu archeological site southwest of Lake Urmia also revealed habitations going back to the 6th millennium BC.

A related site is Yanik Tepe, on the east shore of Lake Urmia, that has been excavated in the 1950s and 60s by C. A. Burney.[14]

Another important site in the area, from about the same era, is Hajji Firuz Tepe, where some of the oldest archaeological evidence of grape-based wine was discovered.

Kul Tepe Jolfa is a site in the Jolfa County about 10 km south from the Araxes River. It dates to Chalcolithic period (5000–4500 BC).

Se Girdan kurgans are located on the south shore of Lake Urmia. Some of them were excavated in 1968 and 1970 by O. Muscarella. They have now been redated to the second half of the 4th millennium, although originally they were thought to be much younger.[15]

One of the early mentions of Lake Urmia is from Assyrian records of the 9th century BCE. There, in the records from the reign of Shalmaneser III (858–824 BCE), two names are mentioned in the area of Lake Urmia: Parsuwaš (i.e. the Persians) and Matai (i.e. the Mitanni). It is not completely clear whether these referred to places or tribes, or what their relationship was to the subsequent list of personal names and "kings". But the Matai were Medes and linguistically the name Parsuwaš matches the Old Persian word pārsa, an Achaemenid ethnolinguistic designation.[16]

The lake was the center of the Mannaean Kingdom. A potential Mannaean settlement, represented by the ruin mound of Hasanlu, was on the south side of the lake. Mannae was overrun by the Matiani or Matieni, an Iranian people variously identified as Scythian, Saka, Sarmatian, or Cimmerian. It is not clear whether the lake took its name from the people or the people from the lake, but the country came to be called Matiene or Matiane, and gave the lake its Latin name.

The Battle of Urmia was fought near the lake in 1604, during the Ottoman–Safavid War of 1603–1618.

In the last five hundred years the area around Lake Urmia has been home to Turks, Iranians, Assyrians, and Armenians.

Chemistry

The main cations in the lake water include Na+, K+, Ca2+, Li+ and Mg2+, while Cl, SO2−
4
, HCO
3
are the main anions. The Na+ and Cl concentration is roughly four times the concentration of natural seawater. Sodium ions are at slightly higher concentration in the south compared to the north of the lake, which could result from the shallower depth in the south, and a higher net evaporation rate.

The lake is divided into north and south, separated by the Urmia Lake Bridge and its associated causeway, which was completed in 2008. The bridge provides only a 1.5-kilometre (0.93 mi) gap in the embankment, allowing little exchange of water between the two sections. Due to drought and increased demands for agricultural water in the lake's basin, the salinity of the lake has risen to more than 300 g/l during recent years, and large areas of the lake bed have been desiccated.[17]

The Fist of Osman, Lake Urmia's smallest island[18]

Ecology

Palaeoecology

A palynological investigation on long cores from Urmia Lake has revealed a nearly 200 kyr record of vegetation and lake level changes. The vegetation has changed from the Artemisia/grass steppes during the glacial/stadial periods, to oak-juniper steppe-forests during the interglacial/interstadial periods. The lake has had a complex hydrological history and its water levels have fluctuated greatly in geological history. Very high lake levels have been suggested for some time intervals during the two last glacial periods, as well as during both the Last Interglacial as well as the Holocene. The lowest lake levels have occurred during the last glacial periods.

Modern ecology

Based on the latest checklists of biodiversity at Lake Urmia in 2014 and 2016, it is home of 62 species of archaebacteria and bacteria, 42 species of microfungi, 20 species of phytoplankton, 311 species of plants, five species of mollusca, 226 species of birds, 27 species of amphibians and reptiles and 24 species of mammals (47 fossils have been recorded in the area).[20][21]

Lake Urmia is an internationally registered protected area as both a UNESCO Biosphere Reserve[19] and a Ramsar site.[22] The Iranian Dept. of Environment has designated most of the lake as a National Park.[23]

The lake is marked by more than a hundred small, rocky islands, which serve as stopover points during the migrations of a number of bird species, including flamingos, pelicans, spoonbills, ibises, storks, shelducks, avocets, stilts, and gulls. A recent drought has significantly decreased the annual amount of water the lake receives. This in turn has increased the salinity of the lake's water, reducing its viability as home to thousands of migratory birds, including a large flamingo populations. The salinity has particularly increased in the half of the lake north of the Urmia Lake Bridge.

By virtue of its high salinity, the lake no longer sustains any fish species. Nonetheless, Urmia Lake is considered a significant natural habitat of Artemia, which serve as food source for the migratory birds such as flamingos.[24] In early 2013, the then-head of the Iranian Artemia Research Center was quoted that Artemia urmiana had gone extinct due to the drastic increases in salinity. However this assessment has been contradicted,[25] and another population of this species has recently been discovered in the Koyashskoye Salt Lake at the Crimean Peninsula.[26]

Falling level and increasing salinity

The lake is a major barrier between Urmia and Tabriz, two of the most important cities in the provinces of West Azerbaijan and East Azerbaijan. A project to build a highway across the lake was initiated in the 1970s but was abandoned after the Iranian Revolution of 1979, leaving a 15 km (9.3 mi) causeway with an unbridged gap. The project was revived in the early 2000s, and was completed in November 2008 with the opening of the 1.5 km (0.93 mi) Urmia Lake Bridge across the remaining gap.[27] The highly saline environment is already heavily rusting the steel on the bridge despite anti-corrosion treatment. Experts have warned that the construction of the causeway and bridge, together with a series of ecological factors, will eventually lead to the drying up of the lake, turning it into a salt marsh, which will adversely affect the climate of the region.

Bridge construction over Lake Urmia in 2005
Mud Therapy in Lake Urmia.West Azerbaijan.Iran.2017

Lake Urmia has been shrinking for a long time, with an annual evaporation rate of 0.6 to 1 m (24 to 39 in). Although measures are now being taken to reverse the trend[28] the lake has shrunk by 60% and could disappear entirely.[28] Only 5% of the lake's water remains.[29]

On 2 August 2012, Muhammad-Javad Muhammadizadeh, the head of Iran's Environment Protection Organization, announced that Armenia had agreed to transfer water from Armenia to counter the critical fall in Lake Urmia's water level, remarking that "hot weather and a lack of precipitation have brought the lake to its lowest water levels ever recorded". He added that recovery plans for the lake included the transfer of water from Eastern Azerbaijan Province. Previously, Iranian authorities had announced a plan to transfer water from the Aras River, which borders Iran and Azerbaijan, but the 950-billion-toman plan was abandoned due to Azerbaijan's objections.[30]

Satellite imagery from 1984 to 2018, revealing Lake Urmia's diminishing surface area

In July 2014, Iran President Hassan Rouhani approved plans for a 14 trillion rial program (over $500 million) in the first year of a recovery plan. The money is supposed to be used for water management, reducing farmers' water use, and environmental restoration. Several months earlier, in March 2014, Iran's Department of Environment and the United Nations Development Programme (UNDP) issued a plan to save the lake and the nearby wetland, which called for spending $225 million in the first year and $1.3 billion overall for restoration.[31]

Starting in 2016, Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO) and Urmia Lake Restoration Program (ULRP) signed up to a project funded by the Government of Japan entitled "An Integrated Programme for Sustainable Water Resources Management in the Lake Urmia Basin" to support ULRP in its goal to restore Lake Urmia. The project set out a multi-disciplinary framework covering several key interrelated areas and aims to have five outputs: 1. An advanced water accounting (WA) system for the entire Lake Urmia basin; 2. A drought management system based on risk/vulnerability assessment and preparedness response for the basin; 3. A socio-economic livelihood programme with viable and sustainable alternatives to current agricultural activities upstream of the lake to reduce water consumption significantly while maintaining the income and livelihood of affected communities; 4. An integrated watershed management (WM) programme; A capacity development programme to strengthen stakeholders at different levels.

The Silveh Dam in Piranshahr County should be complete in 2015. Through a tunnel and canals it will transfer up to 121,700,000 m3 (98,700 acre⋅ft) of water annually from the Lavin River in the Little Zab basin to Lake Urmia basin.[32][33][34]

In 2015, president Hassan Rouhani's cabinet approved $660 million for improving irrigation systems, and steps to combat desertification.[35]

In September 2018, A working group tasked with reviving Lake Urmia has started to grow two types of plants to save the region from salt particles. The two plants are “Nitraria” or Karadagh and “Tamarix” or Shoorgaz, which are planted on the land of Jabal Kandi village in Urmia County, to slow down the wind that brings with itself the salt particles.[36]

Environmental protests

LakeUrmia SolmazDaryani00002.jpg
Gowarchin Ghala Lake Urmia
Sharafkhaneh Lake Urmia.jpg
Sharafkhaneh Port Lake Urmia July 2016

The prospect that Lake Urmia might dry up entirely has drawn protests in Iran and abroad, directed at both the regional and national governments. Protests flared in late August 2011 after the Iranian parliament voted not to provide funds to channel water from the Aras River to raise the lake level.[37][38] Apparently, parliament proposed instead to relocate people living around Urmia Lake.[38]

More than 30 activists were detained on 24 August 2011 during an iftar meal.[38] In the absence of a right to protest publicly in Iran, protesters have incorporated their messages into chants at football matches.[37][39] On 25 August, several soccer fans were detained before and after the Tabriz derby match between Tractor Sazi F.C. and Shahrdari Tabriz F.C.. for shouting slogans in favor of protecting the lake, including "Urmia Lake is dying, the Majlis [parliament] orders its execution".[37][38][40][41]

Further demonstrations took place in the streets of Tabriz and Urmia on 27 August and 3 September 2011.[37][39][42] Amateur video from these events showed riot police on motorcycles attacking apparently peaceful protesters.[39][43] According to the governor of West Azerbaijan, at least 60 supporters of the lake were arrested in Urmia, and dozens in Tabriz, because they had not applied for a permit to organize a demonstration.[44]

The effect of climate change on the lake, has been extensively covered by an Iranian photojournalist Solmaz Daryani.[45][46]

Islands

Lake Urmia had approximately 102 islands.[47] Shahi Island was historically the lake's largest. However, it became a peninsula connected to the eastern shore when the lake level dropped.[1][48]

Shahi Island is the burial place of both Hulagu Khan (one of Genghis Khan's grandsons) and of Hulagu's son Abaqa. Both khans were buried in a castle above 1,000-foot (300 m) cliffs along the shore of the island.[49]

In 1967, the Iranian Department of Environment sent a team of scientists to study the ecology of Shahi Island. Various results of the study, which included the breeding habits of brine shrimp, were published by Javad Hashemi in the scientific journal, Iranian Scientific Sokhan.

Basin rivers

Lake Urmia is fed by 13 permanent rivers and many small springs, as well as rainfall directly into the lake.[1] Nearly half the inflow comes from the Zarrineh River and Simineh River.[1] There is no outflow from the lake so water is only lost through evaporation.[1]

In popular culture

Lake Urmia was the setting of the Iranian film The White Meadows (2009), which featured fantastic-looking lands adjacent to a salt sea. There are many popular songs about Lake Urmia in Azeri Turkish, such as "Urmu Golu Lay Lay".[citation needed]

See also

References

  1. ^ a b c d e Stevens, Lora R.; Djamali, Morteza; Andrieu-Ponel, Valérie; de Beaulieu, Jacques-Louis (1 April 2012). "Hydroclimatic variations over the last two glacial/interglacial cycles at Urmia Lake, Iran". Journal of Paleolimnology. Springer Netherlands. 47 (4): 647. doi:10.1007/s10933-012-9588-3.
  2. ^ Urmia Lake. 2012. Encyclopædia Britannica Online. Retrieved 14 August 2015, from http://www.britannica.com/EBchecked/topic/619901/Lake-Urmia
  3. ^ "Lake Urmia [or Orumiyeh]". Ramsar Sites Information Service. Retrieved 25 April 2018.
  4. ^ Henry, Roger (2003) Synchronized chronology: Rethinking Middle East Antiquity: A Simple Correction to Egyptian Chronology Resolves the Major Problems in Biblical and Greek Archaeology Algora Publishing, New York, p. 138, ISBN 0-87586-191-1
  5. ^ E. J. Brill's first encyclopaedia of Islam, 1913–1936, vol. 7, page 1037 citing Strabo and Ptolemy.
  6. ^ "Britanica". Britannica.com. Retrieved 4 September 2011.
  7. ^ "Saving Iran's great salt lake". Science. 2 September 2015.
  8. ^ Richard Nelson Frye, The history of ancient Iran, München (1984), 48–49
  9. ^ The Proto-Indoaryans, by T. Burrow, The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland, No. 2 (1973), pp. 123–140, published by: Cambridge University Press, see 139
  10. ^ Amurian, A.; Kasheff, M. (15 December 1986). "Armenians of modern Iran". Encyclopædia Iranica. Urmia (class. Arm. Kaputan) ...
  11. ^ Russell, James R. (1987). Zoroastrianism in Armenia. Harvard University. p. 430. Urmia Lake, called Kaputan cov by Arm. geographers&nbsp:...
  12. ^ "Armenian Highland". armin.am. Institute for Armenian Studies of Yerevan State University. In the Armenian Highland there are numerous lakes and ponds. The most majors are Kaputan (Urmia), Van and Sevan.
  13. ^ See, e.g. the Shahnama.
  14. ^ C. A. Burney, Excavations at Yanik Tepe, North-West-Iran, Iraq 23, 1961, pp. 138ff.
  15. ^ O. W. Muscarella, “The Chronology and Culture of Se Girdan: Phase III,” Ancient Civilizations from Scythia to Siberia 9/1-2, 2003, pp. 117-31
  16. ^ cf. Skjærvø, Prods Oktor (2006), "Iran, vi(1). Earliest Evidence", Encyclopaedia Iranica, Vol. 13
  17. ^ Alireza Asem; Fereidun Mohebbi; Reza Ahmadi (2012). "Drought in Urmia Lake, the largest natural habitat of brine shrimp Artemia" (PDF). World Aquaculture. 43: 36–38.
  18. ^ "Saline Systems; Urmia Salt Lake, Iran". Salinesystems.org. Retrieved 4 September 2011.
  19. ^ a b "UNESCO Biosphere Reserve Directory".
  20. ^ Asem A., Eimanifar A., Djamal M., De los Rios P. and Wink M. (2014) Biodiversity of the Hypersaline Urmia Lake National Park (NW Iran), Diversity, 6: 102-132. [1]
  21. ^ Asem A., Eimanifar A. and Wink M. (2016) Update of "Biodiversity of the Hypersaline Urmia Lake National Park (NW Iran)". Diversity, 8: 6, doi:10.3390/d8010006 [2]
  22. ^ Ramsar Sites Information Service
  23. ^ ProtectedPlanet - Urumieh lake
  24. ^ C. Michael Hogan. 2011. Urmia Lake. Eds. P. Saundry & C.  J.Cleveland. Encyclopedia of Earth. National Council for Science and the Environment. Washington, D.C.
  25. ^ Critical condition of Artemia urmiana and possibility of extinction
  26. ^ Eimanifar A; Asem A; Djamali M; Wink M (2016). "A note on the biogeographical origin of the brine shrimp Artemia urmiana Günther, 1899 from Urmia Lake, Iran". Zootaxa. 4097 (2): 294–300. doi:10.11646/zootaxa.4097.2.12. PMID 27394547.
  27. ^ "Iran's East and West Azerbaijan Provinces Connected by Lake Orumiyeh Bridge". Payvand.com. Retrieved 4 September 2011.
  28. ^ a b Karmi N. Iran's largest lake turning to salt. Associated Press 25 May 2011. https://news.yahoo.com/s/ap/20110525/ap_on_re_mi_ea/ml_iran_environmental_disaster/print
  29. ^ Erdbrink, Thomas (30 January 2014). "Its Great Lake Shriveled, Iran Confronts Crisis of Water Supply". New York Times. Archived from the original on 2 September 2014. Retrieved 11 May 2017.
  30. ^ http://www.payvand.com/news/12/aug/1010.html
  31. ^ https://www.newscientist.com/article/dn25850-iran-to-spend-500-million-to-save-shrunken-lake-urmia.html#.U7nrg41dXvI
  32. ^ "Completed by the end of the 94 dams Silveh Piranshahr" (in Persian). Kurd Press. 23 August 2014. Archived from the original on 20 January 2015. Retrieved 20 January 2015.
  33. ^ "Silveh Dam and Irrigation and Drainage" (in Persian). Omran Iran - Deputy Governor of West Azerbaijan. Archived from the original on 20 January 2015. Retrieved 20 January 2015.
  34. ^ Edris Merufinia; Azad Aram; Fatemeh Esmaeili (2014). "Saving the Urmia Lake: from Slogan to Reality (Challenges and Solutions)" (PDF). Bulletin of Environment, Pharmacology and Life Sciences. 3 (3). ISSN 2277-1808. Retrieved 20 January 2015.
  35. ^ Saving Iran’s great salt lake - sciencemag.org - 2 September 2015
  36. ^ https://ifpnews.com/exclusive/iran-using-plants-to-fight-dust-pollution-in-lake-urmia/
  37. ^ a b c d Mackey, Robert (30 August 2011). "Protests in Iran Over Disappearing Lake". New York Times. Iran. Retrieved 4 September 2011.
  38. ^ a b c d "Azeri Activists Detained In Iran For Environmental Protests". RFE/RL. 26 August 2011. Retrieved 12 November 2015.
  39. ^ a b c "Iranian greens fear disaster as Lake Orumieh shrinks". The Guardian. London. 5 September 2011.
  40. ^ "Rally protesting Iran over Urmia Lake turns violent". Hurriyet Daily News. 1 September 2011. Retrieved 4 September 2011.
  41. ^ "Iranian Protest Urges Help for Shrinking Lake". San Francisco Chronicle. 30 August 2011. Retrieved 4 September 2011.
  42. ^ "Azeri Turks in Ankara protest Urmia Lake drying up". todayszaman.com. Archived from the original on 6 September 2011. Retrieved 4 September 2011.
  43. ^ "Iran police break up environmental protests". euronews.net. 4 September 2011. Retrieved 4 September 2011.
  44. ^ "Iran arrests saltwater lake protesters". BBC. 4 September 2011. Retrieved 4 September 2011.
  45. ^ Daryani, Solmaz. "A reflection on how climate change altered Lake Urmia". The Caravan. Retrieved 7 December 2019.
  46. ^ "Final winners of IdeasTap and Magnum Photos documentary photography award announced". British Journal of Photography. 22 December 2015. Retrieved 7 December 2019.
  47. ^ List from: Farahang-e Joghrafiyayi-e shahrestânhâ-ye Keshvar (Shahrestân-e Orumiyeh), Tehran 1379 Hs.
  48. ^ Asem, Alireza; Eimanifar, Amin; Djamali, Morteza; De los Rios, Patricio; Wink, Michael (2014). "Biodiversity of the Hypersaline Urmia Lake National Park (NW Iran)". Diversity (6): 102–132. doi:10.3390/d6020102 (inactive 20 August 2019).
  49. ^ Boyle, John Andrew (1974). "The Thirteenth-Century Mongols' Conception of the After Life: The Evidence of their Funerary Practices". Mongolian Studies. Mongolia Society. 1: 7. ISSN 0190-3667. JSTOR 43193015.

External links