پرش به محتوا

دریای کارا

دریای کارا
دریای کارا در Arctic واقع شده
دریای کارا
دریای کارا
نقشه‌ای که موقعیت دریای کارا را نشان می‌دهد.
موقعیتاقیانوس منجمد شمالی
مختصات۷۷° شمالی ۷۷° شرقی / ۷۷°شمالی ۷۷°شرقی / 77; 77
گونهدریا
کشورهای حوضهروسیه
مساحتِ رو۹۲۶٬۰۰۰ کیلومتر مربع (۳۵۸٬۰۰۰ مایل مربع)
میانگین ژرفا۱۳۱ متر (۴۳۰ فوت)
حجم آب۱۲۱٬۰۰۰ کیلومتر مکعب (۹۸ میلیارد جریب فوت)
یخ‌زدگیتقریباً در تمام طول سال
پی‌نوشت[۱]

دریای کارا (به روسی: Карское море) یک دریای حاشیه‌ای است که در غرب توسط تنگه کارا و نوایا زملیا از دریای بارنتس و در شرق توسط مجمع‌الجزایر سورنایا زملیا از دریای لاپتف جدا می‌شود. در نهایت، دریاهای کارا، بارنتس و لاپتف همگی امتداد اقیانوس منجمد شمالی در شمال سیبری هستند.

مرز شمالی دریای کارا از نظر جغرافیایی با خطی مشخص می‌شود که از دماغه کولسات در جزیره گراهام بل، سرزمین فرانتس یوزف، تا دماغه مولوتوف (دماغه قطبی)، شمالی‌ترین نقطه جزیره کومسومولتس در سورنایا زملیا امتداد دارد.

دریای کارا تقریباً ۱٬۴۵۰ کیلومتر طول و ۹۷۰ کیلومتر عرض دارد و مساحت آن حدود ۸۸۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع و میانگین عمق آن ۱۱۰ متر است.

بندرهای اصلی آن نووی پورت و دیکسون هستند و به عنوان یک منطقه ماهی‌گیری اهمیت دارد، اگرچه این دریا به جز دو ماه از سال، در بقیه ایام پوشیده از یخ است. دریای کارا شامل میدان شرق پرینووزملسکی (امتداد حوضه نفتی سیبری غربی) است که حاوی مقادیر قابل توجهی نفت و گاز طبیعی توسعه‌نیافته است. در سال ۲۰۱۴، تحریم‌های دولت ایالات متحده باعث شد که شرکت اکسان تا ۲۶ سپبر فرصت داشته باشد تا عملیات خود را در دریای کارا متوقف کند.[۲]

این دریا به نام رود کارا (که به خلیج بیداراسکایا می‌ریزد) نام‌گذاری شده است که اکنون نسبتاً کم‌اهمیت است اما نقش مهمی در فتوحات روسیه در شمال سیبری ایفا کرده است.[۳] نام رودخانه کارا از یک واژه در زبان‌های ننتسی به معنای «یخ پشته‌ای» گرفته شده است.[۴]

جزایر اصلی و گروه‌های جزیره‌ای در مناطق مرکزی و شرقی دریای کارا.

دریای کارا (به روسی: Ка́рское мо́ре)، دریایی در حاشیهٔ اقیانوس منجمد شمالی است که در سرحد سیبری غربی، بین نوایا زملیا (غرب)، سرزمین فرانتس ژوزف (شمال‌غرب) و جزایر سِوِرنایا زملیا (شرق) واقع شده‌است. این دریا در شمال به آب‌های حوضچه قطبی، در غرب به دریای بارنتز و در شرق به دریای لاپتف می‌پیوندد. مساحت آن ۸۸۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع (۳۴۰٬۰۰۰ مایل مربع) است. میانگین ژرفای آن ۱۲۷ متر (۴۱۷ فوت) بوده و در عمیق‌ترین نقطه به ۶۲۰ متر (۲٬۰۳۴ فوت) می‌رسد.

سازمان بین‌المللی هیدروگرافی حدود دریای کارا را به شرح زیر تعیین کرده است:[۵]

در غرب. مرز شرقی دریای بارنتس [از دماغه کولسات تا دماغه ژلانیا؛ سواحل غربی و جنوب غربی نوایا زملیا تا دماغه کوسوف نوس و از آنجا تا دماغه ورودی غربی، خلیج دولگایا (۷۰°۱۵′ شمالی ۵۸°۲۵′ شرقی / ۷۰٫۲۵۰°شمالی ۵۸٫۴۱۷°شرقی / 70.250; 58.417) در جزیره وایگاچ. از طریق جزیره وایگاچ تا دماغه گربن؛ و از آنجا تا دماغه بلی نوس در خشکی اصلی].
در شمال. از دماغه کولسات تا دماغه مولوتوف (۸۱°۱۶′ شمالی ۹۳°۴۳′ شرقی / ۸۱٫۲۶۷°شمالی ۹۳٫۷۱۷°شرقی / 81.267; 93.717) (انتهای شمالی سورنایا زملیا در جزیره کومسومولتس).
در شرق. جزیره کومسومولتس از دماغه مولوتوف تا دماغه جنوب شرقی؛ سپس تا دماغه وروچیلوف، جزیره انقلاب اکتبر تا دماغه آنوچین. سپس به دماغه اونسلیشت در جزیره بلشویک. جزیره بلشویک تا دماغه یوگنوف. از آنجا تا دماغه پرونچیشچف در خشکی اصلی.

چندین شاخابه بزرگ از دریای کارا مانند شکاف‌هایی در سرزمین اصلی داخل شده‌اند. بزرگترین رودخانه‌هایی که به این دریا می‌ریزند، یِنی‌سِئی، اُب، پیاسینا و کارا (که نام دریا از آن گرفته شده‌است) هستند. جزیره‌های پرشمار و متفاوتی بیشتر در نقاط شمالی این دریا وجود دارد که برخی از آن‌ها کوهستانی بوده و بقیه کاملاً با گنبدهای یخی پوشیده شده‌اند. بیشتر این جزیره‌ها شنی و نسبت به سطح دریا کم ارتفاع هستند.

نقشه ساختاری دریای کارا

جزایر و گروه‌های جزیره‌ای بسیاری در دریای کارا وجود دارد. برخلاف سایر دریاهای حاشیه‌ای قطب شمال که اکثر جزایر در امتداد سواحل قرار دارند، در دریای کارا بسیاری از جزایر مانند جزایر آرکتیچسکی اینستیتوت، جزایر ایزوستی تسیک، جزایر کیروف، جزیره اودیننیا یا جزیره تنهایی، جزیره ویزه و جزیره ورونینا در دریای باز مناطق مرکزی آن واقع شده‌اند.

بزرگترین گروه در دریای کارا با اختلاف زیاد، مجمع‌الجزایر نوردنشیولد است که دارای پنج زیرگروه بزرگ و بیش از نود جزیره است. دیگر جزایر مهم در دریای کارا عبارتند از جزیره بلی، جزیره دیکسون، جزیره تایمیر، جزایر کامنیه و جزیره اولنی. علی‌رغم عرض جغرافیایی بالا، تمام جزایر به جز جزیره اوشاکوف در منتهی‌الیه مرز شمالی دریای کارا، فاقد یخچال طبیعی هستند.[۶]

در جهت خلاف عقربه‌های ساعت، عمدتاً از غرب به شرق:

الگوهای جریانی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

الگوهای گردش آب در دریای کارا پیچیده است. دریای کارا تمایل دارد بین سپتامبر و مه پوشیده از یخ دریایی باشد،[۷] و بین ماه‌های مه و اوت به شدت تحت تأثیر روان‌آب‌های آب شیرین (تقریباً ۱۲۰۰ کیلومتر مکعب در سال[۸]) از رودخانه‌های روسیه (مانند اوب، ینی‌سئی، پیاسینا، پور و تاز) قرار دارد. دریای کارا همچنین تحت تأثیر ورود آب از دریای بارنتس است که ۰.۶ اسوردروپ در اوت و ۲.۶ اسوردروپ در دسامبر با خود می‌آورد.[۹] آب ادوکته شده از اقیانوس اطلس منشأ می‌گیرد، اما قبل از رسیدن به دریای کارا، در دریای بارنتس خنک شده و با آب شیرین مخلوط شده است.[۷] شبیه‌سازی‌ها نشان می‌دهد که هیچ الگوی جریان آب معمولی در طول سال در دریای کارا وجود ندارد و بسته به روان‌آب‌های آب شیرین، الگوهای باد غالب و تشکیل یخ دریایی، جریان‌های آب تغییر می‌کنند.[۷]

دریای کارا سابقاً با نام‌های Oceanus Scythicus یا Mare Glaciale شناخته می‌شد و با این نام‌ها در نقشه‌های قرن شانزدهم ظاهر شده است. از آنجایی که در بیشتر ایام سال با یخ بسته شده است، تا اواخر قرن نوزدهم تا حد زیادی ناشناخته باقی مانده بود.

در سال ۱۵۵۶، استفن بورو با کشتی «سرچ‌ثریفت» سعی کرد به رودخانه اوب برسد، اما در ورودی دریای کارا توسط یخ و مه متوقف شد. تا سال ۱۵۸۰ که هیئت اعزامی انگلیسی دیگری به رهبری آرتور پت و چارلز جکمن برای عبور از آن تلاش کردند، اقدام دیگری صورت نگرفت. آن‌ها نیز در نفوذ به آن شکست خوردند و انگلستان علاقه خود را به جستجوی راه دریایی شمال شرق از دست داد.

در سال‌های ۱۷۳۶–۱۷۳۷ استپان مالیگین، دریادار روس، سفری را از جزیره دولگی در دریای بارنتس آغاز کرد. دو کشتی در این اکتشاف اولیه حضور داشتند: «پروی» تحت فرماندهی مالیگین و «وتوروی» تحت فرماندهی ناخدا آ. اسکوراتوف. آن‌ها پس از ورود به دریای کارا که در آن زمان کمتر شناخته شده بود، به سمت مصب خلیج اوب حرکت کردند. مالیگین مشاهدات دقیقی از این مناطق تاکنون ناشناخته خط ساحلی قطب شمال روسیه به عمل آورد. او با این دانش توانست نخستین نقشه تا حدودی دقیق از سواحل قطب شمال بین رود پچورا و رود اوب را ترسیم کند.

در سال ۱۸۷۸، آدولف اریک نوردنشولد، کاوشگر فنلاندی، با کشتی «وگا» از گوتنبرگ در سراسر دریای کارا و در امتداد سواحل سیبری حرکت کرد و علی‌رغم توده‌های یخ، تا اوایل سپتامبر به نصف‌النهار ۱۸۰ درجه رسید. نوردنشولد که برای زمستان در دریای چوکچی گرفتار یخ شده بود، منتظر ماند و با مردم بومی چوکچی به داد و ستد پرداخت. در ژوئیه سال بعد، کشتی وگا از یخ آزاد شد و به سمت یوکوهاما در ژاپن ادامه مسیر داد. او اولین کسی بود که موفق شد از راه دریایی شمال شرق عبور کند. در همان سال‌ها، کریستیان دال شرایط دریانوردی در دریای کارا را بررسی کرد و در ایجاد یک مسیر تجاری مستقیم از مرکز سیبری به اروپای غربی نقش مؤثری داشت.[۱۰] بزرگترین گروه جزایر در دریای کارا، یعنی مجمع‌الجزایر نوردنشیولد، به افتخار او نام‌گذاری شده است. سال ۱۹۱۲ سالی تراژیک برای کاوشگران روسیه در دریای کارا بود. در آن سال سرنوشت‌ساز، یخ‌های یکپارچه راه را بر مسیر دریایی شمالی بستند و سه ماموریت اکتشافی که مجبور به عبور از دریای کارا بودند، گرفتار شده و شکست خوردند: مأموریت گئورگی سدوف با کشتی «سینت فوکا»، گئورگی بروسیلوف با کشتی «سینت آنا» و ولادیمیر روسانوف با کشتی «هرکولس». گئورگی سدوف قصد داشت با کشتی به سرزمین فرانتس یوزف برسد، انباری در آنجا بگذارد و با سورتمه به قطب برود. به دلیل یخ‌های سنگین، کشتی در اولین تابستان فقط توانست به نوایا زملیا برسد و در سرزمین فرانتس یوزف زمستان‌گذرانی کرد. در فوریه ۱۹۱۴ سدوف با دو ملوان و سه سورتمه به سمت قطب شمال حرکت کرد، اما بیمار شد و در جزیره رودولف درگذشت. گئورگی بروسیلوف تلاش کرد تا در مسیر دریایی شمال شرق حرکت کند، اما در دریای کارا گرفتار شد و بیش از دو سال به سمت شمال رانده شد و به عرض جغرافیایی ۸۳ درجه و ۱۷ دقیقه شمالی رسید. سیزده نفر به رهبری والریان آلبانوف کشتی را ترک کرده و از روی یخ به سمت سرزمین فرانتس یوزف حرکت کردند، اما پس از یک مصیبت وحشتناک سه‌ماهه، تنها آلبانوف و یک ملوان (الکساندر کنراد) زنده ماندند. بازماندگان، دفتر وقایع روزانه کشتی «سینت آنا»، نقشه رانش آن و سوابق هواشناسی روزانه را با خود آوردند، اما سرنوشت کسانی که در کشتی ماندند ناشناخته باقی مانده است. در همان سال، مأموریت ولادیمیر روسانوف در دریای کارا مفقود شد. غیبت طولانی این سه مأموریت اکتشافی توجه افکار عمومی را جلب کرد و چند مأموریت امدادی کوچک اعزام شد، از جمله پنج پرواز هوایی یان ناگورسکی بر فراز دریا و یخ‌ها از سواحل شمال غربی نوایا زملیا.

پس از انقلاب روسیه (۱۹۱۷) در سال ۱۹۱۷، مقیاس و دامنه اکتشاف در دریای کارا به عنوان بخشی از کار توسعه مسیر دریایی شمالی به شدت افزایش یافت. ایستگاه‌های قطبی که در سال ۱۹۱۷ تعدادشان پنج ایستگاه بود، افزایش یافتند و خدمات هواشناسی، شناسایی یخ و امکانات رادیویی را فراهم کردند. تا سال ۱۹۳۲ تعداد ایستگاه‌ها به ۲۴، تا سال ۱۹۴۸ به حدود ۸۰ و تا دهه ۱۹۷۰ به بیش از ۱۰۰ ایستگاه رسید. استفاده از یخ‌شکن‌ها و بعدها هواپیماها به عنوان سکوهایی برای کارهای علمی توسعه یافت. در سال‌های ۱۹۲۹ و ۱۹۳۰، یخ‌شکن سدوف گروه‌هایی از دانشمندان را به سورنایا زملیا برد که آخرین قطعه بزرگ از قلمرو نقشه‌برداری نشده در قطب شمال شوروی بود؛ این مجمع‌الجزایر بین سال‌های ۱۹۳۰ تا ۱۹۳۲ تحت نظارت گئورگی اوشاکوف به‌طور کامل نقشه‌برداری شد.

به‌ویژه سه سفر یخ‌شکن «سادکو» قابل توجه است که بیش از بقیه به سمت شمال رفت؛ در سال‌های ۱۹۳۵ و ۱۹۳۶ آخرین مناطق کاوش‌نشده در شمال دریای کارا بررسی شد و جزیره اوشاکوف کوچک و گریزپا کشف گردید.

در تابستان ۱۹۴۲، کشتی‌های جنگی و زیردریایی‌های نیروی دریایی آلمان وارد دریای کارا شدند تا هر تعداد که ممکن است از کشتی‌های روسی را نابود کنند. این لشکرکشی دریایی «عملیات سرزمین عجایب» نامیده شد. موفقیت آن به دلیل وجود قطعات یخ شناور و همچنین آب و هوای بد و مه محدود شد. این عوامل به‌طور مؤثری از کشتی‌های شوروی محافظت کردند و مانع از آسیب‌هایی شدند که می‌توانست در شرایط آب و هوایی مساعد به نیروی دریایی شوروی وارد شود.

در اکتبر ۲۰۱۰، دولت روسیه مجوزی را به شرکت نفتی روسی روس‌نفت برای توسعه ساختار نفت و گاز شرق پرینووزملسکی در دریای کارا اعطا کرد.[۱۱][۱۲]

تخلیه زباله‌های هسته‌ای

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

نگرانی‌هایی در مورد آلودگی رادیواکتیو ناشی از زباله‌های هسته‌ای که اتحاد جماهیر شوروی سابق در دریا تخلیه کرده و تأثیری که این کار بر محیط زیست دریایی خواهد داشت، وجود دارد. بر اساس گزارش رسمی «کتاب سفید» که توسط دولت روسیه در مارس ۱۹۹۳ تهیه و منتشر شد، اتحاد جماهیر شوروی بین سال‌های ۱۹۶۵ تا ۱۹۸۸، شش راکتور زیردریایی هسته‌ای و ده راکتور هسته‌ای را در دریای کارا تخلیه کرده است.[۱۳] زباله‌های جامد با سطح بالا و پایین که از زیردریایی‌های هسته‌ای ناوگان شمالی در طول سوخت‌گیری مجدد راکتور تخلیه می‌شدند، در دریای کارا، عمدتاً در آبدره‌های کم‌عمق نوایا زملیا (جایی که عمق محل‌های تخلیه بین ۱۲ تا ۱۳۵ متر است) و در گودال نوایا زملیا در اعماق تا ۳۸۰ متر تخلیه شدند. زباله‌های مایع با سطح پایین در دریای بارنتس و دریای کارا رها شدند. ارزیابی بعدی توسط آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نشان داد که رهاسازی‌ها از ۱۶ راکتور دریایی (که طبق گزارش آژانس از هفت زیردریایی و یخ‌شکن «لنین» بوده‌اند) که در پنج سایت در دریای کارا تخلیه شده‌اند، کم و محدود به همان مناطق است. اکثر راکتورهای تخلیه شده دچار حادثه شده بودند.[۱۴]

زیردریایی شوروی ک-۲۷ در خلیج استپووگو در حالی که دو راکتور آن با سوخت هسته‌ای مصرف‌شده پر شده بود، به زیر آب فرستاده شد.[۱۵] در سمیناری در فوریه ۲۰۱۲ فاش شد که راکتورهای داخل این زیردریایی می‌توانند دوباره به جرم بحرانی برسند و منفجر شوند (تجمع گرما منجر به انفجار بخار در مقابل انفجار هسته‌ای). فهرست زباله‌های تخلیه شده در دریا توسط شوروی، طبق اسنادی که «بلونا» مشاهده کرده، شامل حدود ۱۷٬۰۰۰ کانتینر از زباله‌های رادیواکتیو، ۱۹ کشتی حاوی زباله‌های رادیواکتیو، ۱۴ راکتور هسته‌ای از جمله پنج راکتور که هنوز حاوی سوخت هسته‌ای مصرف‌شده هستند؛ ۷۳۵ قطعه دیگر از ماشین‌آلات سنگین آلوده به مواد رادیواکتیو و زیردریایی هسته‌ای ک-۲۷ با دو راکتور پر از سوخت هسته‌ای است.[۱۶]

ذخیره‌گاه طبیعی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
هاورکرافت در ساحل دریای کارا

ذخیره‌گاه طبیعی دولتی قطب شمال بزرگ — بزرگترین ذخیره‌گاه طبیعی روسیه — در ۱۱ مه ۱۹۹۳ با قطعنامه شماره ۴۳۱ دولت فدراسیون روسیه بنیان‌گذاری شد. بخش جزایر دریای کارا (۴٬۰۰۰ کیلومتر مربع) از این ذخیره‌گاه شامل موارد زیر است: مجمع‌الجزایر سرگئی کیروف، جزیره ورونینا، جزایر ایزوستی تسیک، جزایر مؤسسه قطب شمال، جزیره اسوردروپ، جزیره اودیننیا و تعدادی جزیره کوچک‌تر. این بخش به خوبی نمایانگر تنوع طبیعی و بیولوژیکی جزایر دریایی قطب شمال در بخش شرقی دریای کارا است.

در نزدیکی آن، سرزمین فرانتس یوزف و جزیره شمالی در شمال نوایا زملیا نیز به عنوان یک پناهگاه حیات وحش، یعنی پارک ملی قطب شمال روسیه، ثبت شده‌اند.

جستارهای وابسته

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

یادداشت‌ها

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  1. Stein, R. (2008). Arctic Ocean Sediments: Processes, Proxies, and Paleoenvironment. Elsevier. p. 37. ISBN 9780080558851.
  2. "Sanksjoner kan avslutte boring i Karahavet" [Sanctions could end drilling in the Kara Sea]. DN (in Norwegian). 16 September 2014. Retrieved 22 November 2020.
  3. Varshavsky, V. I.; Pospelov, D. A. (1998). Geograficheskie nazvaniya mira : toponimicheski slovar [Geographic names of the world] (in Russian). Moskvá: Russkie Slovari. p. 191. OCLC 934009474.
  4. Vize, V.Yu. (1939). Karskoye more // Morya Sovetskoy Arktiki: Ocherki po历史上issledovaniya [Kara Sea // Seas of the Soviet Arctic: Essays on the history of research] (in Russian). Leningrad: Izdatel'stvo Glavsevmorputi. pp. 180–217.
  5. "Limits of Oceans and Seas, 3rd edition" (PDF). International Hydrographic Organization. 1953. Archived from the original (PDF) on 8 October 2011. Retrieved 28 December 2020.
  6. Arctic Glaciers; Ushakov Island
  7. 1 2 3 Harms, I. H.; Karcher, M. J. (15 June 1999). "Modeling the seasonal variability of hydrography and circulation in the Kara Sea" (PDF). Journal of Geophysical Research: Oceans (in English). 104 (C6): 13431–13448. Bibcode:1999JGR...10413431H. doi:10.1029/1999JC900048.
  8. Pavlov, V.K.; Pfirman, S.L. (1995). "Hydrographic structure and variability of the Kara Sea: Implications for pollutant distribution". Deep Sea Research Part II: Topical Studies in Oceanography (in English). 42 (6): 1369–1390. Bibcode:1995DSRII..42.1369P. doi:10.1016/0967-0645(95)00046-1.
  9. Schauer, Ursula; Loeng, Harald; Rudels, Bert; Ozhigin, Vladimir K; Dieck, Wolfgang (2002). "Atlantic Water flow through the Barents and Kara Seas". Deep Sea Research Part I: Oceanographic Research Papers (in English). 49 (12): 2281–2298. Bibcode:2002DSRI...49.2281S. doi:10.1016/S0967-0637(02)00125-5.
  10. Dresen, Urmas (2021). "Men from Estonia on the Arctic Ocean and the Ob River". Go Arctic 2021 (1). Baltic Sail Charter: 56–61. Retrieved 7 October 2025.
  11. "Rosneft and Gazprom clinch Arctic acreage". Upstream Online. NHST Media Group. 15 October 2010. Retrieved 30 January 2011.
  12. "BP and Rosneft in exploration pact". Upstream Online. NHST Media Group. 14 January 2011. Retrieved 30 January 2011.
  13. "Radioecological Hazard of Ship Nuclear Reactors Sunken in the Arctic", Atomic Energy, Vol.79, No. 3, 1995.
  14. Mount, M.E., Sheaffer, M.K. and Abbott, D.T. (1994). "Kara Sea radionuclide inventory from naval reactor disposal". J. Environ. Radioactivity, 25, 1–19.
  15. "Lifting Russia's accident reactors from the Arctic seafloor will cost nearly €300 million". The Barents Observer. 8 March 2020.
  16. Charles Digges (28 August 2012). "Russia announces enormous finds of radioactive waste and nuclear reactors in Arctic seas". Bellona. Archived from the original on 23 September 2012. Retrieved 23 September 2012.

پیوند به بیرون

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

"Kara Sea." Encyclopædia Britannica. Ultimate Reference Suite. 2008.