دریای عرب
| دریای عرب بحر العرب | |
|---|---|
 | |
| موقعیت | شرق آفریقا، آسیای غربی و جنوب آسیا |
| گونه | دریا |
| بخشی از | اقیانوس هند |
| منبعهای رود | رود سند |
| کشورهای حوضه | هند ایران مالدیو عمان پاکستان سومالی یمن |
| بیشترین پهنا | ۲٫۴۰۰ کیلومتر |
| مساحتِ رو | ۳٫۸۶۲٫۰۰۰ کیلومتر مربع |
| بیشترین ژرفا | ۴٫۶۵۲ متر |
| جزیرهها | جزیره استولا، جزیره باساوارج دورگا, لاکشادویپ، مصیره، جزیره پیرم، جزیره پیروتان، سقطرا |
دریای عرب (به انگلیسی: Arabian Sea) پهنهای آبی است در شمال اقیانوس هند، میان شبهجزیره عربستان و هندوستان، در شمال متصل به خلیج عمان که به خلیج فارس میپیوندد و بخشی از اقیانوس هند بهشمار میآید.
وسعت و حد و مرز
[ویرایش]
حداکثر پهنای دریای عرب را ۲٫۴۰۰ کیلومتر و حداکثر ژرفای آن را نزدیک به ۵٫۰۰۰ متر برآورد کردهاند. بزرگترین رودخانهای که به این دریا فرومیریزد رود سند است. ۳٫۸۶۲٫۰۰۰ کیلومتر مربع وسعت دارد و از نظر مساحت سومین دریای بزرگ دنیا است. امروزه دریای عرب بر اساس تعریف سازمان آبنگاری بینالمللی و سازمان بینالمللی کشتینوردی، پهنه آبی است که از خلیج عمان تا تمام سواحل هند و پاکستان و بخشی از ساحل شرق ایران و تا سواحل جیبوتی در شاخ آفریقا را در بر میگیرد. اما امروزه طول و عرض جغرافیایی و محدودهٔ مرزی آن بر اساس اعلام سازمان آبنگاری بینالمللی چنین بیان شدهاست:
در غرب از مرز غربی خلیج عدن و جنوب شبهجزیرهٔ عربستان تا شرق سواحل ایران و تمام سواحل پاکستان تا سواحل شبهقارهٔ هند و پایینترین نقطهٔ جنوب آخرین جزیرهٔ کشور مالدیو راس گواردافو (Ras Asir, 51°16'E)]. در شمال. خط راس حد، نقطهٔ شرقی شبهجزیرهٔ عربستان (۲۲°32'N) و راس جیوانی (۶۱°43'E) پاکستان. ادواتول(مالدیو), جهت شرقی رأس هافون راس هافون (آفریقا، ۱۰°26'N).
در شرق: حدود غربی دریای لاکادیو خط مستقیمSadashivgad Lt. غرب ساحل هند (۱۴°۴۸′ شمالی ۷۴°۰۷′ شرقی / ۱۴٫۸۰۰°شمالی ۷۴٫۱۱۷°شرقی) to Corah Divh (۱۳°۴۲′ شمالی ۷۲°۱۰′ شرقی / ۱۳٫۷۰۰°شمالی ۷۲٫۱۶۷°شرقی) Laccadive and Maldive Addu Atoll ادو اتل در مادیو].
نام
[ویرایش]در بسیاری از منابع و نوشتههای غربیها در قرنهای ۱۴ تا ۱۸ نیز اقیانوس هند، دریای عجم یا دریای پارس یا دریای اریتره و مَکران نامیده شدهاست. در منابع اسلامی و عربی نیز نامی از بحر عرب نیامده و این نام در دو قرن اخیر ظاهر شدهاست از جمله آنها ابن حوقل در ص ۴۲ سوره الارض [۱]، و در کتاب عجایب مخلوقات (موجودات شگفتانگیز (زکریای قزوینی) و جزایر مسحور (علی بن حسین مسعودی) (حافظ ابرو) است. عبدالله بن لطف بن عبدالرشید، تاریخدان جغرافیایی و جهانگردان ذکر شده در کتاب تاریخ اسلام و ایران، دریای سبز را تبیین میکند و میگوید که آن را نیز دریای هند مینامند و مربوط به دریای پارس است.[۲]
.png)
تفاوت دریای عرب، دریای عمان و خلیج عمان
[ویرایش]امروزه اکثر کشورها و سازمانهای بینالمللی این پهنه آبی را دریای عرب و فقط آبهای پهنه آبی شرق تنگه هرمز را خلیج عمان مینامند. اما ترکیه به سنت دوره عثمانی بهجای دریای عرب و خلیج عمان به کل پهنه آبی شمال اقیانوس هند دریای عمان میگوید و دریای عرب بکار نمیبرد. پیری رئیس دریا سالار عثمانی و کاتب چلبی در نقشه خود آبهای منطقه را اینگونه ترسیم کرده و تاکنون این رویه باقی ماندهاست. اما بعضی از نقشه نگاران بعدی عثمانی بهجای دریای عمان و دریای عرب، «بحر محیط عجم» بکار بردهاند. این ادبیات بهطور غیررسمی در ایران نیز رایج است و دریای عمان را برای کل آبهای شمال اقیانوس هند بکار میبرند.
کشورهای کناره
[ویرایش]کشورهایی که با این دریا کرانه دارند عبارتند از: عمان، ایران، یمن، پاکستان، هندوستان، مالدیو و امارات متحده عربی. شهرهای کرانهای آن عبارتند از بمبئی در (هندوستان) و کراچی در (پاکستان). ۳٬۸۶۲٬۰۰۰ کیلومتر مربع وسعت دارد. جزیرهٔ مرجان شرقیترین نقطهٔ ایران در مجاورت این دریا است.
کشورهای غیرعربی
[ویرایش]۱. 
ایران ۵۰ کیلومتر خط ساحلی
۲. 
پاکستان ۱٬۰۵۰ کیلومتر خط ساحلی
۳. 
هند ۲٬۵۰۰ کیلومتر خط ساحلی
۴. 
مالدیو ۱٬۰۰۰ کیلومتر خط ساحلی
کشورهای عربی
[ویرایش]۱. 
یمن ۵۰۰ کیلومتر خط ساحلی
۲. 
عمان ۱٬۰۰۰ کیلومتر خط ساحلی
۳. 
سومالی ۱۰۰ کیلومتر خط ساحلی
شهرهای کناره
[ویرایش]شناگاهها
[ویرایش]- کرانههای گوآ
- ساحل جوهو در بمبئی
- چابهار
نگارخانه
[ویرایش]-
دریای عرب -
دریای عرب
جستارهای وابسته
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- ↑ "Limits of Oceans and Seas, 3rd edition" (PDF). International Hydrographic Organization. 1953. Archived from the original (PDF) on 8 October 2011. Retrieved 7 February 2010.
- ↑ "Arabian Sea | Indian Ocean, Climate & Marine Life | Britannica". www.britannica.com (به انگلیسی). 2025-10-08. Retrieved 2025-10-21.
| موضوعات پاکستان | |||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
