دریای مرمره

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
دریای مرمره
Marmara Denizi
Sea of Marmara map.png
Map of the Sea of Marmara
موقعیت اروپا و آسیا
مختصات ۴۰°۴۱′۱۲″ شمالی ۲۸°۱۹′۷″ شرقی / ۴۰٫۶۸۶۶۷°شمالی ۲۸٫۳۱۸۶۱°شرقی / 40.68667; 28.31861مختصات: ۴۰°۴۱′۱۲″ شمالی ۲۸°۱۹′۷″ شرقی / ۴۰٫۶۸۶۶۷°شمالی ۲۸٫۳۱۸۶۱°شرقی / 40.68667; 28.31861
گونه دریای داخلی
درون‌شارش‌های کلان Simav River, بیگاچای، Nilüfer River
برون‌شارش‌های کلان Turkish Straits
حوضهٔ آبریز ۱۱٬۵۰۰ کیلومترمربع (۴٬۴۰۰ مایل‌مربع)
کشورهای حوضه ترکیه
مساحتِ رو ۱۱٬۳۵۰ کیلومترمربع (۴٬۳۸۰ مایل‌مربع)
میانگین عمق ۴۹۴ متر (۱٬۶۲۱ فوت)
بیشترین عمق ۱٬۳۷۰ متر (۴٬۴۹۰ فوت)
حجم آب ۳٬۳۷۸ کیلومتر مکعب (۸۱۰ مایل مکعب)
جزیره‌ها Marmara Island, Avşa, İmralı, جزایر پرنس، Paşalimanı و Ekinlik Island
جاهای مسکونی استانبول، بورسا، ازمیت، تکیرداغ، بالیکسیر، چناق‌قلعه و یالوا

دریای مَرمَرِه (ترکی استانبولی: Marmara Denizi, یونانی: Θάλασσα του Μαρμαρά or Προποντίς, بلغاری: Мраморно море=مرآمُرنُ مُرِ) دریای اندرونی است که در جنوب خاور اروپا و شمال باختر ترکیه قرار دارد و پیوندگاه دریای سیاه و دریای اژه است؛ و جداکننده بخش اروپایی ترکیه از بخش آسیایی آن است. تنگه بُسفُر آن را به دریای سیاه و تنگه داردانل آن را به دریای اژه پیوند می‌دهد. پهناوری دریای مرمره ۱۱٬۳۵۰ کیلومتر مربع است و ژرفترین نقطه آن ۱۲۶۱ متر است.

دریای مرمره به‌طور کامل در ترکیه واقع شده و بزرگ‌ترین شهر کناره آن استانبول است.

نام[ویرایش]

دریای مرمره را در روزگار باستان پروپونتیس می‌نامیدند. نام کنونی آن برگرفته از نام جزیره مرمره است که در آن سنگ مرمر زیادی یافت می‌شود.

نام پروپونتیس به معنای «پیش‌دریا» است و از آن‌جا که یونانی‌های پیش از رسیدن به دریای سیاه از مرمره می‌گذشتند این نام را به آن داده بودند. در اساطیر یونانی توفانی که از این «پیش‌دریا» آغاز شد، آرگونوت‌ها را به جزیره‌ای بازافکند و این باعث درگرفتن نبردی شد که در آن یاسون یا هرکول، شاه سیزیکوس را کشتند؛ سیزیکوس آن‌ها را اشتباهاً از دشمنان پلاسگی خود پنداشته بود.

جغرافیا[ویرایش]

دریای مرمره در این نگاره، بخش کمرنگ‌تر است.

میانگین شوری دریای مرمره حدود ۲۲ بخش در هزار است که کمی بیشتر از دریای سیاه می‌باشد، اما تنها در حدود دو سوم بسیاری از اقیانوس‌ها است. با این حال، آب در نواحی کف این دریا بسیار شورتر است، و میانگین شوی آن حدود ۳۸ بخش در هر هزار است که با شوری دریای مدیترانه همسان می‌باشد.

این آب شور، با چگالی بالا مانند آب شور دریای سیاه، به سطح نمی‌رسد و آب واردشده از رودخانه‌های سوسورلوک، بیگاچای و گونن نیز باعث کاهش شوری این دریا می‌شود. در سمت تراکیه آب کمی به سوی جنوب روان است و تقریباً همه رودخانه‌ها از سوی آناتولی وارد دریای مرمره می‌شوند.

دو گروه جزیره بزرگ در این دریا وجود دارد که یک گروه جزایر شاهزادگان و دیگر جزایر مرمره (شامل اوشه و پاشالیمانی) نامیده می‌شوند.

کرانه‌های جنوبی این دریا تورفتگی‌های زیادی دارد و شامل خلیج ایزمیت، خلیج گملیک، و خلیج اَردَک می‌شود.

در تاریخ ۲۹ دسامبر ۱۹۹۹ یک کشتی نفت‌کش روسی به نام ولگونفت به خاطر وقوع توفان در دریای مرمره غرق شد و بیش از ۱۵۰۰ تن نفت به آب ریخته شد.

گسل آناتولی شمالی، است که بسیاری از زمین‌لرزه‌های بزرگ را در سال‌های اخیر باعث شده‌است، ازجمله زمین‌لرزه سال ۱۹۹۹ ایزمیت، از زیر دریای مرمره می‌گذرد.

پیوند به بیرون[ویرایش]

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • Wikipedia contributors, "Sea of Marmara," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed May 20, 2012).