بحران ریزگردهای استان کرمانشاه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

بحران ریزگردهای کرمانشاه یک بحران زیست‌محیطی است که در استان کرمانشاه وجود دارد و در سال‌های اخیر به وضعیت بحرانی رسیده‌است. به گفته ابراهیم رضایی بابادی استاندار سابق کرمانشاه، استان کرمانشاه پس از استان خوزستان دومین استان درگیر با پدیده ریزگردها و پیامدهای ناشی از آن است.[۱]

خرداد ۱۳۹۵[ویرایش]

در ۲۷ و ۲۸ خرداد ۱۳۹۵ غلظت ریزگردها در استان کرمانشاه به قدری افزایش یافت که افق دید در شهرهای مرزی به ۵۰۰ متر و در شهر قصرشیرین به ۷۰۰ متر رسید. در این روزها سازمان هواشناسی استان غلظت ریزگردها را ۵ برابر حد استاندارد عنوان کرد و وضعیت را بحرانی دانست. با این حال در همان روز دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه غلظت ریزگردها را در آستانهٔ رسیدن به ۱۰ برابر حد استاندارد عنوان کرد.[۲]

آبان ۱۳۹۵[ویرایش]

در روزهای سه شنبه ۱۱ و چهارشنبه ۱۲ آبان ۱۳۹۵، وضعیت هوای قصر شیرین به حد خطرناک رسید و تمام مدارس در روز چهارشنبه تعطیل شدند.[۳]

فروردین ۱۳۹۶[ویرایش]

در روزهای ۱۹ و ۲۰ فروردین ۱۳۹۶، ستار مدیریت بحران استانداری کرمانشاه وضعیت هوا را در شهرهای قصر شیرین و سرپل ذهاب را به علت عبور ریزگردها در وضعیت هشدار اعلام کرد.[۴]

آبان ۱۳۹۶[ویرایش]

روز ۹ آبان ۱۳۹۶ با ورود یک تودهٔ گردوغبار غلیظ به استان، آلودگی هوا در شهرهای مرزی از مرز بحران گذر کرد. در این روز دید افقی در شهر سرپل ذهاب به ۳۰۰ متر، در قصر شیرین به ۴۰۰ و در سومار به ۵۰۰ متر رسید.[۵] این آلودگی سبب شد تا مدارس سرپل ذهاب و قصر شیرین در دو نوبت صبح و عصر روز سه‌شنبه ۹ آبان تعطیل بشوند.[۶]

روز ۱۰ آبان نیز برای دومین روز متوالی هوای استان در وضعیت بحرانی قرار گرفت. بنابر اعلام ادارهٔ کل محیط زیست استان کرمانشاه میانگین هشت ساعتهٔ غلظت ذرات گرد و غبار در هوای شهر کرمانشاه (از ۱۲ شب تا ۸ صبح) در این روز ۹۴۲ میکروگرم بر مترمکعب هوا بوده‌است که وضعیت بحران را نشان می‌دهد.[۷] آلودگی شدید هوا در این روز باعث تعطیلی مدارس شهرهای کرمانشاه، اسلام‌آبادغرب، دالاهو، سرپل ذهاب، قصرشیرین، گیلانغرب، روانسر، جوانرود، پاوه و ثلاث باباجانی در کلیهٔ مقاطع در نوبت صبح و همچنین تعطیلی دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی شد.[۸]

مرداد ۱۳۹۷[ویرایش]

از روز ۲۲ مرداد ۱۳۹۷ یک توده هوای غبارآلود وارد استان کرمانشاه و شهر قصر شیرین شد که درنتیجۀ آن دید افقی تا روز ۲۴ مرداد به ۴ هزار متر رسید که ۶ هزار متر کمتر از دید افقی استاندارد در هوای پاک است. به گزارش ادارۀ هواشناسی قصر شیرین، این شهر از ابتدای سال ۱۳۹۷ تا ۲۴ مرداد ماه، ۶۰ روز کامل با ریزگردها درگیر بوده‌است که این امر نه تنها سلامت، بلکه شیوۀ زندگی مردم این شهر را نیز تحت تأثیر قرار داده‌است.[۹]

واکنش مسئولان[ویرایش]

عبدالرضا مصری نماینده کرمانشاه در مجلس دهم منشأ ریزگردها را از کشور عراق دانست و به تأثیرات زیانبار آن بر وضعیت محیط زیست، سلامت و اقتصاد مردم کرمانشاه اشاره کرد. وی گفت در منطقه حورالعظیم عراق و استان خوزستان اقداماتی برای مقابله با ریزگردها صورت گرفته، اما در استان‌های کرمانشاه و ایلام هیچ اقدامی صورت نگرفته و حتی در مورد چند تالاب خشک‌شدهٔ استان کرمانشاه هیچ اقدام زیست‌محیطی صورت نگرفته‌است. وی اعلام کرد که حاضر است در ایام مرخصی مجلس به صورت شخصی به عراق برود و نهال بکارد.[۱۰][۱۰]

علت‌های بروز بحران ریزگردها[ویرایش]

برخی از تحلیلگران محیط زیست، سدسازی بی‌رویه و به دنبال آن خشکی رودخانه‌ها و تالاب‌ها، از بین بردن پوشش گیاهی و قلع و قمع جنگل‌های بلوط زاگرس برای پروژه‌های مختلف صنعتی، توسعهٔ شهرها یا ایجاد مزرعه‌های کشاورزی را از دلایل بروز بحران ریزگردها در ایران و در استان کرمانشاه دانسته‌اند.[۴] فعالیت‌های سدسازی و تخریب محیط زیست در منطقه تنها منحصر به ایران نمی‌شود و رقابت بر سر کنترل منابع آبی سبب شده تا کشورهای دیگر مانند عراق، سوریه و به‌ویژه ترکیه نیز دست به سدسازی‌های بی‌رویه‌ای بزنند که تعادل اکوسیستم را در منطقهٔ میان این چهار کشور به هم زده‌است. ایران پس از چین و ترکیه سومین کشور سدساز جهان است.[۱۱] منشأ اصلی ریزگردهای ایران و استان کرمانشاه، کویرها و باتلاق‌های در حال خشک شدن عراق است که خاک و شن‌های آن از طریق باد به ایران می‌آید. دلیل اصلی خشک شدن زمین‌های عراق، ساخت و آبگیری سدهایی مانند سد آتاترک است که رژیم ترکیه بر روی رودخانه‌های دجله و فرات در کردستان ترکیه ساخته‌است. همچنین رژیم‌های سوریه و عراق نیز سدهایی دیگر چون سد طبقه و سد موصل را بر روی این رودخانه‌ها ساخته‌اند که در مجموع به خشکی کامل زمین‌ها در بین‌النهرین و حوضه رودی دجله و فرات، و ایجاد منطقه‌ای بیابانی در میان دو کشور منجر شده‌است. رژیم ایران نیز در کردستان بر روی رودخانه‌هایی که به دجله می‌ریزند، مانند رودهای سیروان، زاب کوچک، زیمکان، الوند و … و در خوزستان بر روی روخانه‌هایی که به حوضهٔ اروند رود می‌ریزند، مانند کرخه، دز، کارون و … دست به سدسازی‌های گسترده‌ای زده‌است و با طرح‌های انتقال آب از غرب ایران به مرکز و شرق ایران بحران زیست‌محیطی عظیمی را در این منطقه ایجاد کرده‌است.[۱۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. باشگاه خبرنگاران جوان، کرمانشاه دومین استان درگیر ریزگرد، نوشته‌شده در ۱۸ فروردین ۱۳۹۴، بازدید در ۷ تیر ۱۳۹۵.
  2. ایران‌بوم، کرمانشاه در محاصره ریزگردها، نوشته‌شده در ۲۸ خرداد ۱۳۹۵؛ بازدید در ۷ تیر ۱۳۹۵.
  3. رادیو فردا، وضعیت جوی دو استان و چند شهر غرب و جنوب غربی ایران خطرناک اعلام شد، نوشته‌شده در ۱۲ آبان ۱۳۹۵؛ بازدید در ۱۳ آبان ۱۳۹۵.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ پایگاه اینترنتی میدان، وضعیت هشدار در قصرشیرین و سرپل ذهاب، نوشته‌شده در ۲۰ فروردین ۱۳۹۶؛ بازدید در ۲۱ فروردین ۱۳۹۶.
  5. ایسنا کرمانشاه: دید افقی در مرزهای کرمانشاه به ۳۰۰ تا ۵۰۰ متر رسید، نوشته‌شده در ۹ آبان ماه ۱۳۹۶؛ بازدید در ۱۰ آبان ۱۳۹۶.
  6. ایسنا کرمانشاه: مدارس نوبت بعدازظهر شهرستان‌های قصرشیرین و سرپل‌ذهاب تعطیل شد، نوشته‌شده در ۹ آبان ماه ۱۳۹۶؛ بازدید در ۱۰ آبان ۱۳۹۶.
  7. ایسنا کرمانشاه: هوای کرمانشاه امروز هم در شرایط "بحران" قرار دارد، نوشته‌شده در ۱۰ آبان ماه ۱۳۹۶؛ بازدید در ۱۰ آبان ۱۳۹۶.
  8. ایسنا کرمانشاه: ریزگردها مدارس کرمانشاه را تعطیل کرد، نوشته‌شده در ۱۰ آبان ماه ۱۳۹۶؛ بازدید در ۱۰ آبان ۱۳۹۶.
  9. رادیو زمانه: ریزگردها هوای قصرشیرین را مجدداً غبارآلود کرده‌اند...، نوشته‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۷؛ بازدید در ۲۴ مرداد ۱۳۹۷.
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ خبرگزاری تسنیم، نفس مردم استان کرمانشاه از ریزگردها بند آمده‌است، نوشته‌شده در ۳۱ خرداد ۱۳۹۵؛ بازدید در ۷ تیر ۱۳۹۵.
  11. الفت پور, محمدعلی (1391). به کوشش بنیاد خاتم‌الاوصیاء. "ایران سومین سد ساز دنیا". سفیران ثریا. تهران: محمدعلی الفت پور: 20. ISBN 978-964-04-8210-0. Check date values in: |تاریخ دسترسی= (help); |access-date= requires |url= (help)
  12. «مشکل گرد و غبار باید از راه‌های دیپلماتیک حل شود». سایت خبری تحلیلی شفاف، ۲۴ فروردین ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۴ فوریه ۲۰۱۵.