شهرستان ماکو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مختصات: ۳۹°۱۷′۲۴″ شمالی ۴۴°۲۸′۰۸″ شرقی / ۳۹٫۲۹۰۰۰°شمالی ۴۴٫۴۶۸۸۹°شرقی / 39.29000; 44.46889

شهرستان ماکو
تصویری از شهرستان ماکو
اطلاعات کلی
کشور ایران Flag of Iran.svg
استان آذربایجان غربی
نام‌های پیشین مادکوه
مردم
جمعیت ۲۰۲۹۳۹ نفر[۱]
رشد جمعیت ۱۶٪[۱]
تراکم جمعیت ۳۴[۱]
نفر بر کیلومتر مربع
مذهب اکثریت: شیعه[۲][۳][۴][۵][۶][۷][۸][۹][۱۰]
اقلیت: سنی[۲][۳][۴][۵][۶][۷][۸][۹][۱۰]
داده‌های دیگر
وبگاه فرمانداری ماکو
شهرها
ماکو
بازرگان
تعداد بخش‌ها
مرکزی
بازرگان
مرکز شهرستان (شهر ماکو)

شهرستان ماکو در شمال غرب ایران (استان آذربایجان غربی) قرار گرفته‌است که از شمال به رودخانه قره سو و کشور ترکیه، از شرق به رودخانه ارس و جمهوری آذربایجان و از مغرب به کشور ترکیه و از جنوب به شهرستان خوی محدود است.[۱۱]منطقه آزاد ماکو به عنوان جوانترین منطقه آزاد کشور از نظر جغرافیایی بزرگترین منطقه آزاد ایران و دومین منطقه آزاد جهان بعد از منطقه شانگهای چین است[۱۲]و این منطقه به تنهایی بیش از ۷۵ درصد کل مساحت مناطق آزاد کشور را به خود اختصاص داده‌است.[۱۲] قره کلیسا، قدیمی‌ترین کلیسای جهان و نماد همزیستی ادیان در نزدیکی شهر ماکو و در دشت چالدران قرار دارد.[۱۳]این منطقه به دلیل برخورداری از تمدن کهن، جاذبه‌های تاریخی فراوان، زیبایی‌های طبیعی به همراه پوشش گیاهی، رودها، چشمه‌ها، غارها، آبشارها، آب و هوای مناسب، صنایع دستی و دست بافته‌های عشایر یکی از قطب‌های گردشگری شمالغرب کشور محسوب می‌شود.[۱۴]

ماکو در طول شرقی ۴۴درجه و ۲۰ دقیقه و عرض شمالی ۳۹ درجه و ۱۸ دقیقه قرار گرفته‌است و ارتفاعش از سطح آب ۱۶۳۴ متر است.

طبق آمار آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن شهرستان ماکو در سال ۱۳۷۵ تعداد ۲۰۲۹۳۹ نفر جمعیت داشته که ۱۳/۸ درصد از جمعیت کل استان را شامل می‌شود، از این تعداد جمعیت ۷۱۵۸۶ نفر شهری (۲۷/۳۵ درصد) و ۱۳۱۳۵۳ نفر روستایی (۷۳/۶۴) درصد می‌باشد.[۱۵]

مردم[ویرایش]

اکثریت مردم ماکو شیعه بوده و به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند.[۲][۳][۴][۵][۶][۱۶][۷][۸][۹][۱۰] اقلیتی از اهل سنت نیز ساکن این شهرستان هستند که به زبان کردی حرف می‌زنند؛[۲][۳][۴][۵][۶][۷][۸][۹][۱۰] ترک ها ساکنین اصیل و بومی این منطقه هستند[۲][۳]

تقسیمات کشوری[ویرایش]

تقسیمات کشوری این شهرستان، بنابر آنچه در نتایج آمارگیری سرشماری سال ۱۳۸۵ کل کشور آمده‌است، بر حسب بخش، شهر، دهستان و روستا به شرح زیر است:[۱۷]

بخش‌ها[ویرایش]

شهرها[ویرایش]

دهستان‌ها[ویرایش]

دهستان‌های بخش مرکزی

دهستان‌های بخش بازرگان

جغرافیا[ویرایش]

شهر ماکو در میان دو کوه قه یه در شمال و سبد داغی قرار دارد. رودخانه زنگمار از کوه‌های مرزی ایران و ترکیه سرچشمه گرفته، از داخل شهر ماکو گذشته و در شهرستان پلدشت به رودخانه ارس می‌پیوندد. سد مخزنی ماکو (بارون) در ۱۲ کیلومتری جنوب شهرستان ماکو بر روی رودخانه زنگمار در نزدیکی روستای بارون احداث شده‌است. این سد حدود ۱۵ هزار هکتار از زمین‌های حاصلخیز پلدشت را آبیاری می‌کند.

آثار باستانی[ویرایش]

  1. کلیسای طاووس در دره قره کلیسای بخش چالدران
  2. تپه ماقبل تاریخ خلیل‌آباد در ۳۰۰ متری شوط
  3. کلیسای عظیم سن استپانوس در دره شام ارسکنار
  4. معبد سنگی دردشت زنگنه
  5. برج و بارو و کتیبه در ساری قه یه و صخره ماکو
  6. خرابه‌های تعدادی کلیساهای ارمنی در دهات مختلف
  7. آثار تاریخی شهر دامبات
  8. خرابه‌های قدیمی گزلو در دره مخند
  9. آثار و علایم منقوش در سنگ درده قزلجه قلعه دهستان قره قویونلو
  10. دالان‌ها و غارهای زیر زمینی در اطراف آرارات
  11. قلعه جم خور در ده بسطام چای پارا
  12. اتاق سنگی در ده چیره کنده چای پارا
  13. گورستان تاریخی پیر احمد کتدی در دهات آواجیق
  14. پل بئش گؤز در نزدیک ماکو
  15. خرابه‌های سه گوش در دره قزلداغ
  16. اتاق سنگی در ده دلیک داش
  17. کلیسای زور زور در ده بارون
  18. دیری متعلق به فرقه دمنیکن در پای کوه قه یه
  19. اتاق سنگی در ده سنگر
  20. کلیسای مریم ننه در شمال ماکو
  21. بنای باشکوه کلاه فرنگی در بیمارستان ماکو
  22. کاخ باغجه جوق در ۶ کیلومتری ماکو
  23. روستای زیبای باغچه جوق و یعقوبعلی کندی
  24. تپه باستانی کشمش تپه که در روستای کشمش تپه واقع در جاده ماکو بازرگان
  25. کوه سنگ ریزهٔ تیمور لنگ واقع در مرز پلدشت و نخجوان (نقاط صفر مرزی)[۱۸]
  26. سد بداولی ماکوبیز بر روی رودخانه آق سو بسته شده‌است و گنجایش کل آن ۲۱ میلیون متر مکعب آب است.

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ [۱]
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ «گذری بر حمام تاریخی ماکو». ایران صدا. بازبینی‌شده در ۳۰ مهٔ ۲۰۱۷. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ «زیبا صنمی بود به دستش ماکو - آن دلی که برده‌ای از ما کو». ایران نما. بازبینی‌شده در ۳۰ مهٔ ۲۰۱۷. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ «ماکو». دانشنامه فرق اسلامی. بازبینی‌شده در ۳۰ مهٔ ۲۰۱۷. 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ «پیشنهاد سفر به شهر سنگی ماکو». ارک توریسم. بازبینی‌شده در ۳۰ مهٔ ۲۰۱۷. 
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ ۶٫۳ «استان آذربایجان غربی». موسسه فرهنگی آموزشی امام حسین علیه السلام. بازبینی‌شده در ۳۰ مهٔ ۲۰۱۷. 
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ ۷٫۳ «شهرستان ماکو». اداره دامپزشکی شهرستان ماکو. بازبینی‌شده در ۳۰ مهٔ ۲۰۱۷. 
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ ۸٫۲ ۸٫۳ «معرفی شهر ماکو». سایت گردشگری ایران. بازبینی‌شده در ۳۰ مهٔ ۲۰۱۷. 
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ ۹٫۳ «معرفی شهرستان». فرمانداری ماکو. بازبینی‌شده در ۳۰ مهٔ ۲۰۱۷. 
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ ۱۰٫۲ ۱۰٫۳ «هتل جهانگردی ماکو». بار و بندیل. بازبینی‌شده در ۳۰ مهٔ ۲۰۱۷. 
  11. «شهرستان ماکو را بیشتر بشناسیم». باشگاه خبرنگاران جوان. 
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ «منطقه آزاد ماکو، سرزمین بهشت طلایی در مسیر توسعه». خبرگزاری جمهوری اسلامی. 
  13. «قره کلیسا؛ قدیمی‌ترین کلیسای جهان و نماد همزیستی ادیان». خبرگزاری مهر. 
  14. «ماکو؛ شهر سنگی ایران»(fa-IR)‎. به کوشش ایسنا. 2018-03-19. بازبینی‌شده در 2018-04-19. 
  15. پایگاه اینترنتی فرمانداری ماکو
  16. «معرفی شهر ماکو». مسافر سلام. بازبینی‌شده در ۳۰ مهٔ ۲۰۱۷. 
  17. پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران
  18. منابع: دائرةالمعارف دانش و هنر و وبلاگ ماکو سیتی