دریای باندا
دریای باندا (اندونزیایی: Laut Banda، پرتغالی: Mar de Banda؛ تتومی: Tasi Banda) یکی از چهار دریایی است که جزایر ملوک در اندونزی را دربرگرفته‌اند، و به اقیانوس آرام متصل است، اما توسط صدها جزیره از جمله تیمور و همچنین دریای هالماهرا و دریای سرام احاطه شده است. این دریا حدود ۱۰۰۰ کیلومتر (۶۲۰ مایل) از شرق به غرب، و حدود ۵۰۰ کیلومتر (۳۱۰ مایل) از شمال به جنوب وسعت دارد.[۱]
دریای باندا بخشی از اقیانوس آرام است که منطقه‌ای در شرق اندونزی مابین جنوب شرقی سولاوسی و شمال تیمور را دربر می‌گیرد.[۲] این دریا که توسط جزایر ملوک جنوبی محدود شده‌است در حدود ۹۷۰ کیلومتر طول و ۴۸۰ کیلومتر عرض داشته[۳] و مساحتی پیرامون ۴۷۰ هزار کیلومتر مربع را شامل می‌شود.[۴] ژرف‌ترین نقطه در دریای باندا ۷٬۳۰۰ متر عمق دارد.[۳] همچنین دریاهای فلورس در غرب، ساوو در جنوب غربی، تیمور در جنوب، آرافورا در جنوب شرقی و سرام و ملوک در شمال آن قرار دارند.[۴]
وجود صخره‌ها و جریان‌های دریایی در اطراف جزایر این دریا می‌تواند برای کشتی‌ها خطرآفرین باشد.[۳]
وسعت
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]سازمان آب‌نگاری بین‌المللی دریای باندا را به عنوان یکی از آب‌های مجمع‌الجزایر هند شرقی تعریف می‌کند. این سازمان مرزهای آن را به شرح زیر تعیین کرده است:[۵]
در شمال مرزهای جنوبی دریای ملوک [کذا] و مرزهای غربی و جنوبی دریای سرام.
در شرق. از تانجونگ بورانگ، نقطۀ شمالی نوهو چوت [کای بسار]، از طریق این جزیره به نقطۀ جنوبی آن، سپس خطی به نقطۀ شمال شرقی فورداتا، از میان این جزیره و در امتداد نقطۀ شمال شرقی لارات، جزایر تانیمبار (۷°۰۶′ جنوبی ۱۳۱°۵۵′ شرقی / ۷٫۱۰۰°جنوبی ۱۳۱٫۹۱۷°شرقی)، در امتداد ساحل شرقی جزیرۀ یامدنا [یامدنا] به نقطۀ جنوبی آن، سپس از میان آنگارماسا تا نقطۀ شمالی سلارو و از طریق این جزیره به تانجونگ آرو اوسو نقطۀ جنوبی آن (۸°۲۱′ جنوبی ۱۳۰°۴۵′ شرقی / ۸٫۳۵۰°جنوبی ۱۳۰٫۷۵۰°شرقی).
در جنوب. خطی از تانجونگ آرو اوسو، از میان سرماتا تا تانجونگ نیادورا نقطۀ جنوب شرقی لاکوف [لاکور، sic] (۸°۱۶′ جنوبی ۱۲۸°۱۴′ شرقی / ۸٫۲۶۷°جنوبی ۱۲۸٫۲۳۳°شرقی) در امتداد سواحل جنوبی لاکوف [لاکور]، موآ و جزایر لتی به تانجونگ توت پاته، نقطۀ غربی لتی، سپس خطی به تانجونگ سویراوا منتهی‌الیه شرقی تیمور و در امتداد ساحل شمالی تا نصف‌النهار ۱۲۵ درجه شرقی.
در غرب. از نقطه‌ای در ساحل شمالی تیمور در طول جغرافیایی ۱۲۵ درجه شرقی در امتداد این نصف‌النهار تا جزیره آلور، سپس به دور نقطۀ شرقی و در امتداد سواحل شمالی جزایر آلور، پانتار، لمباتا (لومبلن) و آدونارا و سپس در امتداد انتهای شمالی تنگۀ فلورس تا تانجونگ سربته منتهی‌الیه شرقی فلورس، سپس خطی از نقطۀ شمالی آن (۸°۰۴′ جنوبی ۱۲۲°۵۲′ شرقی / ۸٫۰۶۷°جنوبی ۱۲۲٫۸۶۷°شرقی) به جزیرۀ کالاوتوآ (۷°۲۴′ جنوبی ۱۲۱°۵۲′ شرقی / ۷٫۴۰۰°جنوبی ۱۲۱٫۸۶۷°شرقی) و از میان زنجیرۀ جزایر واقع بین آن و نقطۀ جنوبی پولو سلایار، از طریق این جزیره و در امتداد تنگه تا تانجونگ لاسا، سولاوسی (سلبس) (۵°۳۷′ جنوبی ۱۲۰°۲۸′ شرقی / ۵٫۶۱۷°جنوبی ۱۲۰٫۴۶۷°شرقی)، سپس در امتداد مرز جنوبی خلیج بونی و به سمت ساحل شرقی سلبس تا تانجونگ بوتوک (۱°۰۴′ جنوبی ۱۲۳°۱۹′ شرقی / ۱٫۰۶۷°جنوبی ۱۲۳٫۳۱۷°شرقی).
جغرافیا
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]جزایر هم‌مرز با دریای باندا شامل سولاوسی در غرب، بورو، آمبون و سرام در شمال، جزایر آرو، جزایر تانیمبار و جزایر کای در شرق، و جزایر بارات دایا و تیمور در جنوب هستند. اگرچه مرزهای این دریا به دلیل وجود جزایر صخره‌ای کوچک فراوان برای ناوبری خطرناک است، اما بخش میانی دریا نسبتاً باز و آزاد است. گروه‌های جزیره‌ای درون دریا شامل جزایر باندا هستند. برخی از جزایر در دریای باندا دارای آتشفشان‌های فعال هستند که از آن جمله می‌توان به گونونگ آپی و مانوک در جزایر باندا اشاره کرد.
زمین‌شناسی
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]فعالیت‌های زمین‌ساخت صفحه‌ای در دریای باندا
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
کمان باندا به دلیل انحنای ۱۸۰ درجۀ خود مشهور است و به طور کلی توافق بر این است که در منطقۀ تیمور، نتیجۀ برخورد بین یک کمان آتشفشانی و حاشیۀ قاره‌ای استرالیا است.[۶][۷] دریای باندا بخش عمدۀ صفحه دریای باندا را اشغال کرده است. حاشیۀ جنوبی دریا متشکل از کمان‌های جزیره‌ای در بالای مناطق فرورانش است. در شرق درازگودال سوندا، ناوۀ تیمور قرار دارد که در جنوب تیمور واقع شده است، همچنین ناوۀ تانیمبار در جنوب جزایر تانیمبار و ناوۀ آرو در شرق جزایر آرو قرار دارند. این گودال‌ها منطقۀ فرورانش صفحه هند-استرالیا در زیر صفحۀ دریای باندا هستند، جایی که صفحۀ هند-استرالیا به سمت شمال حرکت می‌کند. رسوبات پیش‌کمان که به طور پیش‌رونده‌ای توسط صفحۀ هند-استرالیا به سمت شمال حمل می‌شوند، دچار چین‌خوردگی و گسل‌خوردگی شده و جزیرۀ تیمور را تشکیل داده‌اند. در شمال شرقی، جزیرۀ سرام قرار دارد که روی فرورانش صفحه سرپرنده از پاپوآی غربی واقع شده است.[۸] عمیق‌ترین نقطۀ دریا، ژرفای وبر، یک گسل اقیانوسی در معرض دید و عمیق‌ترین حوضۀ پیش‌کمان در جهان است که عمقی بیش از ۷٫۲ کیلومتر (۴٫۵ مایل) دارد.[۹][۱۰]
زمین‌لرزه‌ها
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
به دلیل تلاقی سه صفحۀ زمین‌ساختی (اوراسیا، آرام و هند-استرالیا)، زمین‌لرزه‌ها در این منطقه بسیار متداول هستند.
بوم‌شناسی
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]دریای باندا یک بوم‌ناحیه دریایی است که توسط صندوق جهانی طبیعت تعریف شده است. این منطقه بخشی از محدودۀ مثلث مرجانی است که بیشترین تنوع گونه‌های آبسنگ‌های مرجانی را در منطقۀ گستردۀ هند-آرام داراست.[۱۱]
دریای باندا در کنار دریای فلورس در مجاورت خود، بوم‌ناحیۀ دریایی باندا-فلورس را تشکیل می‌دهند که در فهرست ۲۰۰ بوم‌ناحیه جهانی (گلوبال ۲۰۰) صندوق جهانی طبیعت به عنوان اولویت‌های حفاظتی شناسایی شده است.[۱۲]
جزایر پیرامون دریای باندا بخشی از والاسیا هستند، یک منطقۀ جغرافیای زیستی که شامل جزایری بین آسیا و استرالیا است و به هیچ‌کدام از این دو قاره متصل نبوده‌اند. جزایر والاسیا زیستگاه ترکیبی از گونه‌های گیاهی و جانوری از هر دو منطقۀ استوایی آسیا (قلمرو هندومالایی) و قلمرو استرالزی (شامل استرالیا و گینۀ نو) هستند.
این جزایر در میان چندین بوم‌ناحیۀ خشکی تقسیم شده‌اند. جزایر شمالی مانند سولاوسی (جنگل‌های بارانی کم‌ارتفاع سولاوسی)، بورو و سرام بوم‌ناحیه‌های مجزای جنگل‌های مرطوب حاره‌ای را تشکیل می‌دهند. جزایر جنوب دریای باندا جزء خشک‌ترین مناطق اندونزی به شمار می‌روند و زیستگاه جنگل‌های خشک حاره‌ای هستند. بوم‌ناحیۀ جنگل‌های برگریز تیمور و وتار شامل تیمور و وتار می‌شود. جزایر سوندای کوچک از آلور در سراسر فلورس و سومباوا تا لومبوک، بوم‌ناحیۀ جنگل‌های برگریز سوندای کوچک را تشکیل می‌دهند.[۱۳]
جزایر تانیمبار، جزایر کای، و جزایر بارات دایا (به استثنای وتار) در جنوب شرقی دریای باندا، بوم‌ناحیۀ جنگل‌های برگریز مرطوب جزایر دریای باندا را پدید می‌آورند. این جزایر عمدتاً با جنگل‌های بارانی دست‌نخورده پوشیده شده‌اند و زیستگاه تعدادی از گیاهان و جانوران بوم‌زاد از جمله بیست و یک گونۀ پرنده هستند که برای چنین بوم‌ناحیۀ کوچکی رقم بسیار بالایی است. تنها بیست و دو پستاندار بومی در این جزایر وجود دارند که شامل گونه‌های نادری چون پادملون تیره (تیلوگاله برونیی) و خفاش مقبره‌ای اندونزیایی (تافوزوئوس آخاتس)، و گونۀ در معرض خطر خفاش گوش‌موشی کای (میوتیس استالکری) می‌شود. حیات پرندگان به دست جمع‌آورندگان تخم پرندگان و حتی بیشتر از آن توسط گربه‌ها و جوندگانی که به جزایر وارد شده‌اند، تهدید می‌شود. یامدنا در جزایر تانیمبار نمونۀ یک زیستگاه بزرگ و نسبتاً بکر و یک منطقۀ حفاظت‌شده است.[۱۴] پایگاه اصلی برای بازدید از این جزایر، سفر با هواپیما یا کشتی از آمبون به سمت شمال است. جزایر باندا و کای با وجود دورافتادگی، توسط گردشگران برای غواصی با لوله تنفسی و لذت از سواحل بکر و دست‌نخوردۀ آنها مورد بازدید قرار می‌گیرند. گونه‌های مختلف آب‌بازسانان در این منطقه ثبت شده‌اند که شامل نهنگ آبی و نهنگ آبی کوتوله[۱۵][۱۶][۱۷] و نهنگ اومورا[۱۸] می‌شود.
منابع
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامWorld Atlasوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ "Banda Sea." The American Heritage® Dictionary of the English Language, Fourth Edition. Houghton Mifflin Company, 2004. Answers.com 04 May. 2011. http://www.answers.com/topic/banda-sea
- 1 2 3 "Banda Sea." The Columbia Electronic Encyclopedia, Sixth Edition. Columbia University Press., 2011. Answers.com 04 May. 2011. http://www.answers.com/topic/banda-sea
- 1 2 "Banda Sea." Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica, 2011. Web. 04 May. 2011. <http://www.britannica.com/EBchecked/topic/51459/Banda-Sea>.
- ↑ "Limits of Oceans and Seas, 3rd edition" (PDF). International Hydrographic Organization. 1953. Archived from the original (PDF) on 8 October 2011. Retrieved 28 December 2020.
- ↑ Carter, D. J.; Audley-Charles, M. G.; Barber, A. J. (1976). "Stratigraphical analysis of island arc—continental margin collision in eastern Indonesia". Journal of the Geological Society. 132 (2): 179–198. doi:10.1144/gsjgs.132.2.0179.
- ↑ Hamilton, W. (1979). Tectonics of the Indonesian Region (Report). United States Geological Survey Professional Papers. Vol. 1078. United States Government Printing Office. doi:10.3133/pp1078.
- ↑ "Chapter II (Geology of Timor-Leste)". Atlas of mineral resources of the ESCAP region Volume 17 Geology and Mineral Resources of Timor-Leste (PDF). United Nations Economic and Social Commission for Asia and the Pacific. 24 December 2003. Archived from the original (PDF) on 20 May 2005.
- ↑ "Discovery of biggest exposed fault on Earth solves mystery of how abyss formed". New Atlas. 29 November 2016. Retrieved 25 August 2019.
- ↑ "World's Largest Exposed Fault Covers Area Twice The Size of Belgium". IFLScience. 30 November 2016. Retrieved 25 August 2019.
- ↑ Spalding, Mark D.; Fox, Helen E.; Allen, Gerald R.; et al. (2007). "Marine Ecoregions of the World: A Bioregionalization of Coastal and Shelf Areas". BioScience. 57 (7): 573–583. doi:10.1641/B570707.
- ↑ Olson, D. M., Dinerstein, E. 2002. The Global 200: Priority ecoregions for global conservation. Annals of the Missouri Botanical Garden 89(2):199-224, بایگانی‌شده در ۲۰۱۶-۰۵-۱۳ توسط Wayback Machine.
- ↑ Wikramanayake, Eric; Dinerstein, Eric; Loucks, Colby J.; et al. (1 December 2001), Terrestrial Ecoregions of the Indo-Pacific: a Conservation Assessment, Washington, DC: Island Press, ISBN 978-1559639231
- ↑ "Banda Sea Islands moist deciduous forests". Terrestrial Ecoregions. World Wildlife Fund.
- ↑ Wildiaries. BLUE WHALES OF THE BANDA SEA & FORGOTTEN ISLANDSبایگانی‌شده در ۲۴ سپتامبر ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine. Retrieved on 24 September 2017
- ↑ Edwards J.. An Indo-Pacific Bottlenose Dolphin bow riding on the wake of a gigantic Blue Whale. بایگانی‌شده در ۲۴ سپتامبر ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine. Getty Images. Retrieved on 24 September 2017
- ↑ Sarah. 2015. Sailing Through the Banda Sea. Small Girl Big Travels: Field Notes. Retrieved on 24 September 2017
- ↑ Ogata J. M.. 2017. Ambon – Banda Islands – Raja Ampat بایگانی‌شده در ۲ آوریل ۲۰۱۹ توسط Wayback Machine. Mermaid Liveaboards. Retrieved on 24 September 2017
برای مطالعۀ بیشتر
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]- پوندر، اچ. دبلیو. (۱۹۴۴) در آب‌های جاوه؛ چند نگاه اجمالی به تعدادی از جزایر زیبا و ناشناختۀ پراکنده در سراسر دریای باندا و نگاهی به تاریخچۀ عجیب و طوفانی آنها لندن، انتشارات سیلی، سرویس و شرکا.
- پاتریک دی. نون (۱۹۹۴) جزایر اقیانوسی آکسفورد، بریتانیای کبیر، بلکول.