پلیکان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پلیکان‌ها یا مرغان سقا[۱] (نام علمی: Pelecanidae) خانواده ای از پرندگان آبزی درشت جثه با گلویی تخصص یافته به همراه منقاری بزرگ‌اند که می‌توانند برای جمع کردن مقدار زیادی طعمه و تخلیه آب ورودی از آن استفاده کنند. این خانواده دارای هشت گونه است و متعلق به راسته ی پلیکان سانان (نام علمی: Pelecaniformes) می‌باشد.[۲]

مشخصات[ویرایش]

چهار گونهٔ سفیدرنگ پلیکان جهت تخم‌گذاری بر روی زمین آشیانه می‌سازند و چهار گونهٔ تیره رنگ و قهوه ای و خاکستری پلیکان‌ها معمولاً بر روی درختان آشیانه می‌سازند.[۳]

پلیکان‌ها از گذشته تا به امروز ارتباط تنگاتنگی با انسان‌ها در افسانه‌ها و داستان‌ها داشته‌اند. معمولاً ماهیگیران و صیادان ماهی به دلیل حس رقابت با پلیکان‌ها در صید ماهی، رابطهٔ خوبی با پلیکان‌ها ندارند و معتقدند که پلیکان‌ها باعث کاهش تعداد ماهی‌ها می‌شوند. در مقابل، مهم‌ترین خطراتی که نسل پلیکان‌ها را تهدید می‌کند تخریب زیستگاه‌های آن‌ها و تولید آلودگی‌های صنعتی توسط انسان است. در حال حاضر جمعیت سه گونه از هشت گونهٔ پلیکان‌ها مورد تهدید واقع شده و در خطر انقراض است.[۴]

یکی از خصوصیات بارز این پرنده نداشتن زبان است که بر خلاف تمامی پرندگان دیگر زبان ندارد

پلیکان‌ها جزء پرندگان غول پیکر محسوب می‌شوند و در بعضی از آن‌ها طول بال به ۳ متر و وزنشان به ۱۵ کیلوگرم می‌رسد و یکی از بزرگ‌ترین پرندگان پرواز کننده هستند. پلیکان‌ها دارای پروازی بلند و زیبا هستند پروازی که به ۱۰هزار پا نیز می‌رسد. آن‌ها روزانه تا ۱/۵ کیلوگرم ماهی می‌خورند و در برخی نقاط دسته‌های بسیار بزرگی تشکیل می‌دهند. به عنوان مثال در دریاچه روکوا در تانزانیا حدود ۷۵۰۰۰ پلیکان زندگی می‌کنند.[۵]

تغذیه[ویرایش]

غذای اصلی پلیکان‌ها ماهی است اما در کنار آن از دوزیستان، خزندگان، سخت پوستان، حشرات، پرندگان و حتی پستانداران نیز تغذیه می‌کنند. نوع و اندازهٔ طعمه‌ها بستگی به موقعیت، گونه و اندازهٔ پلیکان دارد. پلیکان‌ها مسافت‌های زیادی را برای یافتن طعمه می‌پیمایند و در شکار کردن و تخم‌گذاری و تولید مثل با یکدیگر همکاری می‌کنند.

پراکندگی جغرافیایی[ویرایش]

پلیکان‌ها ساکن تمام قاره‌ها به جز قطب جنوب هستند و از تاسمانی تا سواحل غرب کانادا دیده می‌شود، اکثر مرغ سقاها در مناطق گرم زندگی می‌کنند. آن‌ها را می‌توان در سراسر سواحل و کناره رودخانه‌های منتهی به دریا یافت.

کودن‌سانان

پلیکان‌سانان

حواصیل (Ardeidae)

مرغ‌مقدسیان (Threskiornithidae)

سرچکشی (Scopus umbretta)

لک‌لک نیل (Balaeniceps rex)

پلیکان‌ها (Pelecanus)

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. مجموعهٔ واژه‌های مصوّب فرهنگستان زبان فارسی تا پایان سال ۱۳۸۹.
  2. Louchart, A.; Tourment, Nicolas; Carrier, J. (2010). "The earliest known pelican reveals 30 million years of evolutionary stasis in beak morphology". Journal of Ornithology. doi:10.1007/s10336-010-0537-5.
  3. Kennedy, Martyn; Taylor, Scott A.; Nádvorník, Petr; Spencer, Hamish G. (2013-01). "The phylogenetic relationships of the extant pelicans inferred from DNA sequence data". Molecular Phylogenetics and Evolution. 66 (1): 215–222. doi:10.1016/j.ympev.2012.09.034. ISSN 1095-9513. PMID 23059726. Check date values in: |date= (help)
  4. https://en.m.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/1-55297-777-3. پیوند خارجی در |title= وجود دارد (کمک)
  5. «خبرگزاری مهر». ۱۰ آذر ۱۳۹۱. دریافت‌شده در ۲۸ دی ۱۳۹۲. پارامتر |first1= بدون |last1= در Authors list وارد شده‌است (کمک)