اکسی‌کدون

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
اکسی‌کدون
Oxycodone2DACS2.svg
Oxycodone3DanBS.gif
داده‌های بالینی
نام‌های تجاریRoxicodone, OxyContin, Oxecta, OxyIR, Endone
نام‌های دیگرdihydrohydroxycodeinone, 14-hydroxydihydrocodeinone, 6-deoxy-7,8-dihydro-14-hydroxy-3-O-methyl-6-oxomorphine[۱]
AHFS/Drugs.commonograph
مدلاین پلاسa682132
رده‌بندی داروهای
بارداری
  • AU: C
  • B; D (US; near term)
میزان وابستگیModerate–High
روش مصرف داروoral, intramuscular, intravenous, intranasal, subcutaneous, transdermal, rectal, epidural[۲]
کد ATC
وضعیت قانونی
وضعیت قانونی
داده‌های فارماکوکینتیک
زیست فراهمی۶۰-۸۷٪[۳]
پیوند پروتئینی۴۵٪[۳]
متابولیسمکبد: primarily CYP3A and to a lesser extent, CYP2D6 to oxymorphone[۳]
نیمه‌عمر حذف2-4 hours.[۳]
دفعUrine (83%)[۳]
شناسه‌ها
  • (5R,9R,13S,14S)-۴٬۵α-epoxy-14-hydroxy-3-methoxy-17-methylmorphinan-6-one
شمارهٔ CAS
پاب‌کم CID
دراگ‌بنک
کم‌اسپایدر
UNII
KEGG
ChEBI
ChEMBL
CompTox Dashboard (EPA)
ECHA InfoCard100.000.874 ویرایش در ویکی‌داده
داده‌های فیزیکی و شیمیایی
فرمول شیمیاییC18H21NO۴
جرم مولی315.364 g/mol g·mol−1
مدل سه بعدی (جی‌مول)
حلالیت در آبHCl: 166میلی‌گرم در میلی‌لیتر (دمای C°۲۰)
  • O=C4[C@@H]5Oc1c2c(ccc1OC)C[C@H]3N(CC[C@]25[C@@]3(O)CC4)C
  • InChI=1S/C18H21NO4/c1-19-8-7-17-14-10-3-4-12(22-2)15(14)23-16(17)11(20)5-6-18(17,21)13(19)9-10/h3-4,13,16,21H,5-9H2,1-2H3/t13-,16+,17+,18-/m1/s1 ✔Y
  • Key:BRUQQQPBMZOVGD-XFKAJCMBSA-N ✔Y
  (verify)

اکسی‌کدون (به انگلیسی: Oxycodone) یک داروی مخدر ضددرد است که برای کاهش دردهای متوسط تا شدید بکار می‌رود. این دارو گاه به تنهایی و گاه درترکیب با سایر داروهای مسکن مانند استامینوفن بکار می‌رود.

عوارض جانبی[ویرایش]

وابستگی و اعتیاد به آن ، خواب آلودگی ، تضعیف رفلکس سرفه، از دست دادن آب بدن، کاهش فشار خون، یبوست، تهوع، استفراغ و ضایعات جلدی.

اوردوز[ویرایش]

در صورت مصرف بیش از اندازه یا در افرادی که مقاوتشان نسبت به مواد افیونی پایین است، اکسی کدون می‌تواند باعث کم شدن ژرفای تنفس، کند شدن تپش قلب، سرد و مرطوب شدن پوست، توقف تنفس، فشار خون پایین، مردمک‌تنگی، اختلال در گردش خون، ایست قلبی و مرگ شود.[۴]

در سال ۲۰۱۱ اکسی کدون عامل اصلی مرگ و میر ناشی از مواد مخدر در ایالات متحدهٔ آمریکا بود.[۵] با این حال از سال ۲۰۱۲ به این‌سو هروئین و فنتانیل دلایل شایع مرگ و میر ناشی از مخدر در آن کشور بوده‌اند.[۵]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. O'Neil, Maryadele J., ed. (2006). The Merck index (14 ed.). Whitehouse Station, NJ: Merck & Co. ISBN 978-0-911910-00-1.
  2. Kalso E (2005). "Oxycodone". Journal of Pain and Symptom Management. 29 (5S): S47–S56. doi:10.1016/j.jpainsymman.2005.01.010. PMID 15907646.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ "Roxicodone, OxyContin (oxycodone) dosing, indications, interactions, adverse effects, and more". Medscape Reference. WebMD. Retrieved 8 April 2014.
  4. 1. Package insert Oxycontin (PDF). Stamford, CT: Purdue Pharma L.P. 2007-11-05. Archived from the original (PDF) on 200df=. Retrieved 2019-09-16. Check date values in: |archivedate= (help)
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ "Drugs Most Frequently Involved in Drug Overdose Deaths: United States, 2011–2016" (PDF). CDC. 12 December 2018. Retrieved 16 September 2019.

منابع[ویرایش]

راهنمای کاربرد داروهای ژنریک ایران، دکتر رامین خدّام، چاپ هفتم،۱۳۸۸