آمفتامین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Amphetamine
سامانه‌شناسی نام (آیوپاک)
1-phenylpropan-2-amine
داده‌های بالینی
نام تجاری Adderall
AHFS/Drugs.com monograph
رده بارداری  ?(US)
تجویز خوراکی، تزریق وریدی، تبخیر، آئروسول، شیاف، زیرزبانی
داده‌های فارماکوکینتیکی
فراهمی زیستی بینی۷۵٪; شیاف۹۵٪; وریدی۱۰۰٪
پیوند پروتئینی ۱۵–۴۰٪
متابولیسم کبد (CYP2D6)[۱]
نیمه‌عمر 12h average for d-isomer, 13h for l-isomer
دفع کلیوی; بخش قابل توجهی بدون تغییر
شناسه
شماره سی‌ای‌اس ۳۰۰–۶۲-۹ YesY 405-41-4
ATC code N06BA01
پاب‌کم CID ۳۰۰۷
بانک‌دارو DB00182
کم‌اسپایدر ۱۳۸۵۲۸۱۹ YesY
UNII CK833KGX7E YesY
KEGG D07445 N
ChEBI CHEBI:۲۶۷۹ N
ChEMBL CHEMBL۴۰۵ N
NIAID ChemDB AIDSNO:۰۱۸۵۶۴
مترادفها alpha-methylbenzeneethanamine, alpha-methylphenethylamine, beta-phenyl-isopropylamine
داده‌های شیمی
فرمول C9H13N۱ 
وزن مولکولی ۱۳۵٫۲۰۸۴
SMILES eMolecules & PubChem
Physical data
محلول در آب 50–100 mg/mL (16C°) mg/mL (20 °C)
 N(what is this?)  (verify)

آمفتامین یک داروی محرک اعصاب است که جزو کلاس فنتیلامین می‌باشد. از جمله آثار مصرف آمفتامین بی‌خوابی، افزایش تمرکز، کاهش خستگی و کاهش اشتها می‌باشد. اصلی‌ترین کاربرد دارویی ترکیبات آمفتامین اختلال کم‌توجهی - بیش‌فعالی است.[۲]

داده‌های فارماکوکینتیک[ویرایش]

  • فراهمی زیستی: ۷۵ تا ۱۰۰ درصد
  • نیمه عمر: ۱۲ تا ۱۳ ساعت
  • اتصال به پروتیین: ۱۵ تا ۴۰ درصد
  • متابولیسم: کبدی (آنزیم CYP2D۶)
  • مسیر دفع: کلیوی

مکانیسم اثر[ویرایش]

آمفتامین با مهار آنزیم مونوآمین اکسیداز و جلوگیری از جذب مجدد کاتکول آمینها (دوپامین، نوراپی نفرین) باعث افزایش فعالیت این مواد و افزایش فعالیت مغزی و کاهش خواب‌آلودگی می‌شود.

مشتقات[ویرایش]

این ماده ایزومرها و مشتقات مختلفی دارد که عملکردی شبیه هم دارند ولی گاه قدرت اثر متفاوتی دارند مانند دگزامفتامین و مت‌آمفتامین.

عوارض جانبی[ویرایش]

دستگاه عصبی: بی‌قراری، بی‌خوابی، سرگیجه، سردرد، بی‌حوصلگی، در طولانی‌مدت افسردگی شدید و سایکوز. گوارشی: بی اشتهائی، خشکی دهان، کاهش وزن، اسهال، یبوست، کرامپ شکم. قلبی - عروقی: افزایش فشارخون، تاکیکاردی. موارد دیگر: دیستونی سر و گردن، افزیش فشار داخل چشم، ناتوانی و افت و افزایش میل جنسی.

اعتیاد به آمفتامین[ویرایش]

در مواردی آمفتامین‌ها به عنوان نوعی ماده مخدر و روانگردان مورد استفاده قرار گرفته و در طولانی مدت باعث بروز اعتیاد در فرد مصرف کننده می‌شوند. آمفتامین‌های غیرقانونی که اغلب در آزمایشگاه‌های زیر زمینی و غیر استاندارد تولید می‌شوند اثراتی مانند کوکائین داشته و می‌توانند بسیار اعتیادآور باشند. آمفتامین‌ها به اشکال مختلفی مانند قرص، کپسول، پودر و کریستال تولید شده و به طور غیرقانونی تحت عناوینی چون "سرعت (Speed)" به فروش می‌رسند. آمفتامین‌های پودری دارای بوی تند، و مزه‌ای تلخ بوده و در رنگ‌های مختلفی یافت می‌شوند. قرص‌ها و کپسول‌های آمفتامین نیز تنوع رنگ بسیار زیادی داشته و انواع ناخالص آن می‌تواند محتوی انواع مواد مخدر، کافئین، شکر و یا مواد چسبنده باشد. افرادی که به طور دائم از آمفتامین‌ها استفاده می‌کنند به تدریج به بیماری اعتیاد مبتلا شده و در صورتی که میزان مصرف خود را کاهش دهند دچار علائم خماری می‌شوند.[۳]

پانویس[ویرایش]