سمیت‌عصبی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

سمیت‌عصبی (به انگلیسی: Neurotoxicity) شکلی از سمیت است که در آن یک عامل زیستی، شیمیایی یا فیزیکی اثر نامطلوبی بر ساختار یا عملکرد دستگاه عصبی مرکزی و/یا پیرامونی ایجاد می‌کند.[۱] زمانی رخ می‌دهد که قرار گرفتن در معرض یک ماده – به‌ویژه یک نوروتوکسین یا سم عصبی – فعالیت طبیعی دستگاه عصبی را به گونه‌ای تغییر دهد که باعث آسیب دائمی یا برگشت‌پذیر به بافت عصبی شود.[۱] این امر در نهایت می‌تواند نورون‌ها را که سلول‌های منتقل‌کننده و پردازنده سیگنال‌ها در مغز و سایر بخش‌های دستگاه عصبی هستند را مختل کرده یا حتی از بین ببرد. سمیت عصبی می‌تواند ناشی از پیوند اعضا، پرتودرمانی، درمان‌های دارویی خاص، استفاده تفریحی از مواد مخدر، قرار گرفتن در معرض فلزات سنگین، نیش گونه‌های خاصی از مارهای سمی، آفت کش‌ها،[۲][۳] حلال‌های پاک کننده صنعتی خاص،[۴] سوخت‌ها[۵] و برخی از مواد طبیعی به وجود بیاید. علائم ممکن است بلافاصله پس از قرار گرفتن در معرض ظاهر شوند یا به تاخیر بیفتند. این علائم ممکن است شامل ضعف یا بی حسی اندام، از دست دادن حافظه، بینایی و/یا هوش، رفتارهای وسواسی و/یا اجباری غیرقابل کنترل، هذیان، سردرد، مشکلات شناختی و رفتاری و اختلال عملکرد جنسی باشند.

همچنین ببینید[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ Cunha-Oliveira, Teresa; Rego, Ana Cristina; Oliveira, Catarina R. (June 2008). "Cellular and molecular mechanisms involved in the neurotoxicity of opioid and psychostimulant drugs". Brain Research Reviews. 58 (1): 192–208. doi:10.1016/j.brainresrev.2008.03.002. PMID 18440072. {{cite journal}}: |hdl-access= requires |hdl= (help)
  2. Keifer, Matthew C.; Firestone, Jordan (31 July 2007). "Neurotoxicity of Pesticides". Journal of Agromedicine. 12 (1): 17–25. doi:10.1300/J096v12n01_03. PMID 18032333.
  3. Costa, Lucio, G.; Giordano, G; Guizzetti, M; Vitalone, A (2008). "Neurotoxicity of pesticides: a brief review". Frontiers in Bioscience. 13 (13): 1240–9. doi:10.2741/2758. PMID 17981626.
  4. Ritchie, Glenn D.; Still, Kenneth R.; Alexander, William K.; Nordholm, Alan F.; Wilson, Cody L.; Rossi III, John; Mattie, David R. (1 July 2001). "A review of the neurotoxicity risk of selected hydrocarbon fuels". Journal of Toxicology and Environmental Health Part B: Critical Reviews. 4 (3): 223–312. doi:10.1080/109374001301419728. PMID 11503417.
  5. Ritchie, Glenn D.; Still, Kenneth R.; Alexander, William K.; Nordholm, Alan F.; Wilson, Cody L.; Rossi III, John; Mattie, David R. (1 July 2001). "A review of the neurotoxicity risk of selected hydrocarbon fuels". Journal of Toxicology and Environmental Health Part B: Critical Reviews. 4 (3): 223–312. doi:10.1080/109374001301419728. PMID 11503417.

جهت مطالعه[ویرایش]