به منظور سنجش سختی کانیها ویا سنگها ده کانی را به عنوان مبنای سختی انتخاب کردهاند که از لحاظ سخت بودن هرکدام یک درجه کامل فرق دارند. زیرا بعضی سنگها از هم دیگر نیم درجه قیاسی فرق دارند. وبا ما لش دادن این ده سنگ میتوان سختی سایر کانیها را با آنها مقایسه کرد. این مقیاس به نام مقیاس موس معروف است.[۱].این مقیاس توسط کانی شناس آلمانی فردریک موس ابداع شدو
در این مقیاس، ترمترین کانی ویا تالک تباشیر با درجه سختی ۱ و سختترین کانی الماس با درجه سختی ۱۰ میباشد. سنگها در طبعیت به سه شگل ساخته شده اند . کانی، رسوبی، و متحوله از جمله سنگهای سخت زیاده در میان سنگهای کانی است.مثلا یاقوت زمرد و غیره
- طور مثال چندسنگی را که در جامعه بشری استفاده نسبتا زیاد دارد ذکر میکنیم.