متانول

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
متانول
Skeletal formula of methanol with some explicit hydrogens added Spacefill model of methanol
Stereo skeletal formula of methanol with all explicit hydrogen added Ball and stick model of methanol
شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس 67-56-1 YesY
پاب‌کم 887
کم‌اسپایدر 864 YesY
UNII Y4S76JWI15 YesY
شمارهٔ ئی‌سی 200-659-6
شمارهٔ یواِن 1230
KEGG D02309 YesY
MeSH Methanol
ChEBI CHEBI:17790 YesY
ChEMBL CHEMBL14688 YesY
شمارهٔ آرتی‌ئی‌سی‌اس PC1400000
1098229
449
3DMet B01170
جی‌مول-تصاویر سه بعدی Image 1
خصوصیات
فرمول مولکولی CH4O
جرم مولی ۳۲٫۰۴ g mol−1
شکل ظاهری Colorless liquid
چگالی 0.7918 g cm−3
دمای ذوب −۹۸ تا −۹۷ °C (−۱۴۴ تا −۱۴۳ °F; ۱۷۵ تا ۱۷۶ K)
دمای جوش
‎65 °C, 338 K, 149 °F
log P -0.69
فشار بخار 13.02 kPa (at 20 °C)
اسیدی (pKa) 15.5[۲]
گرانروی 5.9×10−4 Pa s (at 20 °C)
لحظهٔ دوقطبی 1.69 D
خطرات[۳]
شاخص ئی‌یو 603-001-00-X
طبقه‌بندی ئی‌یو Flammable F Toxic T
کدهای ایمنی R۱۱, R23/24/25, R39/23/24/25
شماره‌های نگهداری (S1/2), , S۱۶, S36/37, S45
لوزی آتش
Flammability code 3: Liquids and solids that can be ignited under almost all ambient temperature conditions. Flash point between 23 and 38 °C (73 and 100 °F). E.g., gasoline) Health code 1: Exposure would cause irritation but only minor residual injury. E.g., turpentine Reactivity code 0: Normally stable, even under fire exposure conditions, and is not reactive with water. E.g., liquid nitrogen Special hazards (white): no codeNFPA 704 four-colored diamond
نقطه اشتعال 11–12 °C
دمای خودآتشگیری 385 °C
محدودیت‌های انفجار 36%
ترکیبات مرتبط
ترکیبات مرتبط متان‌تیول
سیلانول
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
 YesY (بررسی) (چیست: YesY/N؟)
Infobox references
متانول.

متانول یا متیل الکل یا الکل متیلیک یا الکل چوب که ساده‌ترین نوع الکل‌هاست با فرمول شیمیایی CH۳OH شناخته می‌شود. متانول از فعالیت بی‌هوازی گونه‌های زیادی از باکتری‌ها تولید می‌شود و در نتیجه مقدار اندکی از بخار متانول وارد جو می‌شود و پس از چندین روز به‌وسیله اکسیژن و با کمک نور خورشید اکسید شده به آب و دی اکسید کربن تبدیل می‌گردد. البته در فرایند سوختن متانول هم از نظر مواد بدست آمده چنین اتفاقی رخ می‌دهد ولی بسیار سریعتر. در ضمن شعله سوختن متانول بی‌رنگ است و باید مراقب باشیم تا با شعله آن دچار سوختگی نشویم.

۲CH۳OH + ۳ O۲ → ۲ CO۲ + ۴ H۲O

در سال ۱۹۲۳ شیمیدان آلمانی ، "ماتیاس" پیر، متانول را از گاز سنتز (مخلوطی از CO و H۲ که از کک بدست می‌آید) تولید کرد. در این فرایند، از کرومات روی به عنوان کاتالیزور استفاده می‌شد و واکنش در شرایط سختی مانند فشار ۱۰۰۰-۳۰۰ اتمسفر و دمای حدود ۴۰۰ درجه سانتی‌گراد انجام می‌گرفت. در شیوه مدرن تولید متانول، از کاتالیزورهایی استفاده می‌شود که در فشارهای پائین عمل می‌کنند و کارایی موثرتری دارند. امروزه گاز سنتز مورد نظر برای تولید متانول مانند گذشته از زغال بدست نمی‌آید، بلکه از واکنش متان موجود در گازهای طبیعی تحت فشار ملایم ۱۰-۲۰ اتمسفر و دمای ۸۵۰ درجه سانتی‌گراد با بخار آب و در مجاورت کاتالیزور نیکل تولید می‌شود. CO و H۲ تولید شده، تحت تاثیر کاتالیزوری که مخلوطی از مس و اکسید روی و آلومینیوم است، واکنش داده و متانول ایجاد می‌کنند. این کاتالیزور اولین بار درسال ۱۹۶۶ توسط ICI استفاده شد. این واکنش در فشار ۵۰-۱۰۰ اتمسفر و دمای ۲۵۰ درجه سانتی‌گراد صورت می‌گیرد.

روش دیگر تولید متانول، واکنش دی‌اکسیدکربن با هیدروژن اضافی است که تولید متانول و آب می‌کند.

کاربرد[ویرایش]

به‌عنوان ضد یخ، حلال و سوخت بکار برده می‌شود.از متانول برای تقلیب اتانول نیز استفاده می‌شود، این عمل به منظور غیر قابل شرب نمودن(در کشورهای اسلامی به جهت مسائل شرعی و در کشورهای دیگر به جهت معافیت از مالیات فروش مواد مست‌کننده) اتانولی که به منظور مصارف صنعتی تولید می‌شود انجام می‌پذیرد. بدین منظور از مواد دیگری چون پریدین و تربانتین نیز استفاده می‌شود. متانول به صورت محدود به عنوان سوخت در موتورهایی با سیستم احتراق داخلی استفاده می‌شود. متانول تولید شده از چوب و سایر ترکیبات آلی را متانول آلی یا بیو الکل می‌نامند که یک منبع تجدید شدنی برای سوخت است و می‌تواند جایگزین مشتقات نفت خام شود. با این همه، از بیو الکل ۱۰۰ درصد نمی‌توان در ماشینهای دیزلی بدون ایجاد تغییر در موتور ماشین استفاده کرد. متانول به عنوان حلال، ضدیخ و در تهیه سایر ترکیبات شیمیایی استفاده می‌شود.

۴۰ درصد از متانول تولیدی برای تهیه فرمالدئید استفاده می‌شود که آن هم در تهیه پلاستیک، تخته سه لایی، رنگ و مواد منفجره استفاده می‌شود. برای تغییر ماهیت اتانول صنعتی و جلوگیری از کاربرد آن به عنوان نوشیدنی، مقداری متانول به آن اضافه می‌کنند. دی متیل اتر از مشتقات متانول است که به جای CFCها در افشانه‌های آتروسل به عنوان پیشرانه استفاده می‌شود.

شناسايي خطرات[ویرایش]

متانول اثرات مخربي بر روي بينائي داشته و از راه پوست جذب مي شود . فوق العاده آتشگير بوده اما در دماي محيط آتشگير نمي شود . بين متانول و فلزاتي از قبيل پتاسيم ، منيزيم ، اكسيدكننده هايي مثل پركلرات باريم،برومين كلرين، پراكسيد هيدروژن و سديم در صورت وجود حرارت خاصيت انفجاري ايجاد مي كند متانول با كلروفرم، دي اتيل روي ، كلريدسيانوريك و نيتريك اسيد شديداً واكنش مي دهد . در صورت تجزيه حرارتي متانول به دي اكسيدكربن (CO2,CO) و فرمالدئيد توليد مي شود.

نکات ایمنی[ویرایش]

متانول ماده‌ای سمی است و نوشیدن آن موجب نابینایی و حتی مرگ می‌شود. هنگام استفاده از متانول باید از ماسک و دستکش استفاده کرد چون از طریق تنفس و پوست وآشامیدن نیز می‌تواند جذب شود.

اقدامات اورژانسی[ویرایش]

پس از مسمومیت با متانول باید سریعاً الکل اتانول را بصورت وریدی یا خوراکی برای بیمار شروع شود و برای بیمار دیالیز انجام شود .

منابع[ویرایش]

  1. "Methanol". The PubChemProject. USA: National Center for Biotechnology Information. 
  2. Ballinger, P.; Long, F.A. (1960). "Acid Ionization Constants of Alcohols. II. Acidities of Some Substituted Methanols and Related Compounds". J. Am. Chem. Soc. 82 (4): 795–798. doi:10.1021/ja01489a008. 
  3. "The Emergency Response Safety and Health Database: Systematic Agent: METHANOL". Centers for Disease Control and Prevention. Retrieved 26 August 2009. 

pharmacology vetrinary azad karaj <javadtakdehghan> ویکی‌پدیای انگلیسی http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=متانول&SSOReturnPage=Check&Rand=0