آخناتون

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو
تندیس آخناتون به شیوه دوره عمارنه

آخِناتون (اخناتون) (به معنای کسی که برای آتون سودمند است) نام آغازینش آمنحوتپ چهارم (آمنحوتپ به معنای آمون خُرسند است) فرعون مصر باستان میان سال‌های ۱۳۵۲-۱۳۳۶ (پیش از میلاد) یا ۱۳۵۱-۱۳۳۴ (پیش از میلاد) بود. وی که از دودمان هیجدهم بود آیینی یکتاپرستانه را بنیاد نهاد که خدای آن آتون نام داشت.

او فرزند آمنهوتپ سوم بود[۱] و در آغاز برای جانشینی فرعون برگزیده نشده بود. ولی پس از مرگ برادرش توتمس او بدین جایگاه رسید. پنداشته می‌شود که او هم‌زمان با پدرش به پادشاهی پرداخته باشد. همسر او نفرتیتی بود.

فهرست مندرجات

[ویرایش] اخناتون پیشگام یکتاپرستی درمصر

مصریان در آن هنگام خدایان متعدد را می‌پرستیدند. اما اخناتون به یگانه‌پرستی روی آورد. او از دو معمار که در استخدام پدرش بودند سرود خورشید شهر تب را شنید:

  • ای آفریدگار که زمین را آفریده‌ای، ...آفریدگار بزرگ که برای خلقت هزاران مخلوق رنجی عظیم برده‌ای...
  • آن که هرروز بر تمامی زمین می‌گسترد و همه جنبندگان زمین را می‌نگرد...
  • هر روز هر زمین او را هنگام طلوع می‌ستاید و به او نماز می‌گذارد.

وی با شنیدن این سرود و با گرایشی که به یکتاپرستی داشت بر آن شد که خدای ملی مردم تب را که آمون بود تغییر دهد و از آن پس او را آتون بنامد و نام خویش را از آمنهوتپ بود به اخناتون (ستایش‌گر آتون) تغییر دهد. وی دستور داد که در سراسر مصر آتون را بپرستند و او را خدای یکتا بدانند که خالق و حافظ همه موجودات است.[۲]

[ویرایش] دربارهٔ وی

  • در مجموعه تلویزیونی یوسف پیامبر که در سال ۱۳۸۷ از شبکه ۱ تلویزیون ایران پخش می‌شود، آمن‌هوتپ در نقش فرعون مصر در دوران وزارت یوسف پیامبر در این کشور به تصویر کشیده شده‌است. او در این سریال تحت تأثیر تعلیمات یوسف یکتاپرست شده، به رسالت او ایمان آورده، توسط یوسف در نیل غسل تعمید می‌شود و با همراهی یوسف به مبارزه با کاهنان آئین آمون‌پرستی برمی‌خیزد[۳].
  • در رمان سینوهه مصری اثر میکا والتاری در سال ۱۹۴۵ راوی داستان در زمان این فرعون زندگی می‌کند و مدتی طبیب ویژه اوست.[۴]. فیلمی نیز بر اساس این داستان ساخته شده‌است.[۵]

[ویرایش] پانویس‌ها

[ویرایش] منابع

  1. Wikipedia contributors, «Akhenaten,» Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Akhenaten&oldid=185045396 (accessed January 18, 2008).
  2. جان بایر ناس. تاریخ جامع ادیان، علی‌اصغر حکمت. تهران:انتشارات علمی و فرهنگی چاپ یازدهم ۱۳۸۰
  3. لبیب، عبدالساتر، (الحضارة المصریة ، الدیانة والفنون) ، دار المشرق ، بیروت، چاپ سال ۱۹۹۰ میلادی .