هرمهب

هرمهب
چهاردهمین و واپسین پادشاه دودمان هجدهم مصر
تندیس هرمهب به همراه خدای آمون، موزه مصرشناسی تورین
فرعون مصر باستان
دوران	۱۳۱۹-۱۳۰۶ و یا ۱۳۱۹-۱۲۹۲ پ. م. در دودمان هجدهم
پس از	آیی
پیش از	رامسس یکم
همسر(ان)	آمنیا، و موت‌نچمت
آرامگاه	کی‌وی۵۷

هُرِمهِب (به انگلیسی: Horemheb)‏ چهاردهمین و واپسین پادشاه دودمان هجدهم مصر بود که میان یکی از دو دوره احتمالی ۱۳۱۹ تا ۱۲۹۲ یا ۱۳۰۶ تا ۱۲۹۲ پیش از میلاد مسیح پادشاهی می‌کرد. نام او به معنای «هوروس در شادمانی است» می‌باشد.

هرمهب پیش از رسیدن به تاج و تخت فرمانده کل ارتش در دوره فرعون‌ها توت‌آنخ‌آمون و آیی بود. او پس از بر تخت نشستن اداره کشور را با اصلاخاتی روبرو کرد و آغازگر ستیز با دوره آمارنه شد که توسط فرعون‌های دودمان نوزدهم ادامه یافت.

هرمهب تندیس‌ها و یادبودهای آخناتون را نابود کرد و از آن‌ها برای ساخت یادگارهای خود بهره گرفت. او همچنین آثار ساخته شده توسط توت‌آنخ‌آمون و آیی را غصب کرد. به نظر می‌آید که او بی فرزند ماند چرا که وزیر اعظم خود پارامسه را جانشین خویش کرد؛ کسی که بعدها با نام رامسس یکم بر تخت نشست.

اصلاحات پس از شاه شدن

هرمهب پس از به تخت نشستن آغاز به انجام یک سری اصلاحات در ساختار قدرتی که از دوران آخناتون بر جای مانده بود، کرد. او "قاضیان و سخنوران محلی را بر کار گماشت...مسوولان دینی محلی را مانند گذشته معرفی کرد" و قدرت‌های قانونی را "میان مصر علیا و سفلی و در میان وزیران تبس و ممفیس تقسیم کرد."

این دستورها بر روی سنگ یادبودی که در پای دهمین ستون او در کارناک قرار دارد، نوشته شده‌اند؛ سنگ یادبودی که بعدها "فرمان بزرگ هرمهب" خوانده شد. این سنگ‌نبشته رونوشتی از دستور اصلی شاه برای بازگرداندن نظم و قانون به دو سرزمین و نابود ساختن ستم مسوولان حکومتی بوده. ساخت این سنگ یادبود و مکان قرار گرفتن آن نشان از اهمیت بسیاری دارد که هرمهب به اصلاحات داخلی می‌داده.

نابودی آثار دوره آمرنه

هرمهب پس از بر تخت نشستن تلاش بسیاری کرد تا اوضاع آشفته مصر در هنگام درافتادن پادشاهان دوره آمرنه با آیین آمون‎پرستی را به وضع پیشین برگرداند. در این راستا او فضاهای مجلل و باشکوهی که هنرمندانه زینت داده شده بودند را در معبد کارناک ساخت. همه سنگ‌های زینتی و صفحات سنگی به سرقت رفته از نیایشگاه‌های آمون در دوره آشوب مذهبی را به آن مکان‌ها بازگرداند. در این میان پیروان مذهب آتون‌پرستی با قاطعیت پیگرد می‌شدند.

آرامگاه

به دلیل آنکه هرمهب به گونه‌ای نامنتظره به شاهی رسید، او برای خود دو آرامگاه درست کرد: نخستی که در ممفیس قرار دارد و در هنگامی که او هنوز یک اشراف‌زاده بود در سقاره بنا شد، و دومی که در دره پادشاهان در تبس، گور کی‌وی۵۷، که در هنگام شاهی ساخت.

جستارهای وابسته

• تبارنامه دودمان هجدهم مصر

پیوند به بیرون

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ هرمهب موجود است.

• اطلاعات بیشتر و تصاویر بازسازی شده از آرامگاه هرمهب در سقاره
• هرمهب، واپسین پادشاه مصر در دودمان هجدهم، TourEgypt