آتشکده آتشکوه
آتشکده آتشکوه یکی از مهمترین آثار بجا مانده از دوران باستان در سرزمین کهن ایران است که در نزدیکی نیمور قرار دارد.[۱] مورخان قدمت این بنا را به دوره ساسانیان مربوط میدانند.[۲] بنای چهار طاقی آن شامل ستونهای سنگی استوانهای شکل است که بر روی هم استوار شدهاند. این بنا دارای اتاقهای سرپوشیده و محلی برای برافروختی آتش بودهاست. محلی که این آتشکده قرار دارد دارای طبیعت سبزی است، اما اکنون این بنا در حال تخریب است.
محتویات |
[ویرایش] تاریخچه
به گفته ابنفقیه همدانی این بنا تا قرن چهارم هجری برپا و سالم بودهاست. همچنین او این بنا را همطراز ایوان کسری و معبد آناهیتا در کنگاور دانستهاست.
حکیم محمدتقی خان در کتاب گنج دانش درباره بنای آتشکده آوردهاست:[۳]
| « | گویند جاسب، از بناهای یکی از امرای عسکریه، همای دختر بهمن بن اسفندیار مشهور به نیمور است و این امیر در نراق و دلیجان و دهات پشت گدار، حکومت داشته و امیر مزبور آتشکدهای در دوفرسخی نیمور در کوه آتشکوه ساخته و به وضع چهار صفحه بنا شدهاست. هنوز پایههایش برقرار است و در آن سنگهای عریض و طویل به کار بردهاند که هر قطعه سنگی از آن، یک زرع و نیم عرض و سهزرع طول دارد و ۱۲گره، کلفتی هر پارچه سنگ میشود. | » |
هوتوم شیندلر و آندره گدار در دهه ۱۳۱۰ خورشیدی نیز به ببرسی این بنا پرداخته اند. گدار ابتدا از بنا با عنوان آتشگاه یاد میکند و نقشهای از دیوار محاطی و دهلیزهای احتمالی آن بر اساس تصوراتی که میکرده است، رسم میکند؛ اما سپس با توجه به قرائن موجود، نقشهٔ مفروض خود را رد میکند و از بنا به عنوان یک علامت راهیابی یاد میکند[۴]. آندره گدار همچنین در توصیه بنا می گوید:[۵]:
| « | ترکیب این بنا به نظر عجیب میرسد. شبستان بزرگ گنبددار خیلی بازی وجود دارد که گنبد آن بر پایههایی با ستونهای جاسازی شده در دیوار نهاده شده است | » |
اما به اعتقاد رضا مرادی غیاثآبادی، اینجا نه آتشکده که "چارتاقی" بودهاست، مانند چارتاقیِ نیاسر کاشان.[۶]
[ویرایش] موقعیت جغرافیایی
این آتشکدهٔ خاموش در ۵ کیلومتری راه نیمور به دلیجان و در نزدیکی روستای آتشکوهاست. با شهر محلات نزدیک به ۱۳ کیلومتر فاصله دارد.
آتشکده در دامنهٔ کوه آتشکوه و در کنار رودخانهای به همین نام در گسترهای نزدیک به ۶۰۰ مترمربع ساخته شدهاست. در ازای آن ۴۰ متر و ۲۸ سانتیمتر و پهنایش در بخش خاوری(:شرقی)۶۰ متر و ۱۲ سانتیمتر و در بخش باختری(:غربی) ۲۵متر است. روستای آتشکوه با کمتر از ۱۰ خانوار ده ضلع شمالی این بنا قرار گرفته است.
[ویرایش] درخت چنار
در کنار این آتشکده درخت چناری وج.د دارد که قدمت بسیاری دارد و ارتفاع بسیاری دارد[۷].
[ویرایش] معادن سنگ
کوههای سنگی این منطقه منبع بزرگ درآمد برای اهالی بومی و یکی از بزرگترین معادن سنگ تراورتن در جهان است[۸].
[ویرایش] ویژگیهای ساختاری
ریزهکاریهای بهکار رفته در بهرهگیری از سنگهای پاستونها و ستونها به اندازهای است که هیچگاه دوبند سنگ روی هم قرار نگرفتهاست. در ساخت بنا از آجرهای چهارگوش با نمای سنگ استفاده شده و برای استواری بیشتر بنا در درون دیوارها، تیرچه چوبی به کار رفتهاست.
[ویرایش] پانویس
- ↑ گذری در دل سرزمین صنعت، طبیعت و تاریخ
- ↑ آتشکده آتشکوه (نیم ور) - سایت تخصصی میراث فرهنگی و گردشگری
- ↑ ستونهای خورهه و آتشکده آتشکوه مهمترین آثار باستانی استان مرکزی - وبگاه خبرگزاری مهر تاریخ انتشار: ۱۶/۰۱/۱۳۸۷
- ↑ گدار، آندره و دیگران، آثار ایران، ترجمه ابوالحسن سروقد مقدم، جلد یکم، چاپ دوم، ۱۳۷۱، ص ۳۷ تا ۴۳٫
- ↑ نیمهور: هزاران سال آب و آتش - همشهری آنلاین
- ↑ آتشکدۀ آتشکوه
- ↑ Atashkooh Fire Temple
- ↑ استان مرکزی در یک نگاه
[ویرایش] منابع
 |
این یک نوشتار خُرد پیرامون یک مکان جغرافیایی است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
 |
|
|---|---|
| آداب و رسوم |
لایروبی | جشن آب | بیل گردانی | نخل برداری |
| رودخانهها | |
| کوهها | |
| اماکن دیدنی |
داخل شهر: بقعۀ امامزاده صالح | بقعۀ امامزاده محمد | پل باقرآباد | چاه کمر | کوفتر خون | قلعه جمشیدی | قلعه نایبی | مسجد جمعه بیت المقدس | مسجد جامع | میدان سنگ | یخچال نیمور |
