نماز (زرتشت)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از نماز زرتشتی)
پرش به: ناوبری، جستجو

نماز یکی از عبادت‌های مزدیسنا است که برای داشتن توجه همیشگی به دستورهای دینی و سپاسگزاری خدا گزارده می‌شود.[۱][۲] این دستورات عمدتاً ماهیتی اخلاقی دارند.[۳]

هنگامی که کودکی در یک خانواده زرتشتی به سن «رشد فکری» می‌رسد و دین زرتشت را می‌پذیرد، پس از سدره‌پوشی به تکلیف می‌رسد. سن رشد فکری معمولاً میان ۸ تا ۱۵ سالگی (بیشتر ۹ تا ۱۱ سالگی)[۴] است.[۵]

امروزه نماز پنجگانه را معمولاً موبدان می‌گزارند و بیشتر زرتشتیان به خواندن دعاهای صبحگاه و شامگاه اکتفا می‌کنند.[۶][۷]

آمادگی[ویرایش]

پیش از نماز گزاردن، باید کارهای زیر را انجام داد:[۸]

  • پاکی تن در هنگام آغاز نماز
  • پوشیدن سِدره و کُشتی
  • پاک بودن لباس از آلایش
  • شستن دست و رو
  • رو نمودن به قبله

گاه‌ها و هنگام نماز[ویرایش]

زرتشتیان هر روز در ۵ گاه اهورامزدا را نماز می‌گزارند و هنگام این نمازها دارای محدودیت زمانی است.[۱][۹][۱۰]

گاه مدت زمانی
از تا
هاوَن طلوع خورشید نیمروز
رَپتوَن نیمروز ساعت ۳ بعد از ظهر
اُوزیرَن ساعت ۳ بعد از ظهر غروب خورشید
اَئیوی‌سَروترم (سروثَرم) غروب خورشید نیمه شب
اُشَهِن (اوشَهی ناای-اشمن) نیمه شب طلوع خورشید

معمولاً در فصل زمستان، گاهِ رپیتون که هنگام گرما است؛ خوانده نمی‌شود.[۱]

قبله[ویرایش]

قبله زرتشتیان نور و روشنایی است. آنان می‌توانند در روزها به سوی خورشید و شب‌ها در برابر نور ماه، آتش، شمع یا چراغ روشن نماز بخوانند.[۹][۱۱] زرتشتیان تنها در آتشکده رو به آتش نماز می‌گزارند و حتی کسانی که در همسایگی یک آتشکده هستند نیز رو به آن نیایش نمی‌کنند.[۱۲] آتش در مزدیسنا نماد «اشه» است. آتش موجود در آتشکده به عنوان درفش مزدیسنا و نماد هویت دینی–فرهنگی زرتشتیان به شمار می‌رود.[۱۳] زرتشتیان معتقدند نمی‎‌توان برای خدا حدود و جهاتی قایل شد، و به دستور زرتشت نور را به عنوان نمادی از فروغمندی اهورامزدا نماز می‌گزارند.[۶][۱۱]

آتش‌پرستی[ویرایش]

در میان برخی از عامه مردم، پنداشته‌می‌شود که نمازگزاری زرتشتیان به سوی آتش، آتش‌پرستی است.[۱۴] اما در واقع نمازگزاردن رو به آتش، به عنوان پرستش آتش به جای خدا نیست.[۱۲][۱۵] همانند استفاده از مهر توسط شیعیان.[۱۲]

چگونگی[ویرایش]

نماز زرتشتی به زبان اوستایی است[۷] و با چنین جملاتی آغاز می‌شود:[۲]

به نام خداوند بخشنده مهربان

خشنود گردانم، اهورامزدا! باور دارم دین مزداپرستی را كه آوردهٔ زرتشت است.

پيرو آموزشهای اهورایی هستم كه از دیو (دروغ) و دوگانه‌پرستی به دور است.

پس از این زمزمه‌ها، نماز ویژه هز گاه خوانده می‌شود که دوبخشی است. در بخش نخست فرشته مربوط به آن گاه، و در بخش دوم همتای دنیایی او ستایش می‌شود. این دو بخش بر اساس داشتن دو جنبه «مُلکی» و «ملکوتی» هر چیزی است که هردو باید پاک و منطبق بر هم باشند.[۱۶]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ منوچهرپور ۴۸
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ مهر ۱۹۵ [ارجاع دست دوم از ماهنامه معارف]
  3. تیواری ۱۱۹-۱۲۰ [ارجاع دست دوم از ماهنامه معارف]
  4. Muier 37
  5. خورشیدیان ۱۰۹-۱۱۰
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ غمخوار یزدی ۱۲-۱۷ [ارجاع دست دوم از ماهنامه معارف]
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ رضایی ۲۹۸-۲۷۹ [ارجاع دست دوم از ماهنامه معارف]
  8. منوچهرپور ۴۸-۴۹
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ خورشیدیان ۱۱۸
  10. مهر ۱۹۶-۱۹۷ [ارجاع دست دوم از ماهنامه معارف]
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ منوچهرپور ۵۰
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ ۱۲٫۲ خورشیدیان ۱۲۰
  13. خورشیدیان ۱۱۹
  14. خورشیدیان ۱۲۱
  15. منوچهرپور ۴۹
  16. مهر ۱۹۸ [ارجاع دست دوم از ماهنامه معارف]

منابع[ویرایش]

  • خورشیدیان، اردشیر. پاسخ به پرسش‌های دینی زرتشتیان. چاپ دوم. تهران: فروهر، ۱۳۸۷. ISBN 978-964-6320-46-8. 
  • منوچهرپور، منوچهر. بدانیم و سربلند باشیم؛ فشرده‌ای از آموزش‌های دین زرتشت. چاپ سوم. تهران: فروهر، ۱۳۸۷. ISBN 964-6320-00-7. 
  • سیمای نماز در آئین زرتشتی و صابئی. . مجله معارف، ش. شماره ۵۹ (مهر ۱۳۸۷). 
  • تيواری، كدارنات. دین‌شناسی تطبیقی. ترجمهٔ مرضيه (لوئیز) شنكایی. چاپ اول. تهران: سمت، ۱۳۸۱. 
  • مهر، فرهنگ. دیدی نو از دینی كهن (فلسفه زرتشت). چاپ اول. تهران: جامی، ۱۳۷۴. 
  • رضایی، عبدالعظيم. تاريخ اديان جهان، جلد سوم. تهران: علمی، بی‌تا. 
  • غمخوار یزدی، محمّدجواد. جايگاه نماز در اديان الهی. چاپ چهارم. مشهد: الف، ۱۳۷۹.