بمبئی
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
بمبئی با نام جدید مومبای (انگلیسی: Mumbai مراتی:मुंबई) پایتخت ایالت ماهاراشترا از مهمترین شهرهای کشور هند است.
بمبئی در زبان هندی به معنای ساحل خوب است. این نام را، استعمارگران پرتغالی روی شهر نهادند. در سال ۱۹۹۵ نام این شهر، به «مومبای» تغییر یافت که نام یکی از خدایان زن هندی است. اما در خارج از هند، این بندر بزرگ همچنان به بمبئی معروف است.
بندر بمبئی، بزرگترین مرکز تولید پارچههای پنبهای و فیلمهای سینمائی شبه قاره هند است و از این رو به «بولیوود» نیز شهرت دارد.
این شهر با وسعتی برابر ۶۰۳ کیلومتر مربع و جمعیتی بالغ بر ۱۳٫۳ میلیون نفر (درسال۲۰۰۶) یکی از چهار شهر بزرگ و پرجمعیت کشور هندوستان است. این شهر در غرب کشور هند در ساحل دریای عرب واقع شدهاست. بمبئی یکی از شهرهای بزرگ و پرجمعیت هندوستان و پایتخت تجارتی آن به شمار میرود.[۱]
شهر بمبئی بزرگترین بندر هند در ساحل غربی این کشور است. این شهر در واقع مرکز بانکداری، تجارت، مبادلات مالی، بازرگانی و صنعت کشتیسازی هند به شمار میرود. تمرکز امور اقتصادی و تجاری در بمبئی پس از استقلال هند نیز ادامه یافته و بعنوان شاهراه ارتباطی هند با ایران و جهان عرب اهمیت راهبردی خود را حفظ کردهاست.[۲]
در حال حاضر از بین جمعیت حدود ۷۰ میلیون نفری ایالت مهاراشترا بیش از ۲۰ درصد زیر خطر فقر زندگی کرده و خود بمبئی بزرگترین جمعیت کپرنشینان هند را در خود جای دادهاست. درآمد سرانه در هند حدود ۱۰۸۹ دلار میباشد لیکن ایالت مهاراشترا با داشتن بیشترین سهم در اقتصاد یک تریلیون دلاری هند رتبه یازدهم را در مقیاس درآمد سرانه در بین ایالتهای هند داراست. [۲] جمعیت شهر، همراه با حومههایش به حدود بیست میلیون نفر میرسد. شدیدترین جلوههای تضاد طبقاتی جامعه هند را میتوان در این شهر پیگرفت. از یک سو صاحبان ثروتهای سرشار در این شهر زندگی میکنند و از سوی دیگر تودههای فقیری که حتی قادر به سیر کردن شکم خویش نیستند. بیش از نیمی از جمعیت شهر، در حصیرآبادها وحلبی آبادها به تیرگی روزگار میگذراند.
بمبئی از اتصال ۷ جزیره به یکدیگر در زمان حضور بریتانیا در هند به وجود آمدهاست. بسیاری از شهروندان هندی از ایالتهای مختلف به امید فرصتهای شغلی به این شهر مهاجرت مینمایند. از همین رو، تعداد ساکنین این شهر در روز ۳ میلیون نفر بیش از ساکنین در شب برآورد میشود. در زمان استعمار انگلیس بر هند، بمبئی مرکز بخشهای اداری و حکومتی انگلستان در شبه قاره هند به شماره رفته و از نظر انگلستان «دروازه هند» بود. [۲]امروزه بمبئی یکی از مراکز بزرگ تجاری، فرهنگی و گردشگری هندوستان است.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] آب و هوا
در مجموع هوای بمبئی گرم و شرجی است و مانند بسیاری از نقاط جنوبی و مرکزی هند دارای ۳ فصل میباشد:
- تابستان، که از فروردین شروع شده و تا اوایل خرداد ماه ادامه دارد در این فصل هوا بسیار گرم و درجه رطوبت بالا است.
- فصل بارانهای موسمی یا مانسون که از اوایل خرداد شروع و تا اوایل مهرماه اامه دارد و توام با بارندگیهای بسیار شدید و سیل آسا است.
- زمستان که از اواخر شهریور شروع و تا اوایل اسفند ادامه پیدا میکند. با توجه به هوای ملایم، (بین ۱۵ الی ۲۵ درجه) این فصل از توریستی ترین فصول بمبئی به شمار میرود.[۲]
[ویرایش] اماکن تاریخی و دیدنی
طی یک سده حکومت بریتانیا بر این شهر ساختمانهای زیبا و مجلل و بناهای تاریخی متعددی از ایشان در این شهر بزرگ برجای ماندهاست.
- دروازه هند (Gate of India):
این بنا، که بازمانده دوران استعمار انگلیس است، در سال ۱۹۲۴ به عنوان یادبود سفر جورج چهارم پادشاه انگلستان و همسرش ملکه ماری ایجاد شد. شاه و ملکه، در سال ۱۹۱۱ به بمبئی سفر کرده بودند. در سال ۱۹۴۸ استعمارگران انگلیسی خاک هند را از همین دروازه ترک کردند. با توجه به این سابقه تاریخی، دروازه هند یکی از محبوب ترین محلها برای گردهمائی گردشگران خارجی است. دروازه هند، در عین حال در کنار هتل تاج محل واقع شده که محل اقامت خارجیهای ثروتمندتر است.
موزهای پرعظمت با آثاری درخورتوجه از دورانهای مختلف تاریخ و هنر هند همراه با نمونههایی از حیات وحش و آبزیان هندوستان است. این موزه بین سالهای ۱۹۰۴ و ۱۹۱۴ بنا گردید که در اثنای جنگ جهانی اول بهعنوان بیمارستان مورد استفاده قرار گرفت. معماری بنا به سبک گوتیک و از سنگ بازالت ساخته شدهاست. این بنا در میان باغ زیبائی تاسیس گردیدهاست که پس از مسافرت پرنس ولز در ۱۹۰۵ به هند بدین نام خوانده شدهاست.[۲]
که بزرگترین ایستگاه قطار در بمبئی و یکی از بناهای دیدنی دوران استعمار بریتانیا است.[۳] این بنای زیبا بهعنوان قصر برای ملکه انگلستان ساخته شد اما اکنون با تاسیسات جانبیاش و با نام «چاتراپتی شیواجی ترمینال» (یا CST) مورد استفاده عموم است و ایستگاه اولیه و اصلی قطارهای بیرون شهری و درون شهری بمبئی بهشمار میرود.
که نمونهای عالی از معماری دوران استعمار بریتانیا در هند محسوب میشود.[۳]
در سال ۱۸۶۲ قطعه زمینی به مساحت ۱۵ هکتار در کولابا جهت احداث باغ ویکتوریا اختصاص داده شد و در نوامبر ۱۸۷۲ به روی عمومی مردم گشوده شد. از آن زمان تاکنون ۷ هکتار دیگر نیز به این باغها اضافه شدهاست. باغ دارای معماری منحصر بهفرد و زیبایی میباشد که موزه ویکتوریا نیز در آن واقع شدهاست. [۲]
هتلی مجلل و مدرن است که روبروی دروازه هند در منطقهٔ «کـُّلابـه» قد علم کردهاست. یکی از بناهای زیبا و دیدنی بمبئی و هند به شمار میرود و محل اقامت گردشگران ثروتمندتر است.
ساختمان این دانشگاه قدیمی که در نزدیکی دادگاه عالی واقع شدهاست دیدنی است و از شاهکارهای معماری سبک گوتیک در بمبئی است. قسمت کتابخانه و برج ساعت آن نمونه کوچکی از برج بیگ بن لندن است.[۲]
این گالری در ۱۹۵۲ توسط جامعه هنر بمبئی بنا گردید. امروزه به منظور نمایش آثار هنری برای همگان از آن استفاده میشود و مجموعا دارای چهار سالن نمایش است. [۲]
کار احداث بنای کتابخانه در ۱۸۷۰ به پایان رسیدهاست. این بنا نیز در منطقه نزدیک دانشگاه بمبئی واقع است.[۲]
یا غارهای الفانتا که آثار باستانی شگفت انگیزی در آنجاست. در جزیرهای به همین نام به فاصلهای حدود ۴۵ دقیقه با قایق یا کشتی تفریحی در جنوب بمبئی واقع شده که از طرف یونسکو بعنوان میراث فرهنگی اعلام شدهاست.[۲] حرکت به سمت این جزیره که یه جزیرهٔ میمونها نیز شهرت دارد از دروازه هند و توسط قایق و کشتیهای کوچک صورت میگیرد.
زیارتگاهی و مسجدی است برای مسلمین که در میان دریا قرار گرفته و با مسیر پیاده روی به ساحل متصل است. این ساختمان در سال ۱۴۳۱ بنا شده و در ساحل ورلی واقع است. بیش از ۴۰۰۰۰ زائر در روزهای پنجشنبه و جمعه از این درگاه بازدید میکنند.[۴]
مقبره دکتر سید ابومحمد طاهر سیف الدین پنجاه و یکمین دایی مطلق فرق بهرهها در منطقه بندی بازار شهر بمبئی قرار دارد. دوره داعی وی ۵۳ سال بودهاست. بنای این مقبره در سال ۱۹۷۵ توسط یک معمار مصری تکمیل شده و تمام دیوارهها از سنگ سفید ساخته شدهاست. داخل این مقبره ۱۱۴ نوع «بسم الله الرحمن الرحیم» در سنگهای قیمتی مانند الماس، لول، مرجان و غیره نوشته شدهاست. شعرهای نوشته شده توسط دکتر طاهر سیف الدین که چند تا از آن بدون نقطه و بدون الف نوشته شده در دیوارهای مقبره کنده کاری شدهاست.[۲]
یا گذرگاه دریایی که گذرگاهی ساحلی در کنار دریای عرب است. در دوره سلطنت بریتانیاییها نام این جاده، گردنبند ملکه بود. در ساعات شب وقتی چراغها روشن میشود، این جاده شکل یک سینهریز مزین با جواهر را دارد.[۵]
یکی از محلههای ویژه پارسیان هند است. به غیر اعضای جامعه پارسیان هند اجازه ورود به این مکان همچون سایر اماکن پارسیان داده نمیشود.[۵]
مسجد ایرانیان که به مغول مسجد مشهور است بوسیله شخصی بنام مرحوم حاج محمد شیرازی در حدود ۱۵۴ سال قبل بنا شدهاست. وی که از تجار ایران مقیم بمبئی بودهاست، این مسجد را در محل امام باره رود نزدیک محله مسلمان نشین بندی بازار بنا نمودهاست متولیان این مسجد را جماعتی از شیرازیان مقیم بمبئی به عهده دارند که نسبت آنها به خانواده نمازی شیرازی میرسد.این مسجد یکی از مهمترین مراکز تشیع در بمبئی و حتی در هند محسوب میگردد. طبق وقف نامه موجود، متولیان این مسجد را اعضای خانواده نمازی تشکیل میدهند و در گذشته پیوسته پیشنماز این مسجد نیز فردی ایرانی بودهاست. اما در حال حاضر شخصی بنام شیخ محمد ناصری از اهالی کارگیل، یکی از شهرهای ایالت کشمیر این وظیفه را بعهده دارد. این مسجد دارای موقوفات و ساختمانهای متعددی است که پشتیبانی مالی این مکان است.[۲]
تفریحگاهی است در کنار دریا، مردم در شبها در این مکان جمع میشوند. خانوادهها با بچههایشان برای استراحت به انجا میروند. در رو بروی «چپاتی» ودر وسط آب دریا نزدیک به ساحل یک «بُت» (صنم) بزرگی ساختهاند به عرض ۲ متر و ارتفاع چهار متر. نام این بت بزبان هندی «سَمَندَر کِی بَگوان» است. یعنی (خدای دریا). هندوها بر این اعتقادند که اگر کسی دچار غرق در آب شد این صنم یا «بُت» اورا نجات خواهد داد. فقط همینکه شخص احساس غرق شدن نمود، سه بار این بت را بزبان هندی صدا کند: (بچاو، بچاو، بچاو)، بچاو در زبان هندی به معنای «مرا نجات بده» است. البته قبل از ورود به آب دریا شخصی که موکل این صنم «سَمَندَر کِی بَگوان» است راهنماییهایی به مردم مخصوصا کودکان مینماید[۳]
- بازار کَرافت مارکت:
یکی از قدیمی ترین بازارهای بمبئی است.[۳] این بازار در کنار دیگر بازارهای سنتی و انبوه فروشگاههای بزرگ و چند ملیتی امروزی، هنوز رونق خود را حفظ کردهاست.
افزون بر بازار تاریخی کرافت مارکت در شهر بمبئی بازارهای متعددی وجود دارد که اغلب به فروش منسوجات، پوشاک، صنایع دستی، مصنوعات و زیورآلات طلا و نقره و غیره در این شهر بزرگ، پرجمعیت و پر رونق اشتغال دارند.مانند بهیندی بازار، بازار کُلابه و بازار بندیرا. شهر بمبئی به عطر «دهن العود»، «عود»، «صندل»، «مسک» و «عنبر» مشهور است.[۳] همچنین انبوه بازارهای مدرن و فروشگاههای برندهای مشهور جهانی در این شهر به فراوانی یافت میشوند.
افزون براین هماکنون بسیاری از مراکز جدید و ساختمانهای نوین جزو دیدنیهای این شهر بزرگ بهشمار میروند.
[ویرایش] فرهنگی
شهر بمبئی از مراکز مهم فرهنگی هندوستان محسوب میشود. بالیوود بزرگترین مرکز تولید سینمای تجاری دنیا در این شهر واقع است. مراکز آموزشهالی زیادی در این شهر به تربیت دانشجو در رشتههای گوناگون و مقاطع مختلف هستند. دانشگاه بمبئی یکی از دانشگاههای بزرگ و بسیار قدیمی است که به لحاظ تنوع رشتههای تحصیلی یکی از بزرگترین دانشگاههای دنیا محسوب میشود، علاوه بر آن انستیتوی هندی فنآوری بمبئی یا IIT Bombay که یکی از معتبرترین دانشگاههای فنی هند است و انستیتوی فنآوری ورماتا جیجابای به همراه صدها دانشگاه، کالج و موسسه معتبر آموزشی در این شهر فعال هستند..[۱]
از نظر ادیان مختلف، حدود ۸۱ درصد جمعیت در ایالت مهاراشترا هندو، ۱۶ درصد مسلمان، مسیحیت ۱ درصد، جینیسم ۱ درصد، و ادیان دیگر مانند زرتشتی و یهودی مجموعا ۱ درصد ترکیب جمعیتی را تشکیل میدهند. مسلمانان این ایالت را فرق سنی، شیعه ۱۲ امامی، شیعه ۶ امامی یا بوهره، آقاخان یا اسماعیلی و وهابی تشکیل میدهند. تعداد مسلمانان شهر بمبئی ۴ میلیون نفر برآورد شدهاست. از این تعداد حدود پانصد هزار نفر شیعه ۱۲ امامی و ۲۰۰ هزار نفر شیعه ۶ امامی هستند.[۲]
افزون بر اکثریت قاطع هندوها حضور مسلمانان و اقلیت زرتشتی (که با جمعیتی بیشتر از ۹۰هزار تن از کوچکترین جماعتهای مذهبی هندوستان به شمار میروند و با نام پارسیان شناخته میشوند.[۵] در این شهر مشهود است.
[ویرایش] اقتصادی
شهر بمبئی به دلیل تمرکز شرکتهای مختلف تجاری به عنوان پایتخت تجاری هند به شمار میرود.
- شهر بمبئی یک سوم سهم درآمد مالیاتی کشور هند و بیش از ۵۰ درصد مالیات گمرکی و یک پنجم مالیات بر تولید را بخود اختصاص دادهاست.
- حدود یک ششم ارزش تولیدی کشور متکی به این شهر است.
- ۸۰ سرکنسولگری در این شهر وجود دارد که از این تعداد ۴۰ سرکنسولگری رسمی (از این تعداد ۱۳ سرکنسولگری مربوط به کشورهای اسلامی میباشند) و بقیه توسط سرکنسولهای افتخاری اداره میشود. مضافا اینکه دفاتر متعدد تجاری خارجی نیز در این شهر مستقر میباشند.
- سیستم بانکی و فعالیتهای اقتصادی هند در این شهر متمرکز است. همچنین دفتر مرکزی تقریبا تمام بانکهای معتبر، موسسات مالی و شرکتهای بیمه در این شهر قرار دارند.
- صندوق معاملات ارزی بانکها در بمبئی است. بیش از ۲۵ درصد اعتبارات بانکی کشور را بانکهای مستقر در این شهر تامین مینمایند.
- بیش از ۳۵ درصد معاملات چک نیز در این شهر انجام میگردد.
- دفتر اصلی بازار سهام هند که یکی از قدیمیترین بازارهای بورس سهام هند بشمار میرود تحت عنوان Bombay Stock Excahange در مومبای فعالیت مینماید.
- بیش از ۹۰۰ شرکت در خرید و فروش سهام هند حضور دارند که اکثریت آنها در بمبئی مستقر هستند.
- حدود ۴۴ درصد ترافیک دریایی کل کشور در بندر بمبئی تخلیه و بارگیری میگردد. در بندر بمبئی چهار اسکله تخلیه و بارگیری نفت خام وجود دارد.
- مهاراشترا بالاترین رقم تولید برق را در هندوستان دارا بوده که ۸۲ درصد آن از طریق انرژی گرمائی تولید میشود گفتنی است ۴۷۵۰ مگاوات برق هستهای در کل هند تولید میگردد، کل میزان تولید برق در هند در سال ۲۰۰۴ میزان twh۶۵۰ بودهاست
- فرودگاه بینالمللی بمبئی سالانه بیش از ۲۰ میلیون مسافر داخلی و خارجی را پذیراست.
- شهر بمبئی از مهمترین مراکز تجارت الماس به شمار میرود. تا جایی که ۸۰ درصد الماسهایی که در ایالت گجرات تراش داده میشوند به بمبئی میرسد. بیش از ۷۵۰۰۰ نفر در این شهر از فعالیتهای مربوط به الماس امرار معاشق میکنند.
- صنعت فیلم هند تا حدود زیادی در بمبئی متمرکز است و سهم عمدهای از تولید سالانه ۹۰۰ تا هزار فیلم در این شهر و در مرکز سینمایی آن موسوم به بالیوود انجام میشود.[۲]
هفت شرکت عمده هندی که از شهرت آسیایی و بینالمللی برخوردارند:
- ۱) شرکت تاتا یکی از بزرگترین و ثروتمندترین شرکتهای هندی محسوب میشود و در زمینههای مختلف فعالیت دارد. این شرکت در صنایع زیر فعال میباشد:
اتومبیلسازی، فولاد و آهن، لوکومتیو سازی، هتلهای زنجیرهای، برق و فناوری اطلاعات، صادرات اتومبیل این شرکت عمدتا به بازارهای اروپا، آمریکا و کشورهای آفریقایی میباشد. در ضمن شرکت تاتا در صنایع خودروسازی با ایران همکاری داشته و اخیرا در حال احداث یک کارخانه تولید فولاد در بندر عباس است. ضمنا شرکت خدمات مشاورهای تاتا اولین شرکت هندی به شمار میرود که در زمینه فنآوری اطلاعات فعالیت مینماید.
- ۲) شرکت ریلاینس از صاحبان عمده صنایع نفتی از جمله پالایشگاهی به ظرفیت ۶۶۰ هزار بشکه در روز میباشد. ضمنا ریلاینس دومین شرکت بزرگ در امور مخابرات و صنایع پتروشیمی به شمار میاید. این شرکت همچنین ۲۰ درصد از بازار رو به رشد تلفن همراه را در هند به خود اختصاص دادهاست.
- ۳) شرکت صنایع آسار: آسار با ۴/۴ میلیارد دلار سرمایه، یکی از چند شرکت بزرگ مالی و تولیدی هندی با دامه فعالیت گستردهاست. رشتههای اصلی کار آسار در زمینههای فولاد، مخابرات، کشتیرانی، نفت و گاز، برق و انرژی و مهندسی ساخت است. اخیرا این شرکت در حال مذاکره جهت احداث یک سکارخانه تولید فولاد با ظرفیت ۵/۲ میلیون تن در سال با همکاری بخش صنایع ایران میباشد.
- ۴) شرکت ماهیندرا یکی از بزرگترین تولید کنندگان اتومبیل، کامیون و تراکتور در بمبئی است. اخیرا، این شرکت به بازار تولید مینیبوس و وانتبارهای سه چرخه نیز وارد شدهاست. صادرات این شرکت به بازارهای اروپا، آفریقا، خاورمیانه و حتی آمریکا قابل توجه میباشد. شرکتهای فرعی وابسته به ماهیندرا در زمینههای فناوری اطلاعات، توسعه و عمران نیز فعال است. این شرکت با جمهوری اسلامی ایران نیز رابطه بازرگانی دارد.
- ۵) شرکت هندوجا که با نام شرکت برادران هندوجا شهرت دارد از نظر دارایی این شرکت جزو ثروتمندترین شرکتهای آسیایی به شمار میآید. شرکت مذکور روابط بازرگانی متعددی با جمهوری اسلامی ایران دارد.
- ۶)شرکت لارسن و توبرو یکی از بزرگترین شرکتهای مهندسی هند محسوب میشود. این شرکت در صنایع مختلف از جمله نفت و گاز، سیمان، خدمات مهندسی، مقاطعهکاری و غیره فعالیت دارد. مانند دیگر شرکتهای بزرگ هندی این شرکت نیز در بخش فناوری اطلاعات فعال میباشد.
- ۷)شرکت گودریج در سال ۱۸۹۷ توسط یک پارسی به نام اردشیر گودریج تاسیس گردید. شرکت فوق از ابتدا فعالیتهای خود را با تولید انواع قفل و صندوق نسوز آغاز نمود. اکنون این شرکت در زمینههای لوازم خانگی، اداری، الکترونیک، ماشین الات، روغن، صابون، لوازم آرایشی و بهداشتی، محصولات کشاورزی و ساخت و ساز فعالیت مینماید. گودریج بطور میانگین صادراتی بیش از ۵/۲ میلیارد دلار محصولات و خدمات فنی در سال دارد.[۲]
[ویرایش] مطبوعات
چگونگی و حجم مطبوعات در هند قابل توجهاست. در این کشور با وجود ۱۸ زبان رسمی نشریات به زبانهای مختلف انتشار مییابند که بطور مثال در ایالت مهاراشترا بدلیل گسترش زبان مراتی روزنامه لوک ستا جایگاه خاصی دارد.
ایالت مهاراشترا دارای روزنامههایی به زبانهای مختلف از جمله هندی، مراتی، گجراتی، انگلیسی و اردو میباشد. قیمت روزنامهها غالبا از ۳ روپیه (حدود ۷۰ تومان) تجاوز نمیکند.
تعداد مجلههای هفتگی این ایالت ۲۰ عنوان، ۱۵ روزه هشت عنوان، دو ماهه سه عنوان، سه ماهه سه عنوان و سالانه دو عنوان میباشد. از بین ۶۴ روزنامه ۱۲ نشریه آن مهم میباشد که از جمله آنها سه روزنامه اردو زبان انقلاب، هندوستان و اردو تایمز است که قشر مخاطب آن مسلمانان هستند.
تایمزآو و ایندیا (با تیراژ بیش از ۸ میلیون نسخه در روز)، ایندین اکسپرس، ایشین ایج، اکونومیک تایمز، آفترنون، میددی، فری پرس جورنال، روزنامه DNA و مومبای میرور روزنامههای انگلیسی زبان هستند. روزنامه جام جمشید که هفتگی چاپ میشود بزبان گجراتی و انگلیسی است.
از نشریات متعلق به پارسیان میتوان از ماهنامه پارسیانا، BPP REVIEW و روزنامه جام جمشید نام برد. جام جمشید مخصوص زرتشتیان هند است که اکثر قریب به اتفاق مطالب آن موضوعات مربوط به زرتشتیان و آیین زرتشت است. تیراژ آن در هفته بیش از ۲۰ هزار نسخهاست که بصورت پستی ارسال میشود.
در حال حاضر چند کانال تلویزیونی بخش خصوصی متعلق به شیعیان بصورت منطقهای برنامههای خود را پخش میکنند که از جمله میتوان به کانال WIN اشاره نمود.[۲]
[ویرایش] ایرانیان در بمبئی
ایرانیان مقیم بمبئی به دو دوسته تقسیم میشوند:
[ویرایش] ایرانیان مهاجر
اغلب ایرانیان مقیم از اهالی پیشین شهرستانهای یزد، تفت و روستاهای مجاور و برخی از شهرهای استان فارس هستند. محل سکونت اکثر ایرانیان مهاجر شهرهای بمبئی و پونا مییاشد این عده در ۹۰ سال گذشته به مرور اقدام به مهاحرت به هندوستان نمودهاند.
براساس شواهد تاریخی، موثرترین عامل مهاجرت ایرانیان به هند وقوع دو دوره خشکسالی در اوایل قرن اخیر در مناطق مرکزی ایران بودهاست. در ابتدای مهاجرت، اکثر ایرانیان در مشاغلی همچون چای فروشی که یکی از تولیدات عمده هند میباشد و نیز در مشاغل دیگری چون اغذیه فروشی و قهوه خانهداری فعال بودهاند. این مشاغل بطور سنتی از پدران به فرزندان به ارث رسیدهاست. لازم به ذکر است در حال حاضر درصد تعدادی از ایرانیان مقیم دارای تحصیلات عالی در مقاطع دکتری، فوق لیسانس و لیسانس میباشند.
ایرانیان مقیم بمبئی از مشکلاتی که گریبانگیر مهاجرین ایرانی در دیگر کشورهای جهان است نیز مصون نیستند. بهعنوان نمونه میتوان از فاصلهای که بین نسل دوم و سوم ایرانیان مهاجر با زبان و فرهنگ ایرانی ایجاد شدهاست نام برد.
اگرچه ۹۰ سال از مهاجرت ایرانیان به هند میگذرد، اما آنها عمدتا علاقمند به حفظ هویت ایرانی خود هستند و در این راستا خود را قویا به اخلاق و فرهنگ ایرانی پایبند میدانند. البته داشتن شناسنامه ایرانی و گذرنامه هندی تقاضای روادید آنها را برای سفر به ایران با مشکل مواجه کردهاست.
دو تشکل ایرانیان در شهرهای بمبئی و پونا از گذشته فعالیت داشتهاند. انجمن شیعیان اثنی عشری یزدیان مقیم (فتوت) در شهر بمبئی (تاسیس در سال ۱۹۲۸) و نیز انجمن شیعیان اثنی عشری یزدیان مقیم پونا (حمیت) با در دست داشتن موقوفات به جا مانده محل مناسبی جهت فعالیتهای مذهبی و اجتماعی ایرانیان مهاجر بودهاند.
بخش دیگری از مهاجرین ایرانی که در طی دهههای اخیر به هند و بویژه منطقه غرب هند مهاجرت کردهاند زرتشتیان میباشند. این گروه نیز تشکلی به نام انجمن زرتشتیان ایرانی برای خود سامان دادهاند و دارای روابط نزدیکی با پارسیان هند میباشند.[۲]
[ویرایش] دانشجویان ایرانی
تعداد کل دانشجویانی که در حال حاضر در بمبئی و پونا تحصیل میکنند بیش از ۳۵۰۰ نفر تخمین زده میشود (برای ۲۵۰۰ نفر در کنسولگری ایران در بمبئی پرونده دانشجویی وجود دارد) که اغلب آنان در پونا مشغول به تحصیل هستند. شهر پونا در ۱۵۰ کیلومتری شهر مومبای از مراکز مهم علمی کشور هند محسوب میشود. به دلیل آب و هوای معتدل و مطلوب و همچنین سابقه حضور ایرانیان در پونا اکثر دانشجویان ایرانی جذب دانشگاههای این شهر میشوند که در سالهای اخیر سیر صعودی قابل توجهی را شاهد هستیم.[۲]
[ویرایش] ارگانهای جمهوری اسلامی ایران مستقر در بمبئی
افزون بر سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران در بمبئی ارگانهای زیر وابسته به دولت ایران در بمبئی فعال هستند:
۱- خانه فرهنگ
خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران در بمبئی در سال ۱۳۳۵ شروع به فعالیت نمودهاست. در این سال بخشی از مدرسه متعلق به پارسیان هند جهت ترویج زبان فارس به دولت وقت ایران تحویل گردید و بعد از چند سال به خانه فرهنگ تغییر نام داد. پس از انقلاب اسلامی عمده فعالیت این مرکز علاوه بر زبان فارس ترویج شعائر انقلاب اسلامی بوده و با توجه به گستردگی حوزه امور فرهنگی در جنوب هند امور مربوط به این منطقه از هند توسط دفتر فوق انجام میپذیرد.
۲- دفتر هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران
از حدود ۴۰ سال پیش با برقراری پرواز مستقیم بین تهران و بمبئی فعالیت ایران ایر در هند شروع شد. در حال حاضر روزهای جمعه و سه شنبه یک پرواز رفت و برگشت بین تهران و بمبئی وجود دارد.
۳- کشتیرانی ایران و هند (کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران)
این شرکت در سال ۱۳۵۴ و در پی توافق دولتین دو کشور و به منظور توسعه روابط اقتصادی در قالب یک شرکت سهامی خاص که ۵۱ درصد سهام آن متعلق به شرکت کشتیرانی آریا (نام سابق کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران) و ۴۹ درصد سهام آن متعلق به شرکت کشتیرانی دولتی هند بود، تاسیس گردید.
۴- دفتر بازرگانی پتروشیمی
این دفتر از سال ۱۳۷۶ همزمان با دفاتر پتروشیمی در لندن، هامبورگ، دبی، سنگاپور، شانگهای و پکن در بمبئی، افتتاح گردید. ماهیت دفتر عمدتا بازاریابی محصولات پتروشیمی و فروش آن است.
۵- مدرسه بمبئی و مجتمع آموزشی شهر پونا
مدرسه بمبئی در محل ساختمان قدیمی سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران موسوم به چرچگیت مستقر میباشد. علاوه بر آن در مجتمع آموزشی شهر پونا تعداد بیشتری دانش آموز رسمی در مقاطع مختلف و تعدادی بطور مستمع آزاد در مقاطع دبیرستان مشغول هستند که ۱۱ دبیر مسئولیت آموزشی آنها را بعهده دارند.
۶- شرکت ملی نفت ایران NIOC
مطالعات اولیه در خصوص تاسیس دفتر و نیز اخذ مجوزهای مربوطه انجام شده و به زودی دفتر شرکت فوق در بمبئی افتتاح خواهد شد.
[ویرایش] نگارخانه
 چاتراپاتی شیواجی در شب |
 چاتراپاتی شیواجی |
 مسجد احمدى (بومبئى) |
 سر در ورودى بيمارستان بريچ كندى |
 قطار |
 موزه پرنس ولز |
 اداره مرکزی راه آهن كلان شهر بمبئى |
 فلورا فانتین |
 مارين درايو |
 هتل تاج محل |
 دروازه هند |
 موزه پرنس ولز |
 دروازه هند |
 كملا نهرو پارک |
 دروازه هند ـ از فراز برج تاج محل تاروز |
 فلورا فانتین |
 راجا بيا تاور |
 کَرافت مارکت |
 معبد لكشمى |
 بزرگترين كفش ـ بازار كلابه |
 راجا بيا تاور |
 نريمان پوئنت هنگام غروب |
 مسجد ـ بهندى بازار |
[ویرایش] پانویسها
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ویکیپدیای انگلیسی، ویرایش ۳۰ مارس ۲۰۰۸
- ↑ ۲٫۰۰ ۲٫۰۱ ۲٫۰۲ ۲٫۰۳ ۲٫۰۴ ۲٫۰۵ ۲٫۰۶ ۲٫۰۷ ۲٫۰۸ ۲٫۰۹ ۲٫۱۰ ۲٫۱۱ ۲٫۱۲ ۲٫۱۳ ۲٫۱۴ ۲٫۱۵ ۲٫۱۶ ۲٫۱۷ وبگاه خبرگزاری فارس
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ بمبئی تاریخ وتجارت
- ↑ ویکیپدیای انگلیسی، دانشنامه آزاد، مقاله حاجی علی
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ گزارش داریوش رجبیان در وبگاه رادیو زمانه
[ویرایش] منابع
- بنشاهی، اردشیر، بمبئی تاریخ وتجارت، چاپ مطبعه محمدی، بمبئی، سال ۱۹۳۰ میلادی، بهزبان اردو.
- ویکیپدیای انگلیسی، دانشنامه آزاد، مقاله مومبای
- گزارش داریوش رجبیان در وبگاه رادیو زمانه
- ویکیپدیای انگلیسی، دانشنامه آزاد، مقاله حاجی علی
- وبگاه خبرگزاری فارس
 |
این نوشتار دربارهٔ درباره یک مکان جغرافیایی خُرد است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
