انکتیل دوپرون
آبراهام ایاسَنت انکتیل دو پرون (به فرانسوی: Abraham Hyacinthe Anquetil-Duperron)(زادهٔ ۷ دسامبر۱۷۳۱- مرگ ۱۷ ژانویه ۱۸۰۵) خاورشناس فرانسوی بود. وی برادر لویی پیر انکتیل تاریخدان بود. او نخستین کسی است که متنی مزدیسنی را به یکی از زبانهای اروپایی ترجمه نمودهاست.
کارنامه [ویرایش]
او در پاریس زادهشد. میان سالهای ۱۷۵۵-۱۷۶۱ هفت سال را در هندوستان به سر برد. در آنجا از موبدان پارسی زبان فارسی را آموخت و ایشان اوستا را برای او ترجمه نمودند. در ۱۷۷۱ او ترجمهٔ اوستا را به فرانسوی به چاپ رساند. این نخستین باری بود که یک متن زرتشتی به یکی از زبانهای اروپایی به چاپ میرسید. او همچنین در ۱۸۰۴ اوپانیشادها را به لاتین ترجمه نمود و آن را به چاپ رساند.
او که در پاریس و اوترخت درس کشیشی خواندهبود با توجه به استعدادش در یادگیری عربی، پارسی، عبری و دیگر زبانهای خاورزمین تمرکزش را بر یادگیری این دانشها گذارد. از آنجایی که کوشش بسیاری را برای یادگیری مینمود و زمان بسیاری را در کتابخانهٔ پادشاهی میگذراند برایش ماهیانهٔ ناچیزی را به عنوان دانشجوی زبانهای خاوری میپرداختند.
به زودی توجهش به وندیداد جلبشد و برای پژوهش بیشتر در زمینهٔ زرتشت خواست که به هندوستان رود. برای این خواست داوطلب سربازی برای لشکرکشی به هند شد. به یاری دوستانش از سوی دولت مستعمراتی فرانسوی در هندوستان بدو ماهیانهای پرداخت میشد. در ۱۰ اوت ۱۷۵۵ او به پوندیچری رسید و در آنجا در فارسی استاد شد. سپس برای یادگیری سانسکریت رهسپار چاندرناگور گردید. در این زمین میان فرانسه و انگلستان جنگ آغازید و انکتیل به پوندیچری بازگشت. در این شهر او به همراه یکی از برادرانش به سورات رفت. در سورات به یاری پشتکار و همکاری موبدان پارسی به آموختن اوستایی و پارسی میانه پرداخت. پس به کار ترجمهٔ وندیداد پرداخت.
انکتیل در اندیشه راهی شدن به بنارس بود تا دربارهٔ آیین هندو پژوهش کند ولی اشغال پوندیچری به دست انگلیسیها وی را ناچار کرد تا هندوستان را ترک کند. او با یک کشتی انگلیسی به اروپا بازگشت و چندی را در لندن و آکسفورد ماند و آنگاه به فرانسه رفت. در ۱۴ مارس۱۷۶۲ او به همراه یکصد و هشتاد نوشتهٔ خطی به پاریس رسید.
اینبار ژان ژاک بارتلمی برای او به عنوان ترجمان متنهای شرقی دستمزدی را تعیین نمود. در ۱۷۶۳ او عضو فرهنگستان متون خطی شد. در ۱۷۷۱ او زند اوستا را در سه جلد به چاپ رساند. همچنین زندگینامهٔ کوچکی دربارهٔ زرتشت و آنچه منسوب بدوست را نگاشت. در ۱۷۷۸ کتاب قانون شرقی[۱] را در آمستردام به چاپ رساند که در آن کتاب کوشیدهبود نشان دهد که استبداد شرقی بد فهمیده شدهاست. در ۱۷۸۶ او کتاب پژوهشهای تاریخی و جغرافیایی هند [۲] را نگاشت.
انقلاب فرانسه در او اثر گذارد و او خودخواسته به زندگی فقیرانهای روی آورد. در ۱۷۸۹ کتاب هند در گزارشهای اروپایی[۳] را در دو جلد در هامبورگ به چاپ رساند. میان سالهای ۱۸۰۲-۴ او اوپانیشاد را از زبان فارسی به لاتین ترجمه نمود.
نوشتههای او دربارهٔ فلسفه هندو در آرتور شوپنهاور ماثر افتاد.
پانویس [ویرایش]
منابع [ویرایش]
- Wikipedia contributors, "Abraham Hyacinthe Anquetil-Duperron," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Abraham_Hyacinthe_Anquetil-Duperron&oldid=249253668 (accessed April 26, 2009).
- لغتنامهٔ دهخدا، سرواژهٔ انکتیل دوپرون
