تیشتر

تیشتر در زبان پهلوی یا تیشتره در اوستا یا تشتریا تیر در منابع زرتشتی ایزد باران دانسته شده‌است. ستاره مظهر او شباهنگ است. هرسال پس از چیرگی بر اپوش (دیو خشکسالی) مخزن باران در دریای فراخکرد را باز می‌کند.

ماه هشتم گاه‌شماری ایرانی، آبان، متعلق به فرشته بزرگ تیشتر است. در این ماه به فراوانی بارندگی پیش می‌آید، به همین دلیل نام آنرا آبان گذاشته‌اند. بنا به این افسانه تمام آبها زیر فرمان تیشتر می‌باشند.

در اسطوره‌های ایرانی ستاره تیر یا تیشتر (شباهنگ)، همانند اهورامزدا، صاحب قدرت است و هرگاه بخواهد به صورت مردی شکوهمند بر گردونهٔ خود آشکار می‌شود که هزار تیر و هزار کمان زرّین و هزار نیزه و هزار خنجر و هزار گرز فلزین... دارد و زمانی به شکل گاوی بزرگ‌پیکر درمی‌آید و گاهی، به شکل اسبی سفید با سم‌های بلند، بر اپوش، دیو خشکی، می‌تازد.

شباهنگ (تیشتر، شعرای یمانی) پرنورترین ستاره آسمان در هر دو نیم‌کره آسمان است. این ستاره از ماه آبان رفته‌رفته پا به آسمان شب در عرض‌های جغرافیایی ایران‌زمین باز می‌کند. به همین دلیل نام این ستاره برجسته آسمان را ماه آبان یا همان تیشتر گذاشتند.

جستارهای وابسته

• دریای اسطوره‌ای فراخ کرت

منابع

ملیحه کرباسیان، فرهنگ الفبایی موضوعی اساطیر ایران باستان، نشر اختران، ۱۳۸۴