دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا

دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا

نشان رسمی دافوس
پرچم رسمی دافوس
نام مستعار	دافوس آجا
شعار	به دانش جهان را بلند افسری
نوع	دانشگاه نظامی
بنیانگذاری شده	۱۳۱۲
وابستگی	ارتش جمهوری اسلامی ایران
ارائه دهنده رشته‌های	علوم انسانی
رئیس	سرتیپ دکتر حسین ولی‌وند زمانی
اعضای هیئت علمی	بیش از 100 نفر
کارمندان مدیریتی	سرتیپ‌دوم دکتر غلامرضا نصیرپور(معاون آموزشی) سرهنگ دکتر احمد مهدی جمالی(معاون پژوهشی)
تحصیلات تکمیلی	مدیریت دفاعی، آینده پژوهی، ژئوپلیتیک، مدیریت دانش، مدیریت آموزش، مدیریت بحران
دکترا	مدیریت دفاعی، مدیریت منابع انسانی
موقعیت	تهران، ایران
وبگاه	دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا

دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا (به‌اختصار: دافوس آجا) یا: دانشگاه جنگ، دانشگاه نظامی وابسته به ارتش ایران است، که به ارائه دوره‌های تحصیلات تکمیلی در رشته های علمی و نظامی می‌پردازد. طی دوره کارشناسی ارشد مدیریت دفاعی این دانشگاه برای افسران با حداقل درجه سرگردی و بالاتر، جهت تصدی مشاغل مهم ارتش ایران ضروری است. این دانشگاه علاوه بر مسوولیت آموزش افسران ارشد ارتش در مقاطع تحصیلات تکمیلی، هر سال آموزش جمعی از افسران نیروهای مسلح ایران و دانشجویان کشورهای دوست و هم‌پیمان را برعهده می‌گیرد.

دانشگاه جنگ از قدیمی‌ترین دانشگاه‌های ایران است که در دوره رضاشاه و در سال ۱۳۱۲ بنیان گذاشته شد. فعالیت آن از سال ۱۳۲۲ تا ۱۳۲۶ همزمان با جنگ جهانی دوم و نیز از سال ۱۳۵۸ تا سال ۱۳۶۱ هنگام انقلاب و شروع جنگ ایران و عراق متوقف شد. این دانشگاه در سال ۱۳۶۹ با نام دانشکده فرماندهی و ستاد کار خود را ادامه داد و در سال ۱۳۹۸ با موافقت قطعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به دانشگاه ارتقاء یافت.

هم‌اکنون ریاست این دانشگاه بر عهده سرتیپ دکتر حسین ولی‌وند زمانی است.

تاریخچه

نشان‌واره دوم دافوس

در سال ۱۳۱۴ برای تشکیل دانشگاه، از طریق وزارت امور خارجه با وزارت امورخارجه فرانسه مکاتباتی به عمل آمد تا برای تشکیل چنین دانشگاهی عده‌ای افسر تحصیل کرده و زبده به عنوان مستشار به ایران اعزام نمایند. دولت فرانسه با این تقاضای ایران موافقت کرد و هیأتی را به ایران فرستاد تا دانشگاه ستاد و فرماندهی را در ایران تشکیل دهند و ارتقاء افسران از درجه سرهنگی به سرتیپی مشروط به طی این دوره شود. دولت فرانسه یک هیئت هفت نفری به شرح زیر به ایران اعزام نمود:

1. سپهبد فرانسوا ژرژ ژاندر (به فرانسوی: François-Georges Gendre) (رئیس هیئت)
2. سرهنگ روایه (افسر پیاده‌نظام)
3. سرهنگ پشو (افسر مهندس و استحکامات)
4. سرهنگ کنستانت (متخصص توپخانه)
5. سرهنگ برسک (متخصص در امور مالی)
6. سرهنگ شووان یار (متخصص پیاده‌نظام)
7. سرگرد سیمون (مخابرات)

سه افسر فرانسوی نیز که پیش‌تر در ایران استخدام شده بودند، به جمع هیئت سپهبد ژاندر افزوده شدند. این سه نفر عبارت بودند از: سرهنگ کالدور متخصص در سواره‌نظام، سرگرد دولاکور متخصص پیاده‌نظام، سرگرد بودنیا معلم نقشه‌برداری. پس از ورود این هفت نفر، در شمال باغشاه، ساختمانی که قبلاً برای دانشگاه جنگ بنا شده بود، تحویل افسران فرانسوی شد و دانشگاه رسماً کار خود را از مهرماه ۱۳۱۴ آغاز کرد. ریاست دانشگاه جنگ ابتدا با سرلشکر جهانبانی بود، ولی پس از مدت کوتاهی وی تعویض و سرلشکر ضرغامی؛ رئیس ستاد ارتش، به سرپرستی دانشگاه منصوب گردید. سمت سپهبد ژاندر در دانشگاه جنگ، مدیریت دروس بود. سرتیپ محسن دیبا رئیس رکن دو ستاد ارتش با حفظ سمت، به معاونت دانشگاه جنگ منصوب گردید.

دانشگاه جنگ دارای ۲ دوره اصلی بود: دوره فرماندهی؛ که مدت آن یک سال بود و دوره ستاد؛ که مدت آن را دو سال تعیین کرده بودند. افسرانی که دوره ستاد را طی می‌نمودند، نوار کلاه و لباس آن‌ها به مشکی تبدیل می‌شد و واکسیل ستادی هم بر شانه سمت چپ آنها اضافه می‌شد.

جنگ جهانی دوم

در سال ۱۳۱۸ که افسران فرانسوی به جبهه دعوت شدند، بلافاصله ایران را ترک کردند و امور دانشگاه در دست ایرانیان قرار گرفت، سازمان به قرار زیر بود: سرلشکر عزیزالله ضرغامی؛ رئیس ستاد ارتش و فرمانده دانشگاه جنگ، سرتیپ محسن دیبا؛ رئیس رکن دو و معاون اداری دانشگاه، سرتیپ حاجعلی رزم‌آرا؛ رئیس اداره جغرافیایی ارتش و معاون علمی دانشگاه جنگ و سرتیپ حسن ارفع؛ رئیس اداره سواره‌نظام و رئیس دبیرخانه دانشگاه. استادان و مدرسان دانشگاه جنگ، پس از ترک افسران فرانسوی از میان ایرانیان انتخاب شدند. در سال ۱۳۲۲ به علت مشکلات ناشی از وقوع جنگ دوم جهانی، دانشگاه به‌طور موقت تعطیل شد. دانشگاه جنگ تا شهریور ۱۳۲۰ در مجموع ۹۶ نفر فارغ‌التحصیل دوره فرماندهی و ۱۶۱ نفر فارغ‌التحصیل دوره ستاد داشت.

بازگشایی

در سال ۱۳۲۶ دانشگاه جنگ پس از تجدید نظر کلی در طول دوره و آموزش‌های موجود، بار دیگر بازگشایی شد و نام آن به دانشگاه فرماندهی و ستاد تغییر یافت. در سال ۱۳۴۰ دانشگاه دیگری بنابر نیاز، با نام دانشگاه فرماندهی عالی و ستاد مشترک تأسیس شد. مجموعه این دو دانشگاه مجدداً تحت نام دانشگاه جنگ در تابعیت ریاست ستاد ارتش قرار گرفت. در سال ۱۳۴۴ دانشگاه جنگ منحل شد و دو دانشگاه به نام‌های دانشگاه فرماندهی و ستاد نیروی زمینی ذیل تابعیت نیروی زمینی شاهنشاهی ایران و دانشگاه فرماندهی عالی و ستاد مشترک در تابعیت ستاد مشترک ارتش شاهنشاهی ایران به وجود آمدند.

پس از انقلاب

با شروع جنگ ایران و عراق در سال ۱۳۵۹ و به علت حضور اساتید این دانشگاه در طرح ریزی های جنگ، تعطیل شد. این تعطیلی تا سال ۱۳۶۱ ادامه یافت. در سال ۱۳۶۹ پس از تدوین و تصویب قانون ارتش جمهوری اسلامی، دانشکده های فرماندهی و ستاد نیروی زمینی، نیروی هوایی و نیروی دریایی در یکدیگر ادغام شدند و با نام دانشگاه‌های فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران (دافوس آجا) تحت فرماندهی واحد ستاد مشترک ارتش قرار گرفتند. در حال حاضر این دانشگاه علاوه بر رشته‌های نظامی، در رشته های مختلفی از جمله ژئوپلیتیک، مدیریت بحران، مدیریت آموزش و آینده پژوهی در مقطع کارشناسی ارشد و مدیریت منابع انسانی در مقطع دکتری تخصصی از طریق کنکور سراسری، دانشجو می‌پذیرد.

دانش آموختگان سرشناس

بیشتر ژنرالهای تاریخ ارتش ایران و فرماندهان سرشناس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران از این دانشگاه فارغ‌التحصیل شده‌اند. سرشناس ترین دانش آموختگان این دانشگاه عبارتند از:

سپهبد حسین سلامی

سرلشکر سید عبدالرحیم موسوی

سرتیپ اسماعیل احمدی مقدم

دریادار حبیب الله سیاری

غلامرضا پهلوی

سید محمدولی قرنی

ساختار دانشگاه

فرماندهی

معاونت آموزش و تحصیلات تکمیلی

معاونت پژوهش و فناوری

معاونت اداری و پشتیبانی

دانشکده جنگ

دانشکده فرماندهی و ستاد

دانشکده پشتیبانی و ستاد

دانشکده علوم اجتماعی

پژوهشگاه جنگ مشتمل بر پنج پژوهشکده

پژوهشکده بازی جنگ

پژوهشکده علوم شناختی

پژوهشکده سرمایه انسانی

پژوهشکده سایبر پلیتیک

پژوهشکده فناوری‌های نو پدید

مدیریت هیئت علمی

دبیرخانه

پشتیبانی و خدمات

قرارگاه

بازرسی

فاوا

مدیریت فصلنامه و انتشارات

مدیریت تربیت بدنی

حفاظت اطلاعات

عقیدتی سیاسی

خانه تیمورتاش

• 
  توضیحات در مورد ساختمان موزه و موزۀ جنگ
• 
  ورودی (ضلع شمالی) عمارت
• 
  توپ جنگی قدیمی که ساخت امپراتوری بریتانیا بوده است
• 
  خنجر های قدیمی مربوط به ایران صفوی
• 
  توپ اهدایی از طرف الکساندر یکم، امپراتور روسیه به عباس میرزا نایب السلطنه (فرماندۀ قوای ایران در جنگ‌های ایران و روسیه در دوره قاجار) پس از انعقاد عهدنامه ترکمانچای
• 
  نمایی از درون عمارت که تزئینات زیبای آن بخوبی قابل مشاهده است

خانه تیمورتاش مربوط به اواخر دوره قاجار (احمدشاه) است و در داخل دانشگاه جنگ واقع شده است؛ از این خانه تاریخی به عنوان موزه جنگ استفاده می‌شود. این اثر در تاریخ ۲۵ مهر ۱۳۸۳ با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است و در ساعات مشخصی از روزهای دوشنبه و جمعه، پذیرای عموم بازدیدکنندگان است.

فرماندهان دانشگاه پس از انقلاب

• سرتیپ دکتر حسین ولی‌وند زمانی (از 1 تیر 1390 تاکنون)

• سرتیپ دوم عباسعلی منصوری آرانی (29 خرداد 1385 الی 1 تیر 1390)

• سرتیپ ستاد حسن جوانمرد ( از 12 خرداد 1382 الی 29 خرداد 1385)

• سرتیپ دوم ستاد حسین یاسینی ( از 8 دی 1372 الی 12 خرداد 1382)

• سرتیپ ستاد عباسعلی نیک منش (از 6 آبان 1371 الی 8 دی 1372)

• سرتیپ دوم ستاد اردشیر زوالت (از 10 شهریور 1371 الی 6 آبان 1371)

• سرتیپ ستاد شهرام رستمی (از 26 مرداد 1370 الی 10 شهریور 1371)

• سرتیپ ستاد فرض الله شاهین راد (از 11 اسفند 1369 الی 26 مرداد 1370)

• سرتیپ ستاد جواد شاهوردیان (از 3 آذر 1369 الی 11 اسفند 1369)

• سرتیپ ستاد علی اصغر جمالی (از 1 مهر 1369 الی 3 آذر 1369)

• سرتیپ ستاد فرض الله شاهین راد (از 25 بهمن 1368 الی 23 تیر 1369)

• سرتیپ دوم ستاد منوچهر عادلی (از 1 بهمن 1366 الی 25 بهمن 1368)

• سرتیپ دوم ستاد غلامحسین امیربیگی (از 19 مهر 1365 الی 1 بهمن 1366)

• سرهنگ ستاد علی بدرخواهان (از 28 شهریور 1364 الی 19 مهر 1365)

• سرتیپ دوم ستاد غلامحسین فاضل (از 25 آذر 1358 الی 28 شهریور 1364)

• سرهنگ ستاد میرهاشم رومیانی (از 10 آبان 1358 الی 25 آذر 1358)

• سرهنگ ستاد هوشنگ هدایتی (از 22 بهمن 1357 الی 10 آبان 1358)(مرحوم)

جستارهای وابسته

• دانشگاه عالی دفاع ملی
• دانشگاه افسری امام علی
• دانشگاه پدافند هوایی خاتم‌الانبیا
• دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری
• دانشگاه علوم و فنون دریایی امام خمینی
• دانشکده علوم و فنون فارابی
• دانشگاه امام حسین
• دانشگاه امام باقر
• مدرسه نظامی سن سیر
• آکادمی نظامی ایالات متحده
• فهرست مدرسه‌ها و دانشگاه‌های نظامی ایران
• فهرست دانشگاه‌های نظامی ایران

منابع

سایت اینترنتی دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، صفحه تاریخچه [/ ویکی دافوس]

• دکتر باقر عاقلی (۱۳۸۶)، رضاشاه و قشون متحدالشکل، تهران: نشر نامک، شابک ۹۶۴-۶۸۹۵-۰۵-۰