سرامیک
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد.
به مواد (معمولاً جامد)ی که بخش عمدهٔ تشکیل دهندهٔ آنها غیرفلزی و غیرآلی باشد، سرامیک گفته میشود.
این تعریف نهتنها سفالینهها، پرسلان(چینی)، دیرگدازها،محصولات رسی سازهای، سایندهها، سیمان و شیشه را در بر میگیرد، بلکه شامل آهنرباهای سرامیکی، لعابها، فروالکتریکها، شیشه-سرامیکها، سوختهای هستهای و ... نیز میشود.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] تاریخچه
برخی آغاز استفاده و ساخت سرامیکها را در حدود ۷۰۰۰ سال ق.م. میدانند [۱] در حالی که برخی دیگر قدمت آن را تا ۱۵۰۰۰ سال ق.م نیز دانستهاند.[۲] ولی در کل اکثریت تاریخنگاران بر ۱۰۰۰۰ سال ق.م اتفاق نظر دارند.[۳] (بدیهی است که این تاریخ مربوط به سرامیکهای سنتی است.)
[ویرایش] ریشه لغوی
واژهٔ سرامیک از واژهٔ یونانی کراموس گرفته شدهاست که به معنی سفال یا شیء پختهشدهاست.
[ویرایش] طبقهبندی سرامیکها
سرامیکها از لحاظ کاربرد به شکل زیر طبقهبندی میشوند:
- سرامیکهای سنتی(سیلیکاتی)
- سرامیکهای مدرن(مهندسی)
- سرامیک های اکسیدی
- سرامیک های غیر اکسیدی
سرامیکهای اکسیدی را از لحاظ ساختار فیزیکی میتوان به شکل زیر طبقهبندی کرد:
- سرامیکهای مدرن مونولیتیک (یکپارچه)
- سرامیکهای مدرن کامپوزیتی
[ویرایش] انواع سرامیکها
[ویرایش] سرامیکهای سنتی
این سرامیکها همان سرامیکهای سیلیکاتی هستند. مثل کاشی، سفال، چینی، شیشه، گچ، سیمان و ...
[ویرایش] سرامیکهای مدرن
این فرآوردهها عمدتاً از مواد اولیهٔ خالص و سنتزی ساخته میشوند. این نوع سرامیکها اکثراً در ارتباط با صنایع دیگر مطرح شدهاند.
[ویرایش] سرامیکهای اکسیدی
برخی از پرکاربردترین این نوع سرامیکها عبارتاند از:
[ویرایش] سرامیکهای غیراکسیدی
این نوع سرامیکها با توجه به ترکیبشان طبقهبندی میشوند که برخی از پرکاربردترین آنها در زیر آمدهاند:
- نیتریدها
- BN
- TiN
- Si3N4
- GaN
- کاربیدها
- SiC
- TiC
- WC
و....
[ویرایش] صنعت سرامیک
بازار سرامیکهای پیشرفته در ایالات متحده امریکا در سال ۱۹۹۸ نزدیک به ۷۰۵ میلیون دلار بود که در سال ۲۰۰۳ به ۱۱ بیلیون دلار رسید.
[ویرایش] خواص برتر سرامیکها نسبت به مواد دیگر
- دیرگدازی بالاjkt
- سختی زیاد
- مقاومت به خوردگی بالا
- استحکام فشاری بالا
[ویرایش] کاربردهای مختلف مواد سرامیکی
در زیر کاربردهای رایج مواد سرامیکی به همراه چندنمونه از مواد رایج در هر کاربرد آورده شدهاست:
- الکتریکی و مغناطیسی
- عایقهای ولتاژ بالا (AlN- Al2O3)
- دی الکتریک (BaTiO3)
- پیزوالکتریک (ZnO- SiO2)
- پیروالکتریک (Pb(ZrxTi1-x)O3))
- مغناطیس نرم (Zn1-xMnxFe2O4)
- مغناطیس سخت (SrO.6Fe2O3)
- نیمهرسانا (ZnO- GaN-SnO2)
- رسانای یونی (β-Al2O3)
- تابانندهٔ الکترون (LaB6)
- ابررسانا (Ba2LaCu3O7-δ)
- سختی بالا
- ابزار ساینده، ابزار برشی و ابزار سنگزنی (2O3TiN-Al)
- مقاومت مکانیکی (SiC- Si3N4)
- نوری
- فلورسانس (Y2O3)
- ترانسلوسانس(نیمهشفاف) (SnO2)
- منحرف کنندهٔ نوری (PLZT)
- بازتاب نوری (TiN)
- بازتاب مادون قرمز (SnO2)
- انتقال دهندهٔ نور (SiO2)
- حرارتی
- پایداری حرارتی (ThO2)
- عایق حرارتی (CaO.nSiO2)
- رسانای حرارتی (AlN - C)
- شیمیایی و بیوشیمیایی
- پروتزهای استخوانی P3O12(Al2O3.Ca5(F,Cl))
- سابستریت (TiO2- SiO2)
- کاتالیزور (KO2.mnAl2O3)
- فناوری هستهای
- سوختهای هستهای سرامیکی
- مواد کاهشدهندهی انرژی نوترون
- مواد کنترل کنندهی فعالیت راکتور
[ویرایش] منابع
- ↑ موریس داماس. «مبانی تمدن صنعتی». تاریخ صنعت و اختراع. ترجمهٔ عبدالله ارگانی. ۱۳۶۲.
- ↑ P. Rado, An introduction to the technology of pottery, Pergamon Press, 1988
- ↑ یوسف مجیدزاده. «سفال برای باستان شناسان». ماهنامه فروهر. ۱۳۶۲، ۲،
- Chiang, Y., Brinie, D.P., Kingery, W.D., Physical Ceramics, John wiley and sons, 1997.
- Kingery W.D., Bowen, H.K., Uhlmann, D.R., Introduction to ceramics, John wiley and sons, 1976.
- Yanagida, H., Koumoto, K., Miyayama, M., Yamada, H., The chemistry of ceramics, John Wiley and sons, 1996.
[ویرایش] منابعی برای مطالعهٔ بیشتر
- Richerson, W.D., Modern Ceramic Engineering:Properties, Processing and use in design, CRC Press, 1992.
- Reed, J.S., Principles of ceramic processing, John wiley and sons, 1995.
