زمینلرزه
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
 |
برای اثباتپذیری کامل این مقاله به منابع بیشتری نیاز است یا منابع ارایهشده بهدرستی ارجاع داده نشدهاند. لطفاً با توجه به شیوهٔ ویکیپدیا برای ارجاع به منابع با ارایهٔ منابع معتبر این مقاله را بهبود بخشید. مطالب بیمنبع در آینده مردود و حذف خواهندشد. |
زمینلرزه یا زلزله، لرزش و جنبش خفیف یا شدید زمین است که به علت آزاد شدن انرژی ناشی از گسیختگی سریع در گسلهای پوستهٔ زمین در مدتی کوتاه به وقوع میپیوندد. محلی که منشاء زلزله بوده و انرژی از آنجا خارج میشود را کانون زلزله، و نقطهٔ بالای کانون در سطح زمین را مرکز زلزله گویند. پیش از وقوع زمینلرزه اصلی معمولاً زلزلههای نسبتا خفیفتری در منطقه روی میدهد که به پیشلرزه معروفند. به لرزشهای بعدی زمینلرزه نیز پسلرزه گویند که با شدت کمتر و با فاصله زمانی گوناگون میان چند دقیقه تا چند ماه رخ میدهند. زلزله به سه صورت عمودی، افقی و موجی بوقوع میرسد که قسم آخر از شایعترین آنهاست.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] بزرگی زمینلرزه
بزرگی زمینلرزه را به صورت زیر تعریف میکنند:
بزرگی زلزله، M برابر لگاریتم در پایه ده دامنه حداکثر (برحسب میکرون) حرکت، A، است که توسط لرزهسنج استاندارد ووداندرسون در فاصله صد کیلومتری از مرکز زلزله ثبت شده باشد.
- M = Log(۱۰) A
همچنین، جهت تعیین انرژی آزاد شده توسط هر زلزله رابطهای توسط ریشتر – گوتنبرگ در سال ۱۹۵۶ ارائه گردید که میزان انرژی آزاد شده در کانون زلزله بر حسب ارگ (erg) و بزرگی آن "M" مشخص مینماید.
- Log E =۱۱٫۴ + ۱٫۵ M
با یک محاسبه ساده میتوان نشان داد که با افزایش یک درجهای اندازه بزرگی زلزله، مقدار انرژی آزاد شده تقریباً ۳۲ برابر میگردد.
[ویرایش] انواع زلزله
زلزلهها از دید جهت آزاد شدن انرژی به دو گونه افقی و عمودی تقسیم بندی میگردد. خرابیهای عمده و وسیع معمولاً بر اثر زلزلههایی از نوع افقی صورت میپذیرند. چرا که اغلب ابنیا در برابر بارهای عمودی مقاومت کافی دارند.
براساس میزان خرابی بوجود آمده زلزلهها به ده درجه بر مبنای مرکالی تقسیم میگردند.
[ویرایش] ثبت زلزله ها
به منظور ثبت زلزله ها از دستگاهی به نام شتاب نگار استفاده میشود. داده های بدست آمده از این دستگاه یا به صورت یک سری از اعداد بیانگر شتاب است که به صورت (شتاب - زمان) دسته بندی شده اند و یا صرفا یک سری اعداد بیانگر شتاب زمین است. در این مورد اخیر در ابتدای داده ها اشاره میگردد که فاصله زمانی این داده ها چند ثانیه است. داده های زلزله های ایران از سایت مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن قابل دریافت است.
[ویرایش] جستارهای وابسته
- فیزیک زمین
- زلزلهشناسی
- زمینشناسی
- تکتونیک صفحهای
- مهندسی زلزله
- کمربندهای زمینلرزه
- گسلهای زمینشناسی
[ویرایش] منابع
- عادلی، حجتاله. مهندسی زلزله
[ویرایش] پیوندهای به بیرون
- مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن
- پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله
- مؤسسه تحقیقات مهندسی زلزله
- سایت موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران
- (ایران لرزه) پایگاه تخصصی زلزله ومهندسی زلزله
- پدیده زلزله، مهدی وجودی
- انواع گوناگون امواج زلزله (انگلیسی)
