مروارید

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

برای دیگر مقالاتی که عنوان مروارید دارند صفحه مروارید (ابهام‌زدایی) را ببینید.

گردنبندی از مروارید سفید

مُروارید یا دُر، گوهری است معمولاً سفید و درخشان که در اندرون برخی از نرم‌تنان دوکفه‌ای مانند صدف مروارید به وجود می‌آید.

وقتی جسمی خارجی مانند ذره‌ای شن بین صدف و پوسته او قرار بگیرد جانور لایه‌هایی مرکب از ماده آلی شاخی کونچیولین و بلورهای کلسیت یا آراگونیت را به دور جسم خارجی ترشح می‌کند. از این لایه‌های هم‌مرکز رفته رفته مروارید شکل می‌گیرد.مروارید با جنس دیواره درون صدف یکسان است. شکل مروارید اغلب نزدیک به کره است هرچند به شکل‌های دیگر مانند گلابی و دکمه و حتی شکل‌های نامنظم هم دیده می‌شود. درشتی آن به درشتی دانه خشخاش تا تخم کبوتر است. رنگ مروارید اغلب سفید است ولی ممکن است به رنگ‌های صورتی و زرد و سبز و آبی و قهوه‌ای و سیاه نیز دیده شود. در خلیج فارس و اقیانوس هند و استرالیا صید می‌شود. در قرن بیستم پرورش مروارید نیز رایج شد. برای تهیه مروارید پرورشی (که گاه مروارید مصنوعی نیز نامیده می‌شود) با سوراخ کردن پوسته صدف، یک قطعه مروارید بسیار کوچک را در درون صدف قرار می‌دهند تا جانور لایه‌هایی به دور آن ایجاد کند.

مروارید در ایران[ویرایش]

رضا طاهری در کتاب از مرواید تا نفت به شرح کارنامه اقتصادی مروارید در خلیچ فارس می پردازد. و فروش بالای مروارید را بیان‌گر اهمیت مروارید در زندگی ساحل نشینان خلیج‌فارس می داند. با گزاره‌ای دیگر می‌توان گفت: مروارید درگذشته نقش استراتژیكی‌نفت را درخلیج فارس به‌عهده داشته است. تاریخ مروارید و صید مروارید نوشته نشده است اما از دوران هخامنشیان مروارید صید می شده است. درنوشته‌ها و ادبیات ایرانی هزارساله اخیر شاعران و نویسندگان ایرانی بسیار به صید مروارید اشاره شده‌است. استخری در قرن چهارم در کتاب مسالک الممالک بیان می‌کند که مرواریدها را از سواحل خلیج فارس به داخل کشور می‌ب ردند و مروارید خلیج فارس بی همتا است . ابوعبدالله ادریسی در نزهه المشتاق كه در قرن ششم نوشته‎شده‎است به شرح روش سنتی صید مروارید در خلیج فارس می پردازد: «در این خلیج همه مكان‎های غواصی وجود دارد، مكان های غواصی سیصد مكان مورد توجه است كه همه آن ها معروف و مشهورند.» و ابوعبدالله ادریسی در همان کتاب ذکر می کند:«غواصی در سرزمین ایران نوعی صنعت است كه آموخته می‌شود و در آموزش آن پول فراوانی خرج می‎گردد. و آن به این‌گونه‎است كه آن‌ها خارج كردن نفس از گوش را تمرین میكنند و می‌آموزند تا جایی كه یك مرد در آغاز یادگیری‌اش دچارگوش درد می‌شود و از گوش‌هایش ماده‌ای جاری می‌شده و پس از آن معالجهكرده و آن را از درد و ملامت تبری می‌بخشند. گران‌ترین غواص كسی است كه بیش از همه در زیر آب بماند.»[۱]

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. طاهری، رضا، از مروارید تا نفت، ص 407
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ مروارید موجود است.