یک نمونه میکروسکوپ نوری عبوری ساخت Carl Zeiss Jena در سال ۱۸۷۹
میکروسکوپ (از یونانی μικρόσκοπεῖν) یا ریزبین[۱] دستگاهی است که برای دیدن اجسامی که با چشم غیر مسلح دیده نمیشوند بکار میرود.
سیر تحولی و رشد [ویرایش]
در طول سده هیجدهم میکروسکوپ در گروه ابزارهای سرگرمی به شمار میآمد. با پژوهشهای بیشتر پیشرفتهای چشمگیری در شیوه ساختن عدسی شئی بدست آمد. بطوری که عدسیهای دیگر بصورت ذره بینهای معمولی نبودند بلکه خطاهای موجود در آنها که به کجنمایی معروف هستند، رفع شدهاند و آنها میتوانستند جرئیات یک شی را دقیقا نشان دهند. پس از آن در طی پنجاه سال، پژوهشگران بسیاری کوشیدند تا بر کیفیت و مرغوبیت این ابزار بیافزایند. سرانجام ارنست آبه توانست پایه دانشی میزان بزرگنمایی میکروسکوپ را تعریف کند.
بدین گونه میزان بزرگنمایی سودمند آن بین ۵۰ تا ۲۰۰۰ برابر مشخص شد. البته میتوان میکروسکوپهایی با بزرگنمایی بیش از ۲۰۰۰ برابر ساخت. مثلاً توان عدسی چشمی را بیشتر کرد. اما توان جداسازی نور ثابت است و درنتیجه حتی بزرگنمایی بیشتر میتواند دو نقطه از یک شی را بهتر تفکیک کند. هر چه بزرگنمایی شی افزایش یابد به میزان پیچیدگی آن افزوده میشود. بزرگنمایی شی در میکروسکوپهای پژوهشی نوین معمولاً ۳X، ۶X، ۱۰X، ۱۲X، ۴۰X و ۱۰۰X است. در نتیجه بزرگنمایی در این میکروسکوپ بین ۱۸ تا ۱۵۰۰ برابر است. چون بزرگنمایی میکروسکوپ نوری به علت وجود محدودیت پراش از بازه معینی فراتر نمی رود برای بررسی بسیاری از پدیدههایی که نیاز به بزرگنمایی خیلی بیشتر دارند سودمند است. بررسی های بسیاری صورت گرفت تا ابزار دقیق تری با بزرگنمایی بیشتر ساخته شود. نتیجه این پژوهشها به ساختن میکروسکوپ الکترونی انجامید.
انواع میکروسکوپ از نظر نوع آشکارساز [ویرایش]
انواع میکروسکوپ از نظر ساختمان داخلی [ویرایش]
منابعی برای مطالعهٔ بیشتر [ویرایش]
- ↑ این واژه همارز فارسی «میکروسکوپ» است. البته هر دو واژه پذیرفته شده اند. (دفتر نخست تا چهارم مصوبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی)
- A.R. Clarke, C.N. Eberhardt, Microscopy Techniques for Material Science, CRC Press LLC, 2002.
پیوند به بیرون [ویرایش]
|
شیمی تجزیه |
|
| ابزارهای اندازهگیری |
|
|
| روشها |
|
|
| نمونهبرداری |
|
|
| نشریات علمی و مجلهها |
|
|
|
|
|
