تلسکوپ
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد.
تلسکوپ یا اختربین وسیلهای است برای دیدن اجرام فضایی دور بصورت واضح و دقیق .
فهرست مندرجات |
[ویرایش] پیشینه
اغلب گالیله را نخستین کسی میدانند که از تلسکوپ برای مشاهدات نجومی بهره گرفت. تا آن زمان شناخت بشر از آسمان محدود به قوه بینایی بود و ابزاری برای مشاهده آسمان وجود نداشت. اخترشناسانی چون گالیله و کپلر به کمک تلسکوپ دامنه آگاهی بشر از هستی را وسعت بخشیدند. این منجمان با بهره گیری از تلسکوپ، بر باورهای باطل بشر درباره مرکزیت زمین در کائنات، خط بطلان کشیدند.
تلسکوپ در سده ۱۸ میلادی برای ستارهشناسان به ابزاری غیر قابل چشمپوشی بدل شده بود. با پیشرفت فن تراش عدسیها و دانش اپتیک، تلسکوپهای بزرگتر و بهتر در رصد خانهها نصب شد. حال آدمی سیارات و ستارگانی را میدید که پیش از اختراع تلسکوپ از وجود آنها بی خبر بود. او به یاری تلسکوپ پی برد جهان بزرگتر از پندارهایش است.
با افزایش بزرگنمایی و وضوح تصاویر تلسکوپها، دامنه شناخت بشر از دنیای پیرامونش، بزرگ و بزرگتر شد. با این حال در آغاز سده بیستم، اغلب ستاره شناسان اعتقاد داشتند که، جهان فقط از یک کهکشان تشکیل شده است که همان راه شیری است که منظومه خورشیدی از اجزای آن است.
در سال ۱۹۲۴ ادوین هابل، ستاره شناس امریکایی با استفاده از تلسکوپ ۱۰۰ اینچی خود کهکشانهای بسیاری، خارج از کهکشان راه شیری، رصد کرد. وی مشاهده کرد که کهشکانها در حال دور شدن از یکدیگر هستند. پس جهان در حال گسترش است. کشف وی بار دیگر مرزهای شناخت هستی را فروریخت و در پی آن نظریه انفجار بزرگ مطرح شد که تاکنون بهترین پاسخ به دورشدن کهکشانهاست.
اخترشناسان برای مشاهده بهتر آسمان، تلسکوپها را در کوهستانها و نواحی عاری از گرد و غبار و نور شهرها، نصب میکنند با این وجود برای رصد آسمان، در بند شرایط جوی هستند.
[ویرایش] انواع تلسکوپ
 تلسکوپ نیوتونی |
 تلسکوپ کاسگرین |
 تلسکوپ گالیله ای |
 تلسکوپ اشمیت-کاسگرین |
- تلسکوپ گالیلهای
بزرگنمایی در این تلسکوپها بر اساس یک عدسی که در جلوی دهنه تلسکوپ قرار دارد انجام میگیرید و روش استفاده شده در آنها مانند دوربینهای دوچشمی معمولی است. هزینه این تلسکوپها در سطوح حرفهای عموماً بسیار بیشتر از مدلهای دیگر است، و کیفیت بهتری را نیز ارائه میکنند.
- تلسکوپ نیوتنی
بزرگنمایی در این تلسکوپها بر اساس یک آینه مقعر انجام میشود که روی آن پوششی از آلومینیوم دارد. پوشش آلومینیومی باعث میشود که اکسیده شدن آن باعث از بین رفتن قابلیت بازتاب آینه نشود. در بعضی دیگر از تلسکوپها از نقره استفاده میشود سپس روی آن پوششی قرار میگیرد که اکسیده نشود.
روش کارکرد این تلسکوپهای نیوتونی بدین صورت است: ابتدا پرتوها وارد تلسکوپ میشوند، سپس توسط آینه مقعر اصلی به نزدیکی دهانه تلسکوپ باز میگردند، و از آنجا توسط یک آینه یا منشور به سمت چشمی تلسکوپ بازتابیده میشوند.
این تلسکوپها عموماً قیمت مناسبی نسبت به نوعهای دیگر دارند، و استفاده زیادی از آنها بخصوص در نجوم آماتوری میشود.
تلسکوپهای نیوتونی عموماً طول بلندی دارند، همچنین پس از مدتی نیاز به تمیز کردن آینه، و پس از آن بسته به کیفیت روکش آلومینیوم آینه، نیاز به تجدید روکش دارند.
- تلسکوپ کاسگرین
تلسکوپهای نیوتنی عموماً بلند هستند، و هنگامی که اندازه آینه اصلی آنها بزرگتر میشود، طول تلسکوپ بسیار زیاد میشود. برای حل این مشکل از روشی به نام کاسگرین استفاده میشود.
در این روش، مرکز آینه اصلی تلسکوپ توسط تکنولوژی خاصی سوراخ شده، و چشمی در پشت تلسکوپ قرار میگیرد. همچنین آینه یا منشور جلوی تلسکوپ که پرتوهای نور را به سمت بدنه، یه چشمی هدایت میکرد، اکنون تنها پرتوها را به صورت مستقیم به آینه اصلی بازتاب میکند.
در این روش به دلیل اینکه پرتوها طول تلسکوپ را دوبار طی میکنند، طول تلسکوپ به نصف کاهش مییابد.
از روش کاسگرین در لنزهای آینهای دوربینها نیز استفاده میشود.
- تیغه اشمیت
در بسیاری از تلسکوپهای امروزی، برای رفع مشکلات و خطاهای نوری که بخاطر نوع تراش آینه بوجود میآید، در دهانه تلسکوپ تیغه باریکی به نام تیغه اشمیت قرار میگیرد که کار تصحیح این خطا را بر عهده دارد و بر اساس تراش و خطای آینه ساخته میشود.
- تلسکوپ اشمیت-کاسگرین
تلسکوپ اشمیت-کاسگرین به تلسکوپی گفته میشود که از هر دو فنآوری کاسگرین و تیغه اشمیت در آن استفاده شده باشد. این روش عموماً برای تلسکوپهای ۸ اینچ به بالا به کار میرود.
[ویرایش] بزرگترین تلسکوپ های جهان
نوشتار اصلی را بخوانید: بزرگترین تلسکوپ های جهان
[ویرایش] جستارهای وابسته
[ویرایش] منبع
مطلب برگرفته از وبگاه سیمرغ، نوشتاری از امیر صدیقی
