آناتولی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۹° شمالی ۳۲° شرقی / ۳۹° شمالی ۳۲° شرقی / 39; 32

نقشه ناحیه‌های تركيه و موقعيت آناتولی

آناتولی (از یونانی: ανατολή، «برآمدن خورشید»، «شرق») نام تاریخی بخش باختری ترکیه است. پاره خاوری ترکیه از زمان رومیان «آسیای صغیر» یا آسیای کوچک گفته شده‌است پاره‌ای جغرافیائی از فلات ایران. در آغاز این واژه تنها به آناتولی غربی گفته می‌شد و اصطلاح آناتولی به عنوان اسم یک استان هنگام تجدید تقسیمات استان‌ها در دوره تنظیمات اواسط سده ۱۹ از بین رفت و از این تاریخ به بعد آناتولی در اصطلاح جغراقیایی به تمام شبه جزیره گفته می‌شد، کم و بیش تا خط ترابزون، ارزنجان، بیرجیک و اسکندرون که اکنون بخش بزرگ آن پاره‌ای از ترکیه‌است.

نام شناسی[ویرایش]

آناتولی واژه یونانی آناتول به معنی شرق یا طلوع آفتاب است.[۱][۲]مرجع این نام گذاری در طول تاریخ متغیر بوده‌است. شاید در اصل تنها برای نامیدن مستعمرات ایونیان در ساحل آسیای صغیر کاربرد داشته‌است. در امپراتوری بیزانس نیز آناتولیکا به بخش‌های میانی و غربی ترکیه امروزی گفته می‌شده‌است.[۳][۴]

تاریخ آسیای کوچک[ویرایش]

این منطقه از زمان غلبه کورش بزرگ بر پادشاه لیدی تا آمدن اسکندر، همواره بخشی از شاهنشاهی ایران هخامنشی بود.

در سال ۱۹۶ پس از میلادامپراتوری روم براین سرزمین تسلط یافت. در سال ۳۹۵ میلادی با تجزیهٔ دولت روم به دو امپراتوری روم شرقی و امپراتوری روم غربی، سرزمینی که شامل ترکیه کنونی است قسمتی از روم شرقی یا بیزانس گردید. پایتخت این دولت شهر بیزانس بود. که در زمان کنستانتین امپراتور روم و با رسمیت یافتن مذهب مسیح تغییر نام یافت و به «کُنستانتینوپولیس» نامور شد. اما ترکان مهاجر که آرام آرام وارد شبه جزیرهٔ آناتولی شده بودند توانستند پس از دو قرن با قدرت تمام این سرزمین را از آن خود کنند تا سرانجام سپاهیان محمد دوم در سال ۱۴۵۳ شهر مسیحی «کنستانتینوپولیس» را گشودند و به عمر روم شرقی در این منطقه پایان دادند.

پادشاهان امپراتوری عثمانی همواره سیاست پان‌ترکیسم گره خورده با پان اسلامیسم را دنبال می‌کردند و تشکیل یک حکومت ترک بزرگ از غرب آناتولی تا دشت ترکستان چین که همه اقوام ترک زبان را شامل شود و تحت حمایت و رهبری ترکیه عثمانی باشد را در سر می‌پروراندند.[۵][۶]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

Wikipedia contributors, "Anatolia," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Anatolia&oldid=206727879

پانویس[ویرایش]

  1. Online Etymology Dictionary
  2. "Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon". 
  3. "On the First Thema, Called Anatolikon. This theme is called Anatolikon or Theme of the Anatolics «ανατολικόν θέμα», not because it is above and in the direction of the east where the sun rises, but because it lies East of Byzantium and Europe." Constantine VII Porphyogenitus, De Thematibus, ed. A. Pertusi. Vatican: Biblioteca Apostolica Vaticana, 1952, pp. 59–61.[نیازمند شفاف‌سازی]
  4. John Haldon, "Byzantium, a History", 2002. PAge 32.
  5. Russia In Global Affairs:: Islam▓S Modernization: How Plausible Is It?«Пняяхъ Б Цкнаюкэмни Онкхрхйе» - Фспмюк Н Лхпнбни Онкхрхйе Х Лефдсмюпндмшу Нрмньемхъу - Дхокнлюрхъ, Лефд...
  6. Nn: Онкрнпю Бейю Оюмрчпйхглю Б Рспжхх
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آناتولی موجود است.