بیجار

بیجار بیجاڕ
بیجار °۴۷٫۵۲شرقی °۳۵٫۸۷شمالی / ۴۷٫۵۲;۳۵٫۸۷
اطلاعات کلی
کشور	ایران
استان	کردستان
شهرستان	بیجار
بخش	مرکزی
مردم
جمعیت	۴۶٬۱۵۶ نفر
زبان‌ گفتاری	کردی گروسی
مذهب	شیعه
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا	۱۹۴۰ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه	۱۰٫۸ سانتیگراد
میانگین بارش سالانه	۳۳۸٫۵ میلی‌متر
اطلاعات شهری
شهردار	سید ذبیح الله قمری
ره‌آورد	قالی٬ گلیم٬ حلواسوهانی٬ شیرمال سنتی مخصوص بیجار٬ ترشی
وبگاه	شهرداری بیجار
تابلوی خوش‌آمد به شهر
مقدم میهمانان عزیز را به بام ایران شهر بیجار گرامی میداریم

بیجار یکی از شهرهای استان کردستان و مرکز شهرستان بیجار است. جمعیت این شهر بر پایه سرشماری سال ۱۳۸۵ برابر با ۴۶٬۱۵۶ نفر بوده است. این شهر در طول ۴۷ درجه و ۳۶ دقیقه شرقی گرینویچ و عرض شمالی ۳۵ درج و ۵۲ دقیقه استوا قرار دارد. ارتفاع بیجار از سطح دریا ۱٬۹۴۰ متر می‌باشد. این شهر دارای آب و هوای سرد و خشک می‌باشد.

ساکنان شهر بیجار کردزبان بوده و به زبان کردی گروسی سخن می‌گویند. دین مردم بیجار اسلام و اکثرا پیرو مذهب تشیع می‌باشند.

معرفی و تاریخچه شهرستان بیجار:

شهرستان بیجار شهری است بسیار قدیمی و تاریخی. برخی از مورخان قدمت آن را به هزاره سوم پیش از میلاد مسیح نسبت میدهند. شهر بیجار در غرب ایران واقع شده و یکی از شهرهای استان کردستان می باشد دارای 7730 کیلومتر مربع مساحت بوده و دارای 288 روستاست که حدود 262 روستای آن قابل سکونت می باشد . از شمال شرقی به استان زنجان ، از شمال غربی به شهرستان تکاب ( درآذربایجان غربی) ، از جنوب به شهرستان قروه ، از جنوب شرقی به قسمت کوچکی از استان همدان و از غرب به سنندج و دیواندره محدود است..

شهر بیجار به "بام ایران" شهرت دارد چرا که 1940 متر از سطح دریا ارتفاع دارد و 770 متر از تهران و 425 متر از سنندج بلندتر است. این شهر بعد از شهر کرد بلندترین شهر ایران بوده ودر طول 47 درجه و 36 دقیقه شرقی گرینویچ و عرض شمالی 35 درج و52 دقیقه استوا قرار دارد . در زمان قدیم معروف به ( بید زار ) بوده و بر خی وجه تسمیه آن را به این دلیل می پندارند . جمعیت این شهرستان طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۹۷۹۱۳ نفر بوده‌است.

شاه اسماعیل صفوی هنگام لشکر کشی به غرب ایران از این منطقه عبور کرده است. بیجار در دوران مغول‏ها هدف حمله قرار گرفت و چنگیز در ۱۰ کیلومتری بیجار در جاده‌ای که اکنون به دیواندره ختم می‏شود، اقامت گزید و در بالای کوهی به همین نام در 5 کیلومتری شهر قلعه‏ای ساخت که اکنون نیز به چنگیز قلعه معروف است.

اکثریت مردم شهرستان بیجار به زبان کردی گروسی سخن می‌گویند در این ناحیه دو گویش کردی از شاخه‌های کرمانشاهی و گورانی نیز تشخیص داده شده‌است.

مردم این شهرستان مسلمان و اکثریت آن پیرو مذهب شیعه اثنی عشری هستند. مراسم تاسوعا و عاشورای بیجار در ایران کم نظیر است و مردم در برگزاری آ ن مشارکت فعال دارند و هر ساله خبر نگاران داخلی و خارجی زیادی جهت تهیه گزارش در آ ن شرکت می‌کنند. مردم منطقه مراسم عید باستانی و ملی نوروز را هم با شکوه برگزار می‌نمایند.

قالی بیجار یکی از اصیل‌ترین فرش‌های ایرانی است و زیبایی و دوام آن شهرت جهانی دارد. گلیم بیجار نیز از نظر مرغوبیت شهرت دارد. از دیگر سوغاتی‌های این شهر می‌توان به حلوا سوهانی، نان شیرمال مخصوص بیجار و انواع ترشی‌های خوشمزه اشاره نمود.

آثار باستاني قمچقاي در ساحل شمالي رودخانه قمچقاي كه در عهد مادها و پارتها و ساسانيان به ترتيب به عنوان پايگاه از آن استفاده مي شده، در حال حاضر با ابّهتي خاصّ در حالي كه تاريخ با شكوه و انبوهي از شگفتيهاي اعصار گذشته را در سينه دارد خاموش و آرام به كوهستانهاي اطراف نظاره مي‌كند،‌ و نيز قلعه بالاي شهر بيجار معروف به قلعه بانو كه در مطالعات باستان شناسي آن را متعلّق به هزاره دوم قبل از ميلاد تشخيص داده اند ، سند قابل توجّهي بر اثبات قدمت تاريخي اين شهر استhttp://www.bijar.ir/HomePage.aspx?TabID=4623&Site=BijarPortal&Lang=fa-IR

وجه تسمیه بیجار

«بیجار» همان «بیدزار» است یعنی محلی که درخت بید زیاد در آن می‌روید، (جایگاه بید) که بر اثر کثرت تلفظ افراد مختلف با لهجه‌های گوناگون کلمه «بیدزار» تصحیف شده و کم کم در گفتار و نگارش به صورت «بیجار» تلفظ و مکتوب گردیده‌است. البته داستان عامیانه‌ای وجه تسمیه بیجار را به زمان ناصرالدین شاه نسبت می‌دهد که در سفری به گروس (بیجار فعلی) شب تصمیمی گرفته و به جارچیان اعلام می‌کند تا فردا آن را برای مردم جار بزنند. صبح که جارچیان برای ابلاغ تصمیم به میدان شهر می‌روند متوجه می‌شوند همه مردم از آن مطلع هستند و از آن پس گروس را نام بیجار قرار می‌دهند یعنی جایی که نیازی به جارچی نیست. این وجه تسمیه درست به‌نظر نمی‌رسد، چرا که در کتاب خلاصه التواریخ تآلیف منشی قمی به سال ۱۰۰۷ه‍ ق آمده‌است که در سال۹۹۹هجری قمری قلعهٔ بیجار در اختیار مزه بیک سیاه منصور بوده‌است که در برابر شاه عباس صفوی نیز مقاومت می‌کند.

جاذبه‌های گردشگری بیجار

از نقاط دیدنی این شهر می‌توان به بازار بزرگ قدیمی بیجار، آرامگاه شیخ فاضل گروسی، تیمچه امیر تومان، تیمچه حاج شهباز، پیست اسکی بین المللی نسار (تنها پیست اسکی استاندارد غرب کشور دارای امکانات اسکی روی برف و چمن)و پارک سراب (در اینده نزدیک)اشاره نمود.

صنایع دستی و سوغات بیجار گروس

قالی بیجار یکی از اصیل‌ترین فرش‌های ایرانی است و زیبایی و دوام آن شهرت جهانی دارد. گلیم بیجار نیز از نظر مرغوبیت شهرت دارد. از دیگر سوغاتی‌های این شهر می‌توان به حلوا سوهانی، نان شیرمال مخصوص بیجار و انواع ترشی‌های خوشمزه اشاره نمود.

آیین‌های سنتی

مراسم تاسوعا و عاشورای بیجار در ایران کم نظیر است و مردم در برگزاری آن مشارکت فعال دارند و هر ساله خبر نگاران داخلی و خارجی زیادی جهت تهیه گزارش در آ ن شرکت می‌کنند. مردم منطقه مراسم عید باستانی و ملی نوروز را هم با شکوه برگزار می‌نمایند. یکی از مراسم نوروز شال گردش نام دارد. که پر طرف دار می‌باشد. دراین رسم جوانان به روی پشت بامها رفته و با آویختن شال گردن خود یا پارچه‌ای دراز از صاحب خانه عیدی طلب مینمایند. صاحبخانه نیز آجیل، شیرینی، تخم مرغ پخته، پول و شوکولات را داخل شال گره زده و با گفتن این عبارت «خدا مرادت را بدهد» شال را رها میکند.

و در شب یلدا برای نو عروس‌ها عیدی و در عید قربان برای عروس گوشت قربانی می‌برند

محلات قدیمی

قلعه حلوایی، قلعه برجکه، قلعه تخت، ریگ سیاه، پشت قلعه، تازه‌آباد، سراب...

محلات جدید

شهرک مهدیه، شهرک آفتاب، کوی فرهنگیان، کوی کارمندان، کوی بادامستان

تفرجگاه‌ها

بلوار امام، پارک شاهد(شهر بازی)، پارک سراب، پارک ۱۵ خرداد

دانشگاه‌ها

دانشکده مهندسی و علوم پایه بیجار (در شرف تاسیس)، دانشگاه آزاد واحد بیجار، دانشگاه پیام نور مرکز بیجار، مرکز آموزش علمی کاربردی بیجار.

منابع

| پایین = رده }} سیمای بیجار گروس و مشاهیر ان تالیف محمد علی کوشا