منتول

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
منتول
(-)-Menthol Ball-and-stick model of (-)-menthol
Menthol.jpg
شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس ۸۹-۷۸-۱ YesY
کم‌اسپایدر ۱۵۸۰۳ YesY
UNII YS08XHA860 YesY
دراگ‌بانک DB00825
ChEBI CHEBI:15409 YesY
ChEMBL CHEMBL۴۷۰۶۷۰ YesY
شمارهٔ آرتی‌ئی‌سی‌اس OT0350000 racemic
جی‌مول-تصاویر سه بعدی Image 1
Image 2
خصوصیات
فرمول مولکولی C10H20O۱
جرم مولی ۱۵۶٫۲۷ g mol−1
شکل ظاهری White or colorless
crystalline solid
چگالی 0.890 g·cm−3 solid
(racemic or (−)-isomer)
دمای ذوب 36–38 °C (311 K) racemic
42–45 °C (318 K) (−)-form (α)
35–33−31 °C (−)-isomer
دمای جوش
‎212 °C (485 K)
انحلال‌پذیری در آب Slightly soluble (−)-isomer
خطرات
MSDS External MSDS
کدهای ایمنی R37/38, R۴۱
شماره‌های نگهداری S26, S۳۶
خطرات اصلی Irritant, flammable
نقطه اشتعال 93 °C
ترکیبات مرتبط
مرتبط با الکل سیکلوهگزانول، Pulegol
Dihydrocarveol Piperitol
ترکیبات مرتبط منتون، Menthene
تیمول، p-سیمن،
سیترونلال
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
 YesY (بررسی) (چیست: YesY/N؟)
Infobox references

منتول (به انگلیسی: Menthol) منتول که یک الکل ده کربنی است از روغن نعناع استخراج می‌شود و به عنوان چاشنی و ماده معطر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

رده درمانی: هگزاهیدروتیمول.

اشکال دارویی: بالک، پماد

موارد مصرف[ویرایش]

  • معروفترین فراورده این ماده در ایران پماد ویکس (Vicks) است.
  1. گاه در برطرف کردن خرخر (Snoring) حاصل از گرفتگی بینی مؤثر است.
  2. به عنوان بخور مخصوصاً در فصل سرد زمستان و در محیط‌های سربسته استفاده می‌شود و ۱۰ تا ۲۰ قطره داروی منتول مایع را در دستگاه بخور یا ظرف آب جوش می‌ریزند تا اسانس آن به همراه بخار در فضای اتاق پخش شود.
  3. منتول در تسکین سرماخوردگی، رفع گرفتگی بینی و احساس آرامش بسیار مؤثر است.
  4. مصرف منتول هنگام خواب آرامش رضایتبخشی را ایجاد می‌کند.
  5. برای رفع گرفتگی بینی نوزادان و کودکان، می‌توان ۵ تا ۲۰ قطرهٔ منتول را در دو طرف بالش یا روی لباس نزدیک بینی چکاند تا بتوانند به خوبی تنفس کنند، راحت شیر بخورند و خواب راحتی داشته باشند.
  6. در دردهای موضوعی بر حسب سطع محل درد ۵ تا ۱۵ قطره از داروی منتول مایع را می‌توان در سطوحی مانند پیشانی، گردن، صورت، یا دست و پا و با دست کمی ماساژ دهید تا قطرات در سطح پوست پخش شوند.[۱]

آثار فارماکولوژیک و مکانیسم اثر[ویرایش]

منتول به طور انتخابی انتهای اعصاب حسی مربوط به سرما را تحریک کرده و باعث احساس سرما می‌شود؛ و همچنین مصرف آن بر روی پوست باعث گشاد شدن عروق می‌شود و احساس سرما ایجاد می‌کند و به دنبال آن اثر ضد درد ظاهر می‌گردد.[۲]

اثرات دارویی[ویرایش]

  1. ضد احتقان بینی
  2. مسکن سر درد
  3. ضد درد موضوعی[۱]
  4. ضدخارش
  5. تسکین دهنده علایم تنفسی مانند برونشیت، سینوزیت و سرفه

سم شناسی[ویرایش]

بلعیدن منتول خالص می تواند سمی باشد و همچنین در صورت مصرف بیش از حد محصولات حاوی منتول امکان اُوِردوز وجود دارد. میانگین دوز مرگبار در موش آزمایشگاهی در حدود 192 mg/kg براورد شده است. البته منابع دیگری اعداد بالاتری مانند 2900 mg/kg در موش و 5001 mg/kg در خرگوش را اعلام کرده اند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

خارش

منابع[ویرایش]

  • فرهنگ داروهای ژنریک ایران، دکتر حشمتی، ۱۳۸۷
  1. ۱٫۰ ۱٫۱ دستورعمل داخل جعبهٔ منتول مایع داروسازی پورسینا. ۸ اردیبهشت ۱۳۹۰. 
  2. «داروهای گیاهی رسمی ایران، منتول، پایگاه جامع اطلاع‌رسانی پزشکان». بازبینی‌شده در ۸ اردیبهشت ۱۳۹۰.