دومپریدون

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
دومپریدون
Domperidone 3D.png
شکل فضایی دمپریدون
داده‌های بالینی
روش مصرف دارووریدی، خوراکی و مقعدی
گروه داروییآنتی دوپامینرژیک (بوتیروفنونها)[۱]
داده‌های فارماکوکینتیک
زیست فراهمی۱۵٪ مصرف همزمان با غذا، فراهمی زیستی را بالا می‌برد.[۱]
پیوند پروتئینیبیش از ۹۰٪ دارو به پروتئینهای پلاسما وصل می‌شود و از سد خونی مغزی عبور نمی‌کند.
متابولیسمکبدی است و اثر عبور اول دارد.
نیمه‌عمر حذف۷ ساعت (در بیماران نارسایی کلیه این زمان طولانی‌تر است)
دفع۳۱٪ از ادرار و ۶۶٪ مدفوع
شناسه‌ها
شمارهٔ CAS
پاب‌کم CID
CompTox Dashboard (EPA)
ECHA InfoCard100.055.408 ویرایش در ویکی‌داده
داده‌های فیزیکی و شیمیایی
فرمول شیمیاییC۲۲ H۲۴ Cl۱ N۵ O۲
جرم مولی۴۲۵٫۹۱۱

دومپریدون (به انگلیسی: Domperidone) که با نام‌ تجاری موتیلیوم (به انگلیسی: Motilium) هم شناخته می‌شود، دارویی است ضددوپامینرژیک که معمولاً یا برای درمان تهوع و استفراغ بکار می‌رود، یا برای تحریک و منظم کردن حرکت دستگاه گوارش (داروی پروکینتیک) یا برای تحریک نمودن شیردهی بکار می‌رود. و برای ضد استفراغ کاربرد زیادی دارد.

موارد استفاده[ویرایش]

درمان بیماریهای گوارشی[ویرایش]

شواهد موجود نشان می‌دهد که دومپریدون اثر ضد استفراغ دارد.[۲] برای درمان تهوع و استفراغ، همانطوری‌که از متوکلوپرامید، سیکلیزین (که یک آنتی‌هیستامین است) و اندانسترون (که یک مسدودکننده زیرگروه سوم گیرنده پنج هیدروکسی تریپتامین(سروتونین) ۵HT۳ است) استفاده می‌شود، دومپریدون هم مورد استفاده قرار می‌گیرد. در بعضی کشورها، به عنوان اولین دارو در درمان استفراغ تجویز می‌شود، البته در آمریکا هنوز مجوز مصرف نگرفته‌است.

بر خلاف متوکلوپرامید که در بیماران مبتلا به پارکینسون منع مصرف دارد[۳]، از دومپریدون می‌توان در درمان استفراغ بیمار پارکینسونی هم استفاده کرد[۴] چونکه دومپریدون از سد خونی-مغزی نمی‌گذرد.

در درمان گاستروپارزی (نوعی فلج حرکت و تخلیه معده)[۵] و ریفلاکس نوزادان از دومپریدون استفاده شده‌است.

در کانادا، استفاده از این دارو برای درمان علامتی اختلالات حرکتی دستگاه گوارش فوقانی که بعلت گاستریت مزمن، گاستریت تحت‌حاد و گاستروپارزی دیابتی ایجاد شده‌اند، به رسمیت شناخته شده.[۶]

شیردهی[ویرایش]

در انسانها، هورمون پرولاکتین شیردهی را تحریک می‌کند و دوپامین ترشح شده از هیپوتالاموس، اثر جلوگیری‌کننده از رها شدن پرولاکتین را داراست. چون دومپریدون اثر ضد دوپامینی دارد، باعث افزایش ترشح پرولاکتین و به دنبال آن افزایش ترشح شیر از غدد پستانی می‌شود. البته این اثر دومپریدون باعث نشده‌است که در هیچ کشوری به عنوان داروی افزاینده شیردهی به رسمیت شناخته شود و بکار بردن این چنینی دومپریدون نوعی استفادهٔ بدون منبع در پزشکی تجربی محسوب می‌شود.[۷][۸] با توجه به اینکه این دارو در شیر مادر ترشح می‌شود و مطالعهٔ قطعیی در مورد اثر آن روی کودکان شیرخوار منتشر نشده‌است، استفاده از آن به عنوان افزاینده شیر، مورد تأیید نیست. حتی در مقاله‌ای ادعا شده که خطر تشنج در نوزادانی که مادرانشان دومپریدون خوراکی استفاده کرده بودند، افزایش می‌یابد.[۹]

عوارض[ویرایش]

در بعضی موارد نادر، دیده شده‌است که تزریق وریدی دومپریدون منجر به نامنظمی قلب و ایست قلبی شده‌است. چنین عوارضی باعث شده که در بعضی از کشورها نوع تزریق وریدی آن را جمع‌آوری نمایند.[۱۰]

در استرالیا ادعا شده در بیمارانی که بیش از ۳۰ میلی‌گرم در روز دمپریدون مصرف می‌کنند یا سنشان بالای ۶۰ سال است، خطر مرگ ناشی از ایست قلبی یا آریتمی‌های بطنی نسبت به افراد معمولی بالاتر است.[۱۱]

تداخلهای دارویی[ویرایش]

منع مصرف[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰۰ ۱٫۰۱ ۱٫۰۲ ۱٫۰۳ ۱٫۰۴ ۱٫۰۵ ۱٫۰۶ ۱٫۰۷ ۱٫۰۸ ۱٫۰۹ ۱٫۱۰ ۱٫۱۱ ۱٫۱۲ ۱٫۱۳ ۱٫۱۴ ۱٫۱۵ ۱٫۱۶ ۱٫۱۷ ۱٫۱۸ «دمپریدون» (PDF). شرکت داروپخش. دریافت‌شده در ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۲.[پیوند مرده]
  2. Swann IL, Thompson EN, Qureshi K (1979). "Domperidone or metoclopramide in preventing chemotherapeutically induced nausea and vomiting". British Medical Journal. ۲ (۶۱۹۹): ۱۱۸۸. doi:10.1136/bmj.2.6199.1188. PMC 1597274. PMID ۵۱۹۳۵۵. {{cite journal}}: Check |pmid= value (help); Unknown parameter |month= ignored (help)نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (link)
  3. Rossi S, editor. Australian Medicines Handbook 2006. Adelaide: Australian Medicines Handbook; 2006.
  4. Shindler JS, Finnerty GT, Towlson K, Dolan AL, Davies CL, Parkes JD (1984). "Domperidone and levodopa in Parkinson's disease". British Journal of Clinical Pharmacology. ۱۸ (۶): ۹۵۹–۶۲. PMC 1463696. PMID ۶۵۲۹۵۳۶. {{cite journal}}: Check |pmid= value (help); Unknown parameter |month= ignored (help)نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (link)
  5. Silvers D, Kipnes M, Broadstone V, et al. (1998). "Domperidone in the management of symptoms of diabetic gastroparesis: efficacy, tolerability, and quality-of-life outcomes in a multicenter controlled trial. DOM-USA-5 Study Group". Clinical therapeutics. ۲۰ (۳): ۴۳۸–۵۳. doi:10.1016/S0149-2918(98)80054-4. PMID ۹۶۶۳۳۶۰. {{cite journal}}: Check |pmid= value (help)نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (link)
  6. http://www.hc-sc.gc.ca/dhp-mps/alt_formats/pdf/medeff/bulletin/carn-bcei_v17n1-eng.pdf
  7. Official Statements From Prominent Physicians breastfeedingonline.com
  8. Maternal Medication Usually Compatible With Breastfeeding بایگانی‌شده در ۲۵ فوریه ۲۰۱۲ توسط Wayback Machine American Academy of Pediatrics
  9. Journal of Pediatrics 2008
  10. دستور قانونی برای منع بعضی از اشکال دارویی دمپریدون
  11. http://www.australianprescriber.com/magazine/35/6/192/201[پیوند مرده]