هیمالیا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۲۸°۰۰′ شمالی ۸۲°۰۰′ شرقی / ۲۸.۰۰۰° شمالی ۸۲.۰۰۰° شرقی / 28.000; 82.000

Himalayas Mountains
—  رشته‌کوه   —
هیمالیا
O
چشم‌انداز هیمالیا و اورست
Everest North Face toward Base Camp Tibet Luca Galuzzi 2006 edit 1.jpg
—  موقعیت سیاسی  —
کشور (ها) Flag of Afghanistan.svg افغانستان
Flag of Nepal.svg نپال
Flag of Pakistan.svg پاکستان
Flag of India.svg هند
Flag of the People's Republic of China.svg چین
Flag of Myanmar.svg میانمار
منطقه تبت
شمال هند
جنوب غربی چین
بخشی از -
—  موقعیت جغرافیایی  —
بلندترین نقطه اورست
ارتفاع ۸۸۴۸ متر
هیمالیا.

رشته‌کوه هیمالیا (هیمالایا هم نوشته شده) (به هندی: हिमालय)، مرتفع‌ترین کوه‌های زمین یا به‌طور عامیانه بام دنیا هستند. این رشته‌کوه، خط جداکنندهٔ شبه‌قارهٔ هند از فلات تبت است. نام هیمالیا از واژهٔ سانسکریت himālaya (هیمالَیا) گرفته شده که به معنی «برفستان» است.

بسیاری از رودهای بزرگ آسیا، از این رشته کوه سرچشمه می‌گیرند. تا قبل از اختراع وسایل هوانوردی، تنها تعداد انگشت‌شماری از کوهنوردان، موفق به صعود به قلل مرتفع هیمالیا شده بودند. در آنجا هیچ گونه جاده یا خط آهنی وجود ندارد و تنها راه ممکن، بالا رفتن از دامنه‌ها و صخره‌ها با پای پیاده است. بارها و اثاثیه نیز توسط اسب، قاطر، الاغ، بز و حتی گوسفند حمل می‌شوند. بلندترین قلهٔ جهان، اورست با ارتفاع ۸٫۸۴۸ متر در این رشته‌کوه قرار دارد. در رشته کوه هیمالیا ۱۴ قله وجود دارد که ارتفاع هر یک از آن‌ها بیش از هشت هزار متر است و اورست بلندترینِ آن‌هاست.

بوم شناسی[ویرایش]

گیاهان و جانورانِ هیمالیا نسبت به آب و هوا، بارش، ارتفاع و خاک متفاوت اند. محدوده آب و هوایی از مناطق گرمسیری در پایه کوه‌ها آغاز و تا یخ دائمی و برف در بالاترین ارتفاعات ادامه می‌یابد. مقدار سالانهٔ بارش از غرب به شرق در امتدادِ محدودهٔ جبهه جنوبی افزایش می‌یابد. این تنوعِ ارتفاع بهمراهِ بارش باران و شرایطِ خاک همراه با برف بسیار باغث تنوع جوامع گیاهی و حیوانی متمایز در منطقه هیمالیا می‌شود. به عنوان مثال ارتفاع بالا (بهمراهِ فشار اتمسفر کم) همراه با سرمای شدید تنها اجازهٔ زنده ماندن را به ارگانیسم‌های سخت جان می‌دهد.[۱]

زمین‌شناسی[ویرایش]

هیمالیا در میانِ جوان ترین رشته کوه‌ها در زمین هستند و از رسوب و رانش سنگ رسوبی و سنگ دگرگونی بوجود آمده‌اند. بر اساسِ تئوری مدرنِ تکتونیک صفحه‌ای، شکل گیری آنها در نتیجه برخورد قاره‌ای و کوهزایی در امتداد مرز همگرای میانِ صفحهٔ هند و استرالیا و صفحه اوراسیایی است.

در طول عصر یخبندان گذشته، یک جریان یخ متصل از یخچال‌های طبیعی بین کانگچن جونگا در شرق و نانگا پاربات در غرب موجود بوده است.[۲]

آب شناسی[ویرایش]

هیمالیا سومین سپرده یخ و برف در جهان را پس از قطب جنوب و قطب شمال داراست.[۳] دامنه هیمالیا در حدودِ ۱۵۰۰۰ یخچال طبیعی دارد و ذخیره‌ای حدود ۱۲۰۰۰ کیلومتر مکعب آب تازه را در خود نگه داشته است.[۴]

دریاچه‌ها[ویرایش]

دریاچه هیمالیایی در ارتفاع حدود ۵۰۰۰ متری سیکیم، هند.

منطقه هیمالیا دارای صدها دریاچه است. بیشتر دریاچه‌ها در ارتفاعات کمتر از ۵۰۰۰ متر یافت می‌شود. دریاچه تیلیچو Tilicho در نپال یکی از بلند مرتبه ترین دریاچه‌ها در جهان است.

هیمالایا در مذهب هندو[ویرایش]

در آیین هندو، هیمالیا به عنوان خدای هیماوات، پدر گانگا و پارواتی تجسم یافته است.[۵]

کوه اورست[ویرایش]

نوشتار اصلی: کوه اورست

کوه اورست با نام نپالی ساگارماتا (सगरमाथा به معنی سر آسمان) و نام تبتی کومولانگما بلندترین کوه کره زمین است. ارتفاع قله آن از سطح دریا معادل ۸٬۸۴۸ متر (۲۹٬۰۲۹ پا) می‌باشد. این کوه در رشته کوه‌های هیمالیا در مرز منطقه ساگارماتای نپال و تبت در کشور چین قرار گرفته‌است.

قله‌های بلند[ویرایش]

# نام ارتفاع کشور (ها)
۱ اورست ۸۸۴۸ متر Flag of the People's Republic of China.svg چین
Flag of Nepal.svg نپال
۲ کی۲ ۸۶۱۱ متر Flag of Pakistan.svg پاکستان
Flag of the People's Republic of China.svg چین
۳ کنجچنجنگا ۸۵۸۶ متر Flag of India.svg هند
Flag of Nepal.svg نپال
۴ لهوتسه ۸۵۱۶ متر Flag of Nepal.svg نپال
Flag of the People's Republic of China.svg چین
۵ ماکالو ۸۴۶۲ متر Flag of Nepal.svg نپال
Flag of the People's Republic of China.svg چین
۶ چو اویو ۸۲۰۱ Flag of Nepal.svg نپال
Flag of the People's Republic of China.svg چین
۷ داولاگیری ۸۱۶۷ متر Flag of Nepal.svg نپال
۸ ماناسلو ۸۱۵۶ متر Flag of Nepal.svg نپال
۹ نانگا پاربات ۸۱۲۶ Flag of Pakistan.svg پاکستان
۱۰ آناپورنا ۸۰۹۱ متر Flag of Nepal.svg نپال
۱۱ گاشربروم ۱ ۸۰۸۰ متر Flag of Pakistan.svg پاکستان
Flag of the People's Republic of China.svg چین
۱۲ برود پیک ۸۰۵۱ متر Flag of Pakistan.svg پاکستان
Flag of the People's Republic of China.svg چین
۱۳ گاشربروم ۲ ۸۰۳۵ متر Flag of Pakistan.svg پاکستان
Flag of the People's Republic of China.svg چین
۱۴ شیشاپانگما ۸۰۱۳ متر Flag of the People's Republic of China.svg چین
۱۵ گیاچونگ کانگ ۷۹۵۲ متر Flag of Nepal.svg نپال
Flag of the People's Republic of China.svg چین
۱۶ گاشربروم ۴ ۷۹۲۵ متر Flag of Pakistan.svg پاکستان
Flag of the People's Republic of China.svg چین
۱۷ ماشربروم ۷۸۲۱ متر Flag of Pakistan.svg پاکستان
۱۸ ناندا دوی ۷۸۱۷ متر Flag of India.svg هند
۱۹ راکاپوشی ۷۷۸۸ متر Flag of Pakistan.svg پاکستان
۲۰ تیریچ میر ۷۷۰۸ متر Flag of Pakistan.svg پاکستان

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. . 
  2. .  (glacier maps downloadable)
  3. "The Himalayas". Nature on PBS. Retrieved 21 January 2014. 
  4. . 
  5. . شابک ‎۰-۵۰۰-۵۱۰۸۸-۱. 
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ هیمالیا موجود است.