ابی دوکسیم
| ابی دوکسیم | |
| نام آیوپاک | 1,1'-[oxybis(methylene)]bis{4-[(E)- (hydroxyimino)methyl]pyridinium} |
|---|---|
| شمارهٔ CAS | 114-90-9 |
| فرمول شیمیایی | C14H16N4O3+2 |
| گروه دارویی | فعال کننده کولین استراز |
| طبقه بندی درمانی شیمیایی تشریحی | پادزهر اختصاصی در مسمومیت ناشی از حشره کش های ارگانوفسفره |
| PubChem | 5485192 |
| جرم مولی (گرم بر مول) | 288.302 |
| دفع | کلیوی |
| مکانیسم اثر | اثر آنتی دوتی دارو، از طریق فعال کردن کولین استراز بلوک شده می باشد. |
| موارد مصرف | بعنوان پادزهر در مسمومیت های ناشی از حشره کش های ارگانوفسفره |
| راه استعمال | تزریقی |
| اشکال دارویی | آمپول 250 میلی گرم در سی سی، آمپول 275 میلی گرم در 0.8 سی سی |
ابی دوکسیم به انگلیسی Obidoxime یک عضو از خانوادهٔ اکسیم oxime است که در درمان مسمومیت با گاز اعصاب مورد استفاده قرار میگیرد. اکسیمها Oximes داروهای شناخته شدهای هستند که توانایی معکوس کردن اتصال از ارگانوفسفرهها را دارند.(از طریق تأثیر بر آنزیم استیل کولین استراز acetylcholinesterase یا همان AChE). آنزیم استیل کولین استراز یا همان AChE آنزیمی است که استیل کولین را، پس از تولید تحریک مورد نیاز در سلول عصبی بعدی، از پایانهٔ پس سیناپسی حذف میکند. پس اگر این آنزیم مهار شود، استیل کولین پس از تحریک حذف نمیشود و تحریکهای زیادی ایجاد میشوند که نتیجهٔ آنها انقباضات عضله و فلج خواهد بود. ارگانوفسفاتها (همانند گازهای اعصاب [و حشره کشهای ارگانوفسفره]) مهارکنندههای به خوبی شناخته شدهٔ استیل کولین استراز به شمار میآیند. آنها به یک محل خاص در این آنزیم متصل میشوند و از عملکرد معمول آن با تغییر در گروهOH روی باقیماندهٔ [اسیدآمینهٔ] سرین serine و نیز با پروتون گذاری protonating (نیتروژن کواترنری ، R۴N +) در نزدیکی اتم نیتروژن واقع درباقیماندهٔ [اسیدآمینهٔ]هیستیدین histidine، جلوگیری میکنند.
[ویرایش] فعالیت
اکسیمهایی مانند ابی دوکسیم obidoxime، پرالیدوکسیم pralidoxime و آسوکسیم asoxime (معروف به اچ آی سیکس یا HI-۶) به منظور بازگرداندن عملکرد آنزیم مورد استفاده قرار میگیرند. آنها نسبت به آنزیم میل بیشتری برای باقیماندهٔ فسفاتهای آلی(ارگانیک) دارند و قادر به حذف گروه فسفات، بازگرداندن گروه OH به [آمینواسید]سرین serine و تبدیل و بازگرداندن نیتروژن از شکل هیستیدین histidine به شکل R۳N خود(نیتروژن ترشیاری یا نیتروژن عالی) هستند. نتایج حاصل از بهبودی کامل آنزیمی و ترکیبات فسفات - اکسیم در ارگانیسم (موجود زنده) از طریق ادرار حذف میشوند.
[ویرایش] عوارض جانبی
اکسیمهایی شبیه اینها دارای عوارض جانبی هستند که این عوارض عبارتند از: آسیب کبدی، صدمه به کلیه، حالت تهوع، استفراغ . ولی این داروها آنتی دوتهای بسیار کارآمدی در درمان مسمومیت با گازهای عصبی محسوب میشوند. معمولاً درمان مسمومیت شامل استفاده از آتروپینatropine میباشد، که میتواند از سرعت عمل سم بکاهد، و زمان بیشتری برای درخواست نمودن اکسیم را در اختیار بگذارد.