سارین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Sarin[۱]
نام‌های دیگر (RS)-O-isopropyl methylphosphonofluoridate; IMPF;
GB;[۲]
2-(Fluoro-methylphosphoryl)oxypropane;
Phosphonofluoridic acid, P-methyl-, 1-methylethyl ester;
شناساگرها
CAS 107-44-8 YesY
پاب‌کم 7871
کم‌اسپایدر 7583 YesY
UNII B4XG72QGFM N
ChEMBL CHEMBL509554 YesY
Jmol-3D images Image 1
خصوصیات
فرمول شیمیایی
C4H10FO2P
جرم مولی
‎ 140.09 g/mol
شکل ظاهری Clear colorless liquid. Odorless in pure form.
چگالی 1.0887 g/cm³ at 25 °C
1.102 g/cm³ at 20 °C
دمای ذوب
‎-56 °C, 217 K, -69 °F
دمای جوش
‎158 °C, 431 K, 316 °F
محلول در آب miscible
خطرات
طبقه‌بندی EU Extremely Toxic (T+)[۳]
لوزی آتش
NFPA 704.svg
1
4
0
 N (verify) (what is: YesY/N?)
تمامی داده‌ها مربوط به شرایط استاندارد(در  °C۲۵ و  kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.
Infobox references

سارین (به انگلیسی: Sarin یا GB) یک ترکیب شیمیایی فُسفُری مخرب سیستم اعصاب و گازی بسیار سمی و مرگ‌آور با فرمول شیمیایی C4H10FO2P است. شکل ظاهری این ترکیب، مایع بی‌رنگ شفاف و در شکل خالص بی‌بو است. سارین در طبقه‌بندی جنگ‌افزارهای شیمیایی در دسته عوامل عصبی و جزو عوامل سری G قرار می‌گیرد. سارین گازی بی‌بو، بی‌طمع و بدون رنگ است و در هوا تبخیر و پخش می‌شود. سارین عضلات قلب و سیستم تنفسی را از کار می‌اندازد. قرارگرفتن در معرض گاز سارین در چند دقیقه می‌تواند منجر به مرگ ناشی از خفگی شود.[۴]

تاریخچه و موارد کاربرد[ویرایش]

سارین در سال ۱۹۳۸ میلادی توسط تیمی از دانشمندان آلمانی به رهبری گرهارد شرادر (Gerhard Schrader) در حین کار بر روی مواد حشره کش کشف شد. [۵]
موارد قابل توجه استفاده از این عامل عبارتند از:

آثار[ویرایش]

سارین هم از طریق تنفس و هم از راه پوست جذب بدن می شود. استنشاق بخار سارین در عرض چند دقیقه موجب ایجاد تلفات می شود. دوز متوسط کشنده سارین برای افرادی که مشغول کار عادی هستند ۷۰ میلی گرم در یک متر مکعب در دقیقه است. این مقدار برای کسانی که فعالیت بیشتری دارند و در نتیجه سریعتر تنفس می کنند کمتر است و به ۲۰ میلی گرم در یک متر مکعب هوا در دقیقه کاهش می یابد. علائم از دست دادن قابلیت رزمی بر اثر استنشاق سارین شامل به هم خوردگی معده، تهوع، اسهال و اشکال در دید و بلافاصله بعد از آن انقباض عضلانی و تشنج و احیاناً حالت فلج است. آن مقدار از سارین که کمتر از دوز لازم برای از بین بردن قابلیت رزمی باشد باعث کم شدن کارایی، سستی، گیجی، تندمزاجی، سردرد شدید، فقدان هماهنگی در اعضای بدن و تار دیدن اشیاء به علت ایجاد سوزش در حدقه چشم می شود.
جذب مقدار کافی از مایع سارین از راه پوست می تواند قابلیت رزمی را کاهش داده یا مرگ ایجاد کند. مقدار جذب بستگی به مقدار عامل شیمیایی، مقدار سطحی از پوست که در معرض عامل قرار گرفته، زمان در معرض قرار گرفتن، مقدار و نوع لباس، سرعت رفع آلودگی بدن، تجهیزات و محیط دارد.[۱۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. "Material Safety Data Sheet -- Lethal Nerve Agent Sarin (GB)". 103d Congress, 2d Session. United States Senate. May 25, 1994. Retrieved 2004-11-06. 
  2. "Sarin". National Institute of Standards and Technology. Retrieved 2011-03-27. 
  3. Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen. "[۱]", GESTIS Substance Database. Retrieved on November 15, 2011.
  4. شرکت‌های بریتانیایی به سوریه مواد اولیه گاز سارین داده‌اند، بی‌بی‌سی فارسی
  5. Richard J. Evans (2008), The Third Reich at War, 1939-1945, Penguin, pp. 669–, ISBN 978-1-59420-206-3 ،به نقل از مقاله Sairn در ویکی‌پدیای انگلیسی، بازدید شده در 25 آگوست 2013.
  6. http://www.irdc.ir/fa/calendar/117/default.aspx
  7. http://www.bbc.co.uk/persian/world/2012/12/121205_an_saddam_halabja_chemical_weapons.shtml
  8. http://isna.ir/fa/news/9008-20149/در-پرونده-حمله-به-متروي-توكيو-دادگاه-عالي
  9. http://isna.ir/fa/news/9008-20149/در-پرونده-حمله-به-متروي-توكيو-دادگاه-عالي
  10. www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-23806491
  11. شرکت‌های بریتانیایی به سوریه مواد اولیه گاز سارین داده‌اند، بی‌بی‌سی فارسی
  12. تاکتیک جنگ نوین، محمد تقی امینی، انتشارات دانشگاه امام حسین، چاپ اول، ۱۳۷۴، ص ۱۷.

(eo:Sarino (gaso