گشت (سراوان)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
گُشت
گُشت
Gosht Date Forest1.jpg
کشور ایران
استانسیستان و بلوچستان
شهرستانسراوان
بخشمرکزی
نام(های) دیگرشهر علم و ادب، شهر سنگ نگاره‌ها، گُشت مقدس
نام(های) پیشینگُوشت
سال شهرشدن۱۳۸۵
مردم
جمعیت۱۲٬۶۶۳ نفر (۱۳۹۵)
رشد جمعیت۳۳٪+ (۵سال)
تراکم جمعیت۱۰ نفر بر کیلومتر مربع
جغرافیای طبیعی
مساحت۲۰،۰۰۰ کیلومتر مربع
ارتفاع۱۴۵۰
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه۳۲
میانگین بارش سالانه۵۰
روزهای یخبندان سالانه۱۰
اطلاعات شهری
نمایندهٔ مجلس شورای اسلامیدرازهی
شهردارشیرخانی
تأسیس شهرداری۱۳۸۵
ره‌آوردصنایع دستی، پیاز، خرما، غلات، سوزن دوزی
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۵۴–۳۷۶۶
وبگاهwww.sh-gosht.ir
شناسهٔ ملی خودرو ایران
کد آماری۲۰۴۸
پانویسوش یهته می ملکا


گُشت(Gosht) شهری است در استان سیستان و بلوچستان و در بخش مرکزی شهرستان سراوان و بیشتر با حوزه علمیه اش (عین العلوم) شناخته میشود که یکی از قدیمی ترین مدارس دینی در سطح استان می باشد.

موقعیت[ویرایش]

شهر گشت ما بین دو شهرستان سراوان و خاش و در مسیر جاده ایی این دو شهر قرار دارد. از طرف جنوب شرقی به شهرستان سراوان با مسافت ۶۵ کیلومتر و از طرف شمال غربی به شهرستان خاش با مسافت ۹۵ کیلومتر محدود است، در طول جغرافیایی ۶۱ درجه و ۵۷ دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی ۲۷ درجه و ۴۷ دقیقه شرقی قرار دارد، ارتفاع آن از سطح دریا ۱۴۵۰متر است. گشت هم‌ مرز خارجی دارد و هم مرز داخلی مرز خارجی با پاکستان و مرز داخلی بین منطقهٔ سرحد و مکران.

زمین آفرید هم بحر و آسمان
آفرید کوه دشت ومکان
به دین آن مهتر و همام کرد
نقطه‌ای اندر جهان گشت نام کرد

{۱}

مردم[ویرایش]

اکثریت ساکنین شهر دارای قومیت بلوچ (از طایفه ریگی و از تیره حسین بر و آبادی‌های اطراف از طائفه گمشادزهی است البته در سالیان اخیر به علت رشد امکانات شهری جمعیت مهاجر زیادی به شهر گشت آمده از جمله درازهی‌ها و جمعیت زیادی از بلوچ‌های زابل، و همچنین به علت وجود مدرسه دینی مشهور و قدیمی گشت جمعیت زیادی از طلبه‌ها از شهرها و استان‌های دیگر نیز وارد شهر شده‌اند که بر جمعیت شهر گشت افزوده‌اند.

زبان و لهجه[ویرایش]

اکثر مردم شهر گشت به زبان بلوچی-گویش مکرانی و لهجه گُشتی گویش می‌کنند اما گویش آن‌ها به علت آنکه در مرز سرحد و مکران واقع شده‌اند و قرابت فامیلی نزدیکی با اقوام ساکن در سرحد ریگی‌ها دارند، نسبت به سایر نقاط مکران شباهت بیشتری با گویش سرحدی دارد و کلمات مشترک زیادی با سرحدی‌ها دارند.

دین و مذهب[ویرایش]

دین مردم شهر گشت اسلام و مذهبشان اهل سنت و جماعت حنفی اند

اقوام و نژادها[ویرایش]

بیشتر اقوام ساکن گشت بلوچ و از طایفه های حسین‌بُر و گمشادزهی، ارضی‌زهی، نصرتی هستند اقوام دیگر ساکن در گشت: سیستانی، افغانستانی، فارس، ترکمن

امکانات شهری[ویرایش]

کاتبخانه‌ها[ویرایش]

  • کتابخانه عمومی شهر گُشت

پارک‌ها و فضای‌سبز[ویرایش]

  • پارک میرعمر
  • پارک گواتام
  • پارک گوادر
  • پارک جوانان
  • پارک لاله
  • پارک وحدت

ادارات دولتی[ویرایش]

  • شهرداری وشورای اسلامی شهر گشت
  • اداره آب و فاضلاب
  • اداره برق
  • مخابرات گشت
  • دفتر خدمات پستی
  • نمایندگی آموزش و پرورش

بهداشت و سلامت[ویرایش]

  • مرکز بهداشت شهر گُشت

مدارس[ویرایش]

دخترانه

  • دبستان میقات
  • دبستان کوثر
  • دبستان حضرت معصومه
  • دبیرستان دوره اول آرزو
  • دبیرستان دوره دوم آرزو

پسرانه

  • دبستان جلال آل احمد
  • دبستان شهید سرگرد دهقان
  • دبیرستان دوره اول شهید حسین‌بر
  • دبیرستان دوره دوم امام جعفر صادق

گردشگری[ویرایش]

این گورستان در سال ۱۳۴۶ در فهرست آثار ملی ثبت شد ،قدمت این گورستان بر ۲۵۰۰ سال تخمین زده شده است.

این قلعه قدمتی بیش از ۷۰۰ سال دارد، در این قلعه حاکمان محلی گشت سکونت داشتند

تپه میرعمر
تپه نمکی میرعمر گُشت

این تپه ده متر از سطح زمین ارتفاع دارد، از دهانه تپه آب نمک بیرون می‌آید

  • نخلستان گشت

این نخلستان با وسعت ۱۰۰ هکتار در مرکز شهر گشت قرار دارد

  • تپه خاکی تُنپ

این تپه با ارتفاع ۳۵ متر از سطح زمین در شرق شهر گشت قرار دارد

  • چشمه گوگردی جبار آباد

این چشمه در ۵ کیلومتری شرق شهر گشت واقع است

  • مرزمانیک

در این مکان سنگ نگاره های تاریخی زیادی وجود دارد

آبشار کوه سفید گشت از دیدنی ترین آبشارهای سطح استان است و در منطقه ای بکر و توریستی قرار دارد ، این آبشار دیدنی در ۹۰ کیلومتری شمال غرب شهر سراوان و در دل کوه سفید-گنج زیبای خفته ی بلوچستان- قرار داشته و ۷۰ متر ارتفاع دارد . این آبشار یکی از آبشارهای همیشه جاری شهرستان سراوان محسوب می گردد.

  • دره بندیک

در این دره سنگ نگاره های تاریخی زیادی وجود دارد

حوزه علمیه عین‌العلوم[ویرایش]

از دیگر نماهایی که باعث شده نام گشت شهره عام و خاص گردد، حوزه علمیه عین‌العلوم آن است که قدمتی بیش از هفتاد سال دارد و سومین حوزه علمیه بلوچستان است که در سال ۱۳۵۸ توسط عالم و عارف بزرگ بلوچستان مولانا سید عبدالواحد گشتی معروف به (حضرت صاحب) تاسیس شد

ره‌آورد[ویرایش]

  • پیاز

این محصول در گذشته و امروزه زیاد کشت می‌شد، این به شهر های خاش، زاهدان و سراوان صادر می‌شود

  • صنایع دستی
  • انار
  • خرما
  • غلات

گندم، جو، ذرت محصولاتی هستند که در گشت کشت می‌شوند

  • مرکبات

پرتقال، نارنگی، لیمو ترش، نارنج، گریپ‌فروت در گذشته زیاد مورد توجه بودند امروزه بدلیل نبود امکانات کافی برای صادرات این محصولات کمتر مورد توجه قرار گرفته است

جمعیت[ویرایش]

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۸،۵۶۳ نفر (در ۱٬۵۶۱ خانوار) بوده‌است.[۱]

جمعیت تاریخی
سالجمعیت±%
۱۳۶۵۲٬۵۵۱—    
۱۳۷۰۲٬۷۶۱+۸٫۲٪
۱۳۷۵۳٬۰۴۱+۱۰٫۱٪
۱۳۸۰۳٬۵۰۰+۱۵٫۱٪
۱۳۸۵۳٬۸۶۳+۱۰٫۴٪
۱۳۹۰۵٬۱۴۵+۳۳٫۲٪
۱۳۹۵۸٬۵۶۳+۶۶٫۴٪

گذشته[ویرایش]

درگذشته شخصی به نام موسی خان حسین بر به همراه جمعی از بزرگان طایفه حسین بر حکمرانی می کردند

محله‌ها[ویرایش]

  • میرعمر
  • کلا
  • مسجد واجه
  • چوکسوچی
  • مسجد کَور
  • گشت بالا
  • کوه شهیدان
  • شهرک امام حسین
  • شهرک امام حسن
  • شهرک امام ابوحنیفه

مشکلات شهری[ویرایش]

  • نبود بانک و خودپرداز
  • نبود اداره ثبت‌احوال
  • نبود راه مناسب برای روستا های اطراف
  • بی توجهی به سنگ‌نگاره های تاریخی
  • نبود موزه محلی
  • بی‌توجهی به کشاورزان
  • نابودی تدریجی نخلستان


بازی‌های بومی-محلی[ویرایش]

  • اشکنتری

این بازی(ورزش) در گذشته بین نوجوانان و جوانان گُشت اهمیت زیادی داشته است و به مرور در حال فراموشی است برای انجام این بازی به ۴ نفر و بیشتر(بصورت زوج) نیاز است

  • چَوک

این بازی بیشتر به شانس ربط دارد و همانند بازی منچ می‌باشد

  • کپّگ

این بازی در بلوچستان محبوبیت زیادی دارد

  • انجلاس

این بازی روی درخت انجیر انجام میشود و بین کودکان و نوجوانان جذاب بود.

  • کلوک‌شیطان

این بازی در گذشته بین کودکان و نوجوانان محبوبیت داشته است

  • وتر

این بازی شبیه گرگم به هوا است

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «نتایج سرشماری سال ۱۳۹۵». درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از اصلی (اکسل) در خرداد ۱۳۹۶.