گشت (سراوان)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
گُشت
Gosht Date Forest1.jpg
کشور  ایران
استان سیستان و بلوچستان
شهرستان سراوان
بخش مرکزی
نام(های) دیگر شهر علم و ادب، شهر سنگ نگاره‌ها، گُشت مقدس
نام(های) قدیمی گُوشت
سال شهرشدن ۱۳۸۵
مردم
جمعیت ۸٬۵۶۳ نفر (۱۳۹۵)
رشد جمعیت ۳۳٪+ (۵سال)
تراکم جمعیت ۱۰ نفر بر کیلومتر مربع
جغرافیای طبیعی
مساحت ۲۰،۰۰۰ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا ۱۴۵۰
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه ۳۲
میانگین بارش سالانه ۵۰
روزهای یخبندان سالانه ۱۰
اطلاعات شهری
نمایندهٔ مجلس شورای اسلامی درازهی
شهردار شیرخانی
تأسیس شهرداری ۱۳۸۵
ره‌آورد صنایع دستی، پیاز، خرما، غلات، سوزن دوزی
پیش‌شماره تلفنی ۰۵۴–۳۷۶۶
وبگاه www.sh-gosht.ir
شناسهٔ ملی خودرو  ایران
کد آماری ۲۰۴۸
وش یاهته
پانویس وش یهته میی ملک تها


گُشت(Gosht) شهری است در استان سیستان و بلوچستان و در بخش مرکزی شهرستان سراوان و بیشتر با حوزه علمیه اش (عین العلوم) شناخته میشود که یکی از قدیمی ترین مدارس دینی در سطح استان می باشد.

موقعیت[ویرایش]

شهر گشت ما بین دو شهرستان سراوان و خاش و در مسیر جاده ایی این دو شهر قرار دارد. از طرف جنوب شرقی به شهرستان سراوان با مسافت ۶۵ کیلومتر و از طرف شمال غربی به شهرستان خاش با مسافت ۹۵ کیلومتر محدود است، در طول جغرافیایی ۶۱ درجه و ۵۷ دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی ۲۷ درجه و ۴۷ دقیقه شرقی قرار دارد، ارتفاع آن از سطح دریا ۱۴۵۰متر است. زمین آفرید هم بحر و آسمان، آفریدکون دشت ومکان - به دین آن مهتر و همام کرد، نقطه‌ای اندر جهان گشت نام کرد گشت هم‌مرز خارجی دارد وهم مرز داخلی مرز خارجی با پاکستان و مرز داخلی بین منطقهٔ سرحد و مکران [نیازمند منبع]

مردم[ویرایش]

اکثریت ساکنین شهر دارای قومیت بلوچ (از طایفه ریگی و از تیره حسین بر و آبادی‌های اطراف از طائفه گمشادزهی است البته در سالیان اخیر به علت رشد امکانات شهری جمعیت مهاجر زیادی به شهر گشت آمده از جمله درازهی‌ها و جمعیت زیادی از بلوچ‌های زابل، و همچنین به علت وجود مدرسه دینی مشهور و قدیمی گشت جمعیت زیادی از طلبه‌ها از شهرها و استان‌های دیگر نیز وارد شهر شده‌اند که بر جمعیت شهر گشت افزوده‌اند. مذهبشان اهل سنت و جماعت حنفی اند و با زبان بلوچی و لهجه مکرانی گویش می‌کنند اما گویش آن‌ها به علت آنکه در مرز سرحد و مکران واقع شده‌اند و قرابت فامیلی نزدیکی با اقوام ساکن در سرحد ریگی‌ها دارند، نسبت به سایر نقاط مکران شباهت بیشتری با گویش سرحدی دارد و کلمات مشترک زیادی با سرحدی‌ها دارند.

آثار تاریخی و جاذبه های گردشگری[ویرایش]

این حوزه در سال ۱۳۴۷ توسط عبدالواحد سیدزاده تأسیس شد، حوزه عین العوم قدیمی ترین حوزه علمیه در سیستان و بلوچستان می‌باشد

این گورستان در سال ۱۳۴۶ در فهرست آثار ملی ثبت شد ،قدمت این گورستان بر ۲۵۰۰ سال تخمین زده شده است.

  • قلعه تاریخی

این قلعه قدمتی بیش از ۷۰۰ سال دارد، در این قلعه حاکمان محلی گشت سکونت داشتند

  • تپه نمکی میرعمر

این تپه ده متر از سطح زمین ارتفاع دارد، از دهانه تپه آب نمک بیرون می‌آید

  • نخلستان گشت

این نخلستان با وسعت ۱۰۰ هکتار در مرکز شهر گشت قرار دارد

  • تپه خاکی تُنپ

این تپه با ارتفاع ۳۵ متر از سطح زمین در شرق شهر گشت قرار دارد

  • چشمه گوگردی جبار آباد

این چشمه در ۵ کیلومتری شرق شهر گشت واقع است

  • مرزمانیک

در این مکان سنگ نگاره های تاریخی زیادی وجود دارد

  • کوه سفید

معدن گرانیت کوه سفید

آبشار چهارفصل کوه سفید با ارتفاع ۷۲ متر، مرتفع ترین آبشار استان سیستان و بلوچستان


  • دره بندیک

در این دره سنگ نگاره های تاریخی زیادی وجود دارد

جمعیت[ویرایش]

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۸،۵۶۳ نفر (در ۱٬۵۶۱ خانوار) بوده‌است.[۱]

جمعیت تاریخی
سالجمعیت±%
۱۳۸۵۳٬۸۶۳—    
۱۳۹۰۵٬۱۴۵+۳۳٫۲٪
۱۳۹۵۸٬۵۶۳+۶۶٫۴٪

آب و هوا[ویرایش]

هوایش نسبتاً گرم اما به علت موقعیت جغرافیایی نسبتاً کوهستانی نسبت به سایر مناطق شهرستان سراوان آب و هوایی معتدل تر و سردتر دارد. آب کشاورزی آن از دو قنات قدیمی و پرآب تأمین می‌شود، غلات، پیاز و خرما از محصولات مهم این روستا می‌باشند. شغل اصلی مردم زراعت و دامداری است.

گذشته[ویرایش]

گشت که هم‌اکنون به عنوان شهر یاد می‌شود/ زمانی دیاری سرسبز و پرآب بوده و در بیشتر ایام دارای حاکمیت محلی بوده‌است. تا زمان‌های نه چندان دور فعلی و حتی تا سی و چهل سال پیش در کوهپایه‌های جنوبی گشت یا در دره‌های شمالی ان جنگلات گز و تاگز موجود بودند تا جایی که علامه دهخدا در کتاب خود از شهر گشت به بهشت یاد کرده‌است. انواع حیوانات وحشی و حتی خرسهای قهوه‌ای متمایل به سرخ در اطراف گشت وجود داشتند. گشت شهری آباد و پر رونق بوده‌است. در این منطقه بخاطر آبادانی و شکار فراوان / و وفور گوشت/ شاید اول؛ گوشت؛ نامیده شده‌است که بتدریج؛ گشت: معرب آن شده‌است از آثار تاریخی شهر گشت می‌توان به قلعه تاریخی ،قبرستان ماقبل میلاد ،سنگ نگاره‌های بندیک و سنگ نگاره‌های رزک و دو قنات قدیمی شهرگشت نام برد.

قلعه تاریخی شهر گشت قدمتی حدود ۵۰۰ تا۷۰۰ سال دارد و نشاتی از وجود حکومت محلی در این منطقه است. قبرستان قدیمی شهر گشت که براساس کارشناسی‌هایی که باستان شناسان ایتالیایی در این محل انجام داده‌اند قدمتی حدود ۲۵۰۰ ساله دارد.

در مورد لهجه بلوچی مردم گشت/ باید گفت از لهجات گویش سراوانی است؛ و از لهجه مکرانی بسیار دور است. لهجه سراوانی تقریباً؛ گرامری نزدیک به زبان فارسی دارد و گرامر مکرانی کلا؛ با گرامر فارسی بسیار متفاوت و حتی متضاد است. از نظر ترکیب کلمات نیز می‌توان گفت / لهجه سراوانی به فارسی نزدیکی بیشتری دارد. لهجه سراوانی مابین لهجات سرحدی و مکرانی است

منابع[ویرایش]

  1. «تعداد جمعیت و خانوار به تفکیک تقسیمات کشوری براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵» (اکسل). درگاه ملی آمار.