شهرستان زاهدان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مختصات: ۲۹°۱۷′شمالی ۶۰°۳۱′شرقی / ۲۹٫۲۹°شمالی ۶۰٫۵۲°شرقی / 29.29; 60.52

شهرستان زاهدان
هتل استقلال زاهدان
اطلاعات کلی
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان سیستان و بلوچستان
مرکز زاهدان
نام‌های پیشین دزاپ-دزآب-دزداب
سال شهرستان شدن ۱۳۱۶
مردم
جمعیت ۶۷۲٫۵۸۹ نفر (۱۳۹۵)
رشد جمعیت ۲۰٪ مثبت
تراکم جمعیت ۱۸/۴
نفر بر کیلومتر مربع
جغرافیای طبیعی
مساحت ۳۶٬۵۸۱ کیلومتر مربع
آب‌وهوا
بارش سالانه ۷۲ میلی‌متر
داده‌های دیگر
فرماندار مجتبی خانجانی
وبگاه پرتال فرمانداری شهرستان زاهدان
شهرها
زاهدان، نصرت‌آباد
تعداد بخش‌ها
مرکزی، نصرت‌آباد، کورین

شهرستان زاهدان از توابع استان سیستان و بلوچستان است مرکز آن شهر زاهدان است. این شهرستان در محدوده بلوچستان از استان سیستان و بلوچستان و در جنوب شرقی کشور ایران قرار دارد. شهر زاهدان مرکز این شهرستان است.[۱]


قدمت[ویرایش]

زاهدان تا قبل از دوره پهلوی روستایی به نام دزآپ بود.دزآپ کلمه ای به زبان بلوچی است که از دز+آپ تشکیل شده است. آپ بلوچی، معادل آب در فارسی است. دزآپ به معنی جوشش آب است. بعدها دزآپ به دزدآپ -دزدآب و سپس با تصرف نیروهای رضاخان به فرماندهی امان الله جهانبانی زاهدان نام گرفت.

جمعیت[ویرایش]

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهرستان ۶۷۲٫۵۸۹ نفر (در ۱۶۸٫۴۸۰ خانوار) بوده‌است.[۲]

جمعیت تاریخی
سالجمعیت±%
۱۳۸۵۵۵۲٬۷۰۶—    
۱۳۹۰۵۶۰٬۷۲۵+۱٫۵٪
۱۳۹۵۶۷۲٬۵۸۹+۱۹٫۹٪

جغرافیا[ویرایش]

این شهرستان در شرق ایران و شمال سیستان و بلوچستان قرار دارد.

تقسیمات کشوری[ویرایش]

شهرستان زاهدان با مساحت ۳۶۵۸۱ کیلومتر مربع در شمال استان سیستان و بلوچستان و در محدوده بلوچستان قرار گرفته.[۳] این شهرستان دارای تعداد ۲ مرکز شهری و ۳ بخش – ۶ دهستان و است.

شهرها: زاهدان

شهر: نصرت‌آباد

تقسیمات سابق[ویرایش]

بخش میرجاوه در سال ۱۳۹۲ از شهرستان زاهدان جداشده و به شهرستان میرجاوه ارتقاء یافت

شهر: میرجاوه

آب و هوا[ویرایش]

شهرستان زاهدان دارای آب و هوای بیابانی گرم و خشک می‌باشد. میانگین بارش سالانه در این شهرستان ۷۲ میلی‌متر و میانگین دمای آن در سال ۸۲ از ۵/۴۲ الی ۶/۱۲- درجه سانتیگراد در تغییر است.

زبان و مذهب[ویرایش]

ساکنان زاهدان رابلوچ ها ،زابلی ها وسایر مهاجرین بیرجندی یزدی و.....تشکیل می‌دهند که زابلیها با زبان فارسی لهجه زابلی و بلوچ‌ها به زبان بلوچی سخن می‌گویند.

زابلی ها عمدتاً شیعه دوازده امامی و بلوچ‌ها عمدتاً سنی حنفی می‌باشند. [۴]

گردشگری[ویرایش]

جاذبه‌های تاریخی[ویرایش]

صنایع دستی[ویرایش]

  • سوزن دوری بلوچی-بلوچی دوزی
  • حصیربافی بلوچی
  • سکه دوزی بلوچی
  • زرگری وزیورآلات بلوچی

مکان‌های تفریحی رفاهی[ویرایش]

دانشگاه سیستان و بلوچستان

براسان و هامون کناروگراناز پارک ملت باغ خانواده و پارک لاله پارک شهدای گمنام (کوهستان پارک) از مکانهای تفریحی زاهدان است.[نیازمند منبع]

کشاورزی و منابع طبیعی و دامپروری[ویرایش]

در سال زراعی ۸۳–۱۳۸۲ سطح زیر کشت محصولات زراعی و باغی شهرستان زاهدان بالغ بر۱۸۳۳۲ هکتار است که۵/۱۱ درصد از سطح کشت زیر کشت استان را تشکیل می‌دهد. از این مقدار۴/۲۷ درصد به کشت باغات و۶/۷۲ درصد به زراعت‌های سالانه اختصاص دارد. محصولات عمده زراعی شهرستان غلات و نباتات علوفه‌ای می‌باشد. طی همان سال ۶۴ واحد صنعتی پرورش و نگهداری دام و طیور در سطح شهرستان فعال بوده‌است. همچنین میزان تولید شیر، گوشت قرمز، گوشت مرغ و عسل به ترتیب ۶/۱۹، ۷/۱، ۹/۰ و - هزار تن بوده‌است. لازم است ذکر شود این شهرستان دارای ۵۹ واحد پرورش ماهی با تولید ۵/۸۸ تن می‌باشد.

ورزش[ویرایش]

این شهرستان از وجود سه ورزشگاه، سه میدان فوتبال، سه میدان والیبال، سه بسکتبال، ۱۷ سالن ورزشی و سه ورزشگاه بهرمند می‌باشد. سرانه فضای ورزشی به ازای هر هزار نفر (سر پوشیده) ۱۰۸ متر مربع و سرانه فضای ورزشی روباز ۲۵۰۰۷ متر مربع برای هزار نفر جمعیت است.

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. دهخدا. علی اکبر. لغت نامه دهخدا
  2. «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۵». وبگاه رسمی مرکز آمار ایران. دریافت‌شده در اسفند ۱۳۹۵. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  3. دهخدا. علی اکبر. لغت نامه دهخدا
  4. کتاب تاریخ سیستان جلد 5[کدام صفحه؟][نویسنده مشخص نشده]
  5. کتاب تاریخ سیستان[کدام صفحه؟][نویسنده مشخص نشده]