هویت جنسیتی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جنس، هویت جنسیتی، رفتار جنسی و گرایش جنسی
از سری مقالات مربوط به تراجنسیتی 
Transgender Pride flag.svg
هویت
دوجنسه • دوجنسیتی
* جنسیت کوییر (عجیب) • هیجرا
باینری جنسیت
جنسیت سوم / جنس سوم
دگرجنسگونه • ترنس مرد
ترنس زن • سه جنسیتی
دو روح
دگرجنس‌گرایی دگرباش
موضوعات
مبدل پوشی • میان‌جنسی
آشفتگی جنسیتی • تراجنسی
اختلال هویت جنسی
(بیشتر)
نگرش ها
تراجنسی ستیزی
فمینیسم و تراجنسیتی
مبانی اجتماعی
جنبه‌های حقوقی تراجنسیتی
سرویس بهداشتی بی‌جنسیت
فهرست
فیلم‌ها • افراد
موضوعات • مراسم
فهرست موضوعات مربوط به تراجنسیتی

هویت جنسیتی (به انگلیسی: gender identity) به معنای تشخیص ذهنی فرد از خود به عنوان مرد یا زن است[۱] . تشخیص هویت جنسیتی از کودکی شروع می شود و در نوجوانی تقویت می شود و به ثبات میرسد[۲] . هویت جنسیتی فرد در واقع شامل رفتارهای بیرونی فرد در جامعه, خانواده و یا در ذهن خود فرد است که ممکن است مردانه یا زنانه باشد و ممکن است رفتار بیرونی فرد (gender Expression) با اندام های جنسی زمان تولدش سازگار و یکسان نباشد. به عنوان مثال ممکن است فردی با اندام جنسی زنانه متولد شود اما رفتار مردانه داشته باشد و هویت جنسیتی فرد مردانه باشد[۳] . تشخیص هویت جنسیتی فرد رابطه نزدیکی با فرهنگ جامعه مورد نظر دارد. ممکن است رفتاری در فرهنگ یک جامعه زنانه تلقی شود اما در جامعه دیگر مردانه[۴] . در اکثر جوامع جنسیت را بر دو مبنای زنانه و مردانه می سنجند اما ممکن است فرد خود را هیچ کدام و یا هردو (مانند دوجنسیتی‌ها) و یا جنسیت سوم تصور کند (مانند هیجراها).اختلال هویت جنسیتی یا اختلال هویت جنسی زمانی رخ میدهد که ذهنیت فرد از جنسیت خویش با اندام جنسی زمان تولد خود متفاوت است (مثلاً فرد با اندام جنسی مردانه متولد شده اما خود را زن تصور می‌کند و رفتار زنانه می‌کند).به این افراد به اصطلاح دگرجنسگونه یا تراجنسیتی گفته می‌شود این اختلال ممکن است در کودکی و یا در زمان بلوغ رخ دهد[۵] .

رفتار جنسیتی[ویرایش]

رفتار جنسیتی (به انگلیسی: Gender Expression) به رفتارهای بیرونی فرد گفته می شود که ممکن است زنانه یا مردانه باشد. رفتار جنسیتی یک طیف پیوسته است و بین رفتار مردانه رفتار زنانه طیفی به نام جنسیت عجیب وجود دارد که رفتارهایی مخلوط از دو جنس را انجام می‌دهند[۶] .

در ایران[ویرایش]

در جامعه ایران صفاتی که فرد را مردانه یا زنانه میخوانند به دو گروه تقسیم می‌شود.

  • صفات اثبات وجودی: مانند رهبری، سلطه، استقلال، رقابت جویی، فردیت و قدرت
  • صفات یکپارچگی: مانند همدردی، محبت و تفاهم

بر این اساس میتوان هویت جنسیتی را در ایران به چهر گروه تقسیم کرد:

  • مردانه
  • زنانه
  • هیچکدام
  • هم مردانه و هم زنانه

اگر صفات اثبات وجودی بالا و یکپارچگی پایین باشد رفتار را مردانه و فرد را مرد، اگر صفات یکپارچگی بالا و صفات اثبات وجودی پایین باشد رفتار را زنانه و فرد را زن، اگر اثبات وجود و صفات یکپارچگی هردو پایین باشد فرد را بی‌جنسیت (یا نه مرد نه زن) و اگر همزمان صفات اثباتی و یکپارچگی بالا باشد فرد را دوجنسیتی میخوانند[۷] .

در اسلام[ویرایش]

دین اسلام جنسیت را تنها به دو گروه زن یا مرد تقسیم می کند. در قرآن (کتاب مقدس مسلمانان) در سوره قیامت به وضوح انسان را به دو گروه مرد و زن تقسیم می‌کند[۸] .

أَلَمْ یَكُ نُطْفَةً مِّن مَّنىِ‌ٍّ یُمْنىَ،ثمُ‌َّ كاَنَ عَلَقَةً فَخَلَقَ فَسَوَّى،فجَعَلَ مِنْهُ الزَّوْجَینْ‌ِ الذَّكَرَ وَ الْأُنثىَ

یعنی: آیا او نطفه‌ای از منی که در رحم ریخته می‌شود نبود؟! ، سپس بصورت خون بسته در آمد، و خداوند او را آفرید و موزون ساخت، ،و از او دو زوج مرد و زن آفرید[۹]

نکته دیگر این است احکام شرعی اسلامی برای دو گروه مرد و زن تعیین شده است و فردی که خنثی و یا دوجنسیتی باشد باید به یکی از دو گروه مرد یا زن ملحق شود تا احکام اسلامی را انجام دهد[۱۰] . همچنین افرادی که نمی‌توانند به یکی از دو گروه ملحق شوند (افرادی که از روی هیچ نشانه جسمی و یا رفتاری نمیتوان به دو گروه زن یا مرد تعلق بگیرند) باید هم احکام مردانه و هم احکام زنانه را به طور کامل رعایت کنند[۱۱] .

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «gender identity». dictionary.reference.com. بازبینی‌شده در ۳ سپتامبر ۲۰۱۲. 
  2. «gender identity». WordNet Search. بازبینی‌شده در ۳ سپتامبر ۲۰۱۲. 
  3. «Glossary of Terms». hofstra university. بازبینی‌شده در ۳ سپتامبر ۲۰۱۲. 
  4. Botterweck، Dr. C. Michael. «Glossary for Sociology 100». بازبینی‌شده در ۳ سپتامبر ۲۰۱۲. 
  5. «Gender identity». بازبینی‌شده در ۳ سپتامبر ۲۰۱۲. 
  6. «هویت جنسیتی». بامدادی. بازبینی‌شده در ۳ سپتامبر ۲۰۱۲. 
  7. بدیع نیا، فریبا. «هویت جنسی و نقش پذیری جنسی». aftab.ir. بازبینی‌شده در ۳ سپتامبر ۲۰۱۲. 
  8. «هویت جنسی را جدی بگیرید». tebyan. بازبینی‌شده در ۳ سپتامبر ۲۰۱۲. 
  9. قیامة،39ـ37
  10. «احکام خنثی». پرسشکده. بازبینی‌شده در ۳ سپتامبر ۲۰۱۲. 
  11. «نظر مراجع محترم تقلید درباره افراد دوجنسه (دوجنسیتی) چیست؟». پرسشکده. بازبینی‌شده در ۳ سپتامبر ۲۰۱۲.