افسردگی پس‌زایمانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
افسردگی پس‌زایمانی
آی‌سی‌دی-۱۰ F53.0
آی‌سی‌دی-۹ 648.4
دادگان بیماری‌ها ۱۰۹۲۱
مدلاین پلاس 007215
ای‌مدیسین med/۳۴۰۸

افسردگی پس از زایمان نوعی افسردگی است که به فاصله کوتاهی پس از زایمان ممکن است ظاهر شود. این افسردگی در ۵ تا ۲۵ درصد از زنان دیده می‌شود. بی‌خوابی شدید، بی‌ثباتی خلق و احساس خستگی از علائم شایع آن است. باورهای هذیانی و فکرهای خودکشی و دیگرکشی (نسبت به نوزاد) ممکن است پدید آید. به همین جهت با توجه به در خطر انداختن جان مادر و فرزند ممکن است از فوریت‌های پزشکی شمرده شود.[۱] علائم و نشانه‌های غم زایمان و افسردگی پس از زایمان شامل موارد زیر است: - خشم - احساس بی‌ارزشی، بی کفایتی، شکست یا گناه - گریه کردن - بی صبری و زودرنجی (حساس بودن) - بی قراری - غمگینی - خستگی، بی خوابی یا بدخوابی - نوسانات خلق این علائم و نشانه‌ها با غم پس از زایمان (که می‌تواند همراه با احساس تنهایی، اضطراب، گیجی و فراموشکاری باشد) از چند روز تا چند هفته از بین می‌روند. چنین علائمی با افسردگی پس از زایمان شدیدتر و با دوام تر هستند. ممکن است با توانایی عملکردتان تداخل کند و می‌تواند علاوه بر این شامل موارد زیر باشد: - احساس کرختی احساسی یا حس گیر افتادن - ترس از آسیب زدن به خود یا به نوزاد - تمرکز و تفکر مختل - عدم احساس لذت در زندگی - کاهش علاقه به فعالیت جنسی - افزایش یا فقدان توجه به نوزاد - کاهش وزن یا وزن گیری قابل توجه - دوری گزینی از خانواده یا دوستان سردرد، درد قفسه سینه، تپش قلب، کرختی یا افزایش تنفس ممکن است اتفاق بیفتد، گرچه اینها علائم اصلی افسردگی نیستند.

علائم و نشانه‌های همراه با جنون پس از زایمان که نادر است. این علائم شدیدتر هستند و معمولاً زود شروع می‌شوند و شامل: - خشم و آشفتگی - گیجی یا نادانی - فکر آسیب زدن به خود یا به نوزاد - هذیان و توهم - بدبینی تفکرات یا سخنان بی ربط[۲]

فاکتورهای خطر[ویرایش]

با این که علل افسردگی پس از زایمان به روشنی مشخص نشده، عوامل تسریع‌کننده‌ای که وجود آن‌ها احتمال وقوع بیماری را بالا می‌برد شناخته شده‌اند. (عدد داخل پرانتز میزان تأثیر عامل را بیان می‌کند).[۳]

  • سابقه افسردگی (۳۸ تا ۳۹)
  • سن پایین مادر
  • اعتماد به نفس پائین (۴۵ تا ۴۷)
  • فشار در مراقبت کودک (۴۵ تا ۴۶)
  • افسردگی پیش از زایمان (دوران بارداری) (۴۴ تا ۴۶)
  • اضطراب پیش از زایمان (۴۱ تا ۴۵)
  • زندگی پر فشار (۳۸ تا ۴۰)
  • حمایت اجتماعی کم (۳۶ تا ۴۱)
  • ارتباط زناشوئی ضعیف (۳۸ تا ۳۹)
  • مسائل مربوط به نوزاد (۳۳ تا ۳۴
  • افسردگی مادر شدن (۲۵تا ۳۱)
  • تجرد (۲۱ تا ۳۵)
  • وضعیت اجتماعی اقتصادی ضعیف (۱۹ تا ۲۲)
  • حاملگی ناخواسته (۱۴ تا ۱۷)

غم پس از زایمان که به مدت ۲ هفته پس از زایمان ممکن است به وجود آید از عواملی است که خطر افسردگی پس از زایمان را بالا می‌برد.

علل[ویرایش]

بارداری و زایمان با تغییرات شدید هورمونی همراه‌اند که خود این مسئله بر روح روان شخص تأثیر گذار است. این که نوزاد شیرخوار را به صورت ۲۴ ساعته نگه داری کند و استرس‌هایی که از او به مادر وارد می‌شود خود یک مسئله‌ای هست که همهٔ مادران به راحتی به آن تن نمی‌دهند و باعث بروز افسردگی در آنها می‌گردد حتی اگر بچه اول آنها نباشد.[۴]

پیشگیری[ویرایش]

در افسردگی پس از زایمان مداخلات پیشگیری کننده در سطوح سه‌گانه دارای اهمیت ویژه‌ای می‌باشد. در سطح اول پیشگیری کاهش آسیب‌پذیری، حذف یا به حداقل رساندن رفتارها و شرایط محیطی که منجر به افزایش خطر ابتلاء می‌گردد، مورد توجه متخصصین و مراقبین بهداشتی می‌باشد. پیشگیری سطح دوم با هدف تشخیص به موقع بیماری، کاهش پیشرفت یا به تأخیر انداختن ناتوانی متعاقب ابتلاء اولیه است و در پیشگیری سطح سوم محدود نمودن مشکلات و نشانه‌های مربوط به بیماری مطرح می‌گردد.[۵]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. هارولد کاپلان و بنیامین سادوک، چکیده روانپزشکی بالینی، نصرت‌الله پورافکاری، سوم پائیز ۱۳۷۷، تهران: آزاده، ص ۹۹. شابک: ‎۹۶۴-۹۰۰۵۳-۲-۳
  2. http://mooddisorderclinic.atiehclinic.com/Views/Reading_Articles/ReadingDetail.aspx?item=205&title=افسردگی%20پس%20از%20زایمان
  3. Beck, C.T. (2001) Predictors of Postnatal Depression: An Update. Nursing Research, 50, 275–285
  4. http://familydoctor.ir/fa/page/2066
  5. http://jce.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-26-11&sid=1&slc_lang=fa