هراس‌های ویژه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
هراس‌های ویژه
طبقه‌بندی و منابع بیرونی
تخصصروان‌پزشکی، روان‌شناسی، روان‌درمانی
آی‌سی‌دی-۱۰F40.2
آی‌سی‌دی-9-CM300.29

هراس‌های ویژه یا فوبیاهای خاص شامل ترس غیرمنطقی و نامعقول از یک موضوع یا موقعیت خاص است. ترس یا اضطراب ممکن است هم با حضور عامل برانگیزاننده و هم با پیش بینی شی یا موقعیت خاص ایجاد شود. در بیشتر بزرگسالان ،فرد ممکن است منطقا بداند ترس غیرمنطقی است اما هنوز هم کنترل اضطراب را دشوار می داند.[۱] علت هراسهای خاص می تواند بر اساس هراس متفاوت باشد ، اما می تواند شامل ژنتیک ، تأثیرات محیطی ، شرطی شدن و سایر مسیرهای غیرمستقیم باشد. [۲] علل می توانند تجربی و غیرتجربی باشند. به عنوان مثال ، به نظر می رسد یک مولفه ژنتیکی قوی تر برای فوبیای تزریق خون در مقایسه با فوبیای حیوانی وجود دارد ، که بیشتر ناشی از یک تجربه است. [۳] اصولاً پنج نوع هراس ویژه وجود دارد.

۱) هراس از حیوانات؛ ترس شدیدی که دلیلش یک حیوان یا حشره باشد مانند ترس از مار، عنکبوت‌هراسی، ترس از جوندگان، ترس از سگ و...

۲) هراس از عوامل طبیعی؛ ترسی که دلیلش عاملی در طبیعت باشد همچون ترس از توفان، ترس از آب، ترس از تاریکی، ترس از بلندی.

۳) هراس شدید از زخم، تزریق، خون.

۴) هراس موقعیتی؛ ترس شدیدی که با قرار گرفتن در یک موقعیت خاص ایجاد می‌شود مانند تنگناهراسی، هراس از آسانسور، پرواز، دندان‌پزشکی، تونل، پل‌ها و...

۵) هراس‌های دیگر؛ شامل هراس‌هایی است که در چهار گروه فوق نباشند مانند ترس از مرگ، خفگی، بیماری و...

هراس‌های ویژه شایع هستند و معمولاً از دوران کودکی یا نوجوانی آغاز می‌شوند و حدود ۵۰ ٪ آنها هم ظرف مدت پنج سال خود به خود برطرف می‌شوند. مواردی نظیر ترس از هواپیما، مکان‌های بسته، یا ارتفاع ممکن است در اوایل بزرگسالی نیز ایجاد شوند.

علائم و نشانه ها[ویرایش]

فرد در برخورد با شی یا موقغیت مورد نظر دچار ترس شدید یا حمله وحشت می شود.ترس یا اضطراب همراه با هراس خاص می تواند علائم جسمی مانند افزایش ضربان قلب ، تنگی نفس ، تنش عضلانی یا تعریق ایجاد شود.[۴]

تشخیص[ویرایش]

براساس DSM-5 شامل موارد زیر می باشد: 1.ترس یا وحشتی که حداقل 6 ماه طول بکشد 2.ترس یا وحشت زیاد باعث اجتناب از شی یا موقعیت شود. 3.علایم ترس و وحشت زیاد درباره موقعیت یا شی وجود داشته باشد.در کودکان به صورت گریه ،کج خلقی یا چسبیدن به والد باشد. 4.سایر علل ایجاد کننده ترس و وحشت رد شده باشند. 5.موقعیت اضطراب زا همیشه و به صورت فوری باعث ایجاد ترس و وحشت شود. 6.ترس و اضطراب شدید باعث افت عملکرد شود.[۵]

درمان[ویرایش]

درمان شامل درمان دارویی و رواندرمانی شناختی رفتاری می باشد. [۶]برای درمان دارویی از داروهای مهارکننده بازجذب سروتونین استفاده می شود. درمان مانند درمان سایر انواع هراس است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

هراس

منابع[ویرایش]

  1. Hodo, David W. (2003-11-05). "Psychiatry". JAMA. 290 (17): 2333. doi:10.1001/jama.290.17.2333. ISSN 0098-7484.
  2. Empty citation (help)
  3. Shimada-Sugimoto M, Otowa T, Hettema JM (July 2015). "Genetics of anxiety disorders: Genetic epidemiological and molecular studies in humans". Psychiatry and Clinical Neurosciences. 69 (7): 388–401. doi:10.1111/pcn.12291. PMID 25762210.
  4. LeBeau RT, Glenn D, Liao B, Wittchen HU, Beesdo-Baum K, Ollendick T, Craske MG (February 2010). "Specific phobia: a review of DSM-IV specific phobia and preliminary recommendations for DSM-V". Depression and Anxiety. 27 (2): 148–67. doi:10.1002/da.20655. PMID 20099272.
  5. Hodo, David W. (2003-11-05). "Psychiatry". JAMA. 290 (17): 2333. doi:10.1001/jama.290.17.2333. ISSN 0098-7484.
  6. «مرور نشریات - Iranian Journal of Psychiatry and Clinical Psychology - مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران». ijpcp.iums.ac.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۳-۰۷.
  • ویکی‌پدیای انگلیسی [۱]