دوشیزه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

دوشیزه واژه‌ایست که در معنای دختری که مساس نکرده باشندش و به تازیش باکره خوانند.[۱] این کلمه از نام‌های بسیار کهن فارسی و تلفظ دیگری از دغدوا یا دوغدویه (doghdova) است که در اوستا نام مادر زرتشت می‌باشد.

ریشه واژه[ویرایش]

برخی معتقدند دوشیزه مربوط به دوغدی (dogdhi) در سانسکریت به معنای دوشیدن است و به این ترتیب دوشیزه (دوش + یزه) به معنای «دوشنده» است، چرا که دوشیدن حیوانات خانگی همواره کاری زنانه بوده است، این که دوشیزه در معنای دختر به کار می‌رود نیز شاید از آن روی باشد که نیاکان ما، مایل بوده‌اند که شوی نادیدگان (شاید به زعم آنان پاکان) دوشندگان گاو و گوسفند باشند.[۲]

با این وجود برخی ذکر کرده‌اند که در پارسی میانه «دوشکیزه» (گونه دیگر دوشگیزه که به دوشیزه منتهی می‌شود) هم بوده‌است و که بخش دوم آن واژه را مربوط به «کیجا» در زبان مازندرانی دانسته‌اند.[۳] «کچ» در کردی، و کنیز هم با آن همریشه است. بخش دوم واژه «دوشکیزه» پهلوی همریشه با واژه اوستایی kanyâ است.

نشانه‌شناسی فرهنگی[ویرایش]

  • زنان هندی تا پیش از ازدواج خال میان دو ابرو نمی‌گذارند و پس از ازدواج این خال را می‌گذارند.
  • در میان ترکمنها رایج است که دختران پس از بلوغ و تا پیش از ازدواج کلاهی گرد و سوزن‌دوزی شده به نام بُریک را بر سر گذارند، اما پس از ازدواج یک پیشانی‌بند و روسری به نام پوپک یالق[۴] سر می‌کنند.
  • در بخش‌هایی از جنوب ایران مانند بندرعباس زنان تا قبل از ازدواج از نقاب صورت استفاده نمی‌کردند.[۵]
  • در قبیله زولو در آفریقا زنان تا پیش از ازدواج بالاتنه خود را نمی‌پوشانند. تنها هنگام نامزدی گردنبند بلندی که تاحدودی سینه‌شان را می‌پوشاند و نشانه مهر به نامزد است می‌پوشند و بعد از ازدواج است که لباسشان بالاتنه را نیز پوشش می‌دهد.[۶]

مباحث مرتبط با تفاوت زنان با دوشیزگان در اجازهٔ پدر برای ازدواج دائم یا موقت[ویرایش]

اجازه ولی در نکاح زنی که دوشیزه نیست، شرط نیست، و در باکره و دوشیزه به نظر "بیات زنجانی": "بنا بر اقوی شرط صحت نیست بلکه شرط اخلاقی است و برای تحکیم مبانی خانواده لازم است و مطابق روایات متعدد معتبر، افراد از نکاح موقت با دوشیزگان اجتناب کنند."[۷][۸]

فعالان حقوق زنان در فرانسه[ویرایش]

دربارهٔ کاربرد امروزی این واژه و تحقیرآمیز بودنش برای زنان بحث‌هایی وجود دارد، چنان‌که در فوریه ۲۰۱۲ فرانسه تصمیم گرفت عنوان «دوشیزه» (به فرانسوی: Mademoiselle) را از فرم‌های اداری این کشور حذف کند. فعالان حقوق زنان در این کشور سال‌ها تلاش کرده‌اند که زنان برای معرفی خودشان مجبور به توضیح دربارهٔ متأهل یا مجرد بودنشان نباشند. آنها معتقدند تفکیک زنان با واژهٔ دوشیزه تحقیرآمیز است؛ زنان همیشه مجبورند وضعیت تأهل خود را توضیح بدهند در حالی که این کار به مردان تحمیل نمی‌شود و مهم نیست که مردها متاهلند یا نه. در بیانیهٔ دفتر نخست وزیر فرانسه گفته شده است «دولت نباید بیش از این دربارهٔ وضعیت تأهل زنان کنجکاوی کند.»[۹]

کسب درآمد از طریق فروش دوشیزگی[ویرایش]

در سال ۲۰۱۴ میلادی، دختر بیست‌وهشت‌سالهٔ آمریکایی، قصد داشت با فروش دوشیزگی خود سرمایهٔ زیادی به هم زند. وی «الیزابت رین» نام داشت در این رابطه گفته بود تاکنون باکسی معاشقه نداشته و مردی هنوز برخوردی با او نداشته است. او رسماً فروش دوشیزگی خود را به مزایده گذاشت. او تصمیم داشت از فروش دوشیزگی خود صاحب ۲۵۰ هزار پوند ($۸۰۱٬۰۰۰) شود. نامزد ثروتمندی که بتواند پیشنهاد بالای دختر را بپذیرد هدیه ۱۲ ساعت همخوابی دریافت خواهد نمود. الیزابت گفته بود خانوادهٔ وی از این کارِ او آگاه هستند. وی اعلام داشته بود که، روشی بهتر از این را برای از دست دادن بکارت خود پیدا ننموده است. وی اعلام نمود، «من تحصیلات عالی دارم و اطمینان می‌دهم که دخترم.» درنهایت پس از پایان مدتی خریداری برای این مزایده پیدا نشد، و درنهایت نیز، وی پس از چندی اعلام نمود پیشنهادش را رسماً کنسل نموده و دیگر از این فروش منصرف شده است.[۱۰][۱۱][۱۲][۱۳][۱۴]

پانویس[ویرایش]

  1. «معنی دوشیزه». لغت نامه دهخدا. بازبینی‌شده در ۲۰۱۶-۰۳-۲۹. 
  2. رحیم ذوالنور، رفتارشناسی زبان تاریخی، ۱۳۸۰، طهوری
  3. نامه آفرینش، حبیب برجیان، بررسی بخشی از نامه آفرینش، ضمیمه گویش‌شناسی فرهنگستان، اردیبهشت 83
  4. pupek yaleq
  5. مهدی محسنیان‌راد. ارتباط شناسی. سروش، ۱۳۶۹. 
  6. زارا مجیدپور. ««زن باکره مثل مبل نو می‌مونه»». شهرزادنیوز، ۱۳۸۷-۰۲-۱۲. بازبینی‌شده در ۳۰ اوت ۲۰۰۸. 
  7. «نسخه چاپی». Shia News Agency شیعه نیوز خبرگزاری مستقل شیعیان. ۲۰۰۹-۰۴-۱۲. بازبینی‌شده در ۲۰۱۶-۰۳-۲۹. 
  8. «ایا برای دختر باکره در ازدواج دائم یا موقت اجازه پدر واجب است؟». Shia News Agency شیعه نیوز خبرگزاری مستقل شیعیان. ۲۰۱۶-۰۳-۲۹. بازبینی‌شده در ۲۰۱۶-۰۳-۲۹. 
  9. «خداحافظ مادموازل: حذف 'دوشیزه' از فرم‌های رسمی فرانسه». بی‌بی‌سی فارسی، 23 فوریه 2012. بازبینی‌شده در ۶ مهر ۱۳۹۱. 
  10. Dickson, EJ. “The 27-year-old medical student auctioning off her virginity just canceled the auction”. The Daily Dot. 2014-05-08. Retrieved 2016-03-29. 
  11. «دانشجو دوشیزه بکارت خود را به مزایده گذاشت + تصویر – جدیدترین اخبار ایران و جهان ممتاز نیوز». جديدترين اخبار ايران Ùˆ جهان ممتاز نیوز. ۲۰۱۶-۰۳-۲۹. بازبینی‌شده در ۲۰۱۶-۰۳-۲۹. 
  12. «دانشجو دوشیزه بکارت خود را به مزایده گذاشت (عکس)». ایران ناز. ۲۰۱۱-۰۲-۲۷. بازبینی‌شده در ۲۰۱۶-۰۳-۲۹. 
  13. “Elizabeth Raine Virginity Auction and Face: Virginity Bid Ends Next Week, Med Student Says Critics Are 'Off the Mark'”. Latin Post. 2014-05-01. Retrieved 2016-03-29. 
  14. “Med School Student 'Auctioning' Her Virginity”. The Huffington Post. 2014-03-21. Retrieved 2016-03-29.