ردیف میرزا عبدالله

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

ردیف میرزا عبدالله ردیف‌های مشهور موسیقی ایرانی است که توسط میرزا عبدالله فراهانی در دورهٔ قاجاریه تدوین شد.

تاریخچه[ویرایش]

میرزا عبدالله فراهانی فرزند آقا علی‌اکبر فراهانی، نوازندهٔ چیره‌دست تار در دورهٔ ناصرالدین شاه قاجار بود. او نوازندگی را نزد پدر و برادر بزرگترش میرزا حسن آغاز کرد اما پدرش وقتی میرزا عبدالله کودک بود درگذشت و پسرعموی او آقا غلامحسین فراهانی (که نوازندهٔ تار دوره قاجار و مسؤول نقارخانهٔ سلطنتی بود.[۱]) با مادرشان ازدواج کرد و ناپدری میرزا عبدالله شد.[۲] آقا غلامحسین تا مدتی حاضر به تعلیم موسیقی به میرزا عبدالله و برادرش آقا حسینقلی نبود اما نهایتاً با وساطت مادرشان ادامهٔ تعلیم موسیقی به آنان را بر عهده گرفت. میرزا عبدالله که خود بعداً از نوازندگان سرشناس تار و سه تار در دورهٔ قاجاریه شد، تمام عمرش را به تدوین و تدریس ردیفی که بعدها به نام خودش مشهور شد گذراند.[۳]

گستره[ویرایش]

ردیف میرزا عبدالله، شامل حدود ۲۵۰ گوشه است که در هفت مجموعهٔ بزرگ (دستگاه) و پنج مجموعهٔ کوچکتر (آواز) تنظیم شده‌است.[۴]

راویان[ویرایش]

مهم‌ترین راوی ردیف میرزا عبدالله نورعلی برومند بوده است. هم او بوده است که انتقال دهندهٔ این ردیف به نسل طلایی موسیقی ایران در دهه‌های چهل و پنجاه گردید. جالب این جاست که خود نورعلی برومند هیچ‌گاه از آموزش مستقیم میرزاعبدالله بهره‌مند نشد. برومند از طریق درویش خان و اسماعیل قهرمانی ردیف میرزاعبدالله را فرا گرفت که البتّه آموزش رسمی و مدوّن وی از ردیف میرزا عبدالله بیشتر نزد اسمعیل قهرمانی صورت پذیرفته است.[۵]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. «یادنامه استاد آقا غلام حسین/نوازنده تار». وب‌گاه رسمی داریوش پیرنیاکان. بازبینی‌شده در شهریور ۱۳۹۰. 
  2. سرگذشت موسیقی ایران، اثر روح‌الله خالقی، جلد دوم: ISBN 964-5626-22-6
  3. طلایی، نگرشی نو، ۱۲.
  4. طلایی، نگرشی نو، ۱۳.
  5. خوشنام، محمود. «‮یادی از نورعلی خان برومند، حافظ سنت و مخالف نوآوری‬». ‭BBC ‮فارسی‬‬. ۲۰۱۲-۰۱-۱۲. بازبینی‌شده در ۲۰۱۷-۰۱-۰۳. 

منابع[ویرایش]

  • طلایی، داریوش. نگرشی نو به تئوری موسیقی ایرانی. مؤسسهٔ فرهنگی هنری ماهور، ۱۳۷۲.