از خون جوانان وطن لاله دمیده

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ازخون جوانان وطن لاله دمیده

از خون جوانان وطن لاله دمیده نام هفتمین و مشهورترین تصنیف از مجموعه سروده‌های عارف قزوینی است.[۱][۲] این تصنیف با نام‌های «راز دل» و «هنگام می» نیز شناخته شده‌است.

مضمون این تصنیف اشاره به افسانه‌ای دارد که از قطرات خون سیاوش(یکی از قهرمانان شاهنامه)، گلهای لاله روئیده‌است.[۳] مضمون این سرود با گذشت یکصدسال، همچنان در نوشتارهای سیاسی دوران معاصر، مشاهده می‌شود.[۴][۵]

عارف قزوینی در دیوان خود و در مقدمه‌ای بر این تصنیف، آورده‌است:[۶]

این تصنیف در دوره دوم مجلس شورای ایران در تهران ساخته شده‌است. بواسطه عشقی که حیدرخان عمواوغلی بدان داشت، میل دارم این تضنیف به یادگار آن مرحوم طبع گردد. این تصنیف در آغاز انقلاب مشروطه ایران بیاد اولین قربانیان آزادی سروده شده است

اجراها[ویرایش]

نخستین اجرای این تصنیف، با صدای خود عارف بود. عارف این تصنیف را تنها با یک سه تار اجرا می‌کرده‌است.[۷] متاسفانه از اجراهای عارف هیچ نسخه صوتی وجود ندارد. این تصنیف بعدها، بارها توسط خوانندگان مختلف همچون افتخار و زری امجد(۱۲۹۱)، عبدالله دوامی (۱۲۹۳) و عسگر عبدالله یف (در تفلیس و در همان سال‌ها)، اجرا گردید. یکی از مشهورترین آثار ضبط شده از این تصنیف، با صدای الهه در حدود سال‌های ۱۳۴۰ در برنامه رادیویی گل‌های رنگارنگ با همکاری یک ارکستر ۵۰ نفره صورت گرفت. این اجرا بر اساس روایت‌های شفاهی از اجرای خود عارف تنظیم شده‌است.[۸]

ولی مشهورترین اجرای این اثر، مربوط به سال ۱۳۵۱ و با صدای محمدرضا شجریان و همکاری گروه شیدا است. در سال ۱۳۵۸ این اثر با تنظیم متفاوتی از فرامرز پایور و صدای محمدرضا شجریان بازخوانی گردید.[نیازمند منبع]

از دیگر اجراهای مشهور این اثر می‌توان به اجرای سالار عقیلی،علیرضا قربانی، پریسا، سیما بینا و حتی پرویز پرستویی اشاره نمود.[۹]

منابع[ویرایش]

  1. «عارف قزوینی»(فارسی)‎. سایت مشروطیت. بازبینی‌شده در ۱۷ Nov. ۲۰۰۹. 
  2. «از خون جوانان وطن»(فارسی)‎. سایت تبیان. بازبینی‌شده در ۱۷ Nov. ۲۰۰۹. 
  3. «گل لاله و سمبل شهادت»(فارسی)‎. پایگاه حوزه. بازبینی‌شده در ۱۷ Nov. ۲۰۰۹. 
  4. «پاسخ زهرا رهنورد به نامه همسر جلایی‌پور»(فارسی)‎. موج سوم. بازبینی‌شده در ۱۷ Nov. ۲۰۰۹. 
  5. «از تیر تا تیر»(فارسی)‎. کیهان لندن. بازبینی‌شده در ۱۷ Nov. ۲۰۰۹. 
  6. «از خون جوانان وطن لاله دمیده»(فارسی)‎. سایت فارسی اداره مدارس سوئد. بازبینی‌شده در ۱۷ Nov. ۲۰۰۹. 
  7. «رسا و شفاف، مثل الهه»(فارسی)‎. رادیو زمانه. بازبینی‌شده در ۱۷ Nov. ۲۰۰۹. 
  8. «رسا و شفاف، مثل الهه»(فارسی)‎. رادیو زمانه. بازبینی‌شده در ۱۷ Nov. ۲۰۰۹. 
  9. «متن و حاشیه یازدهمین جشن سینمای ایران، فارس»(فارسی)‎. گویا نیوز. بازبینی‌شده در ۱۷ Nov. ۲۰۰۹.